kobieta smaruje się kremem z antyoksydantami
Agnieszka Jakubiec

Antyoksydanty w kosmetykach i terapiach anti age – rodzaje, efekty, stosowanie, wskazówki przy wyborze

Antyoksydanty wykorzystywane w kosmetykach i terapiach anti age mają za zadanie zredukować uszkodzenia, jakie wywołały w naskórku wolne rodniki. Przywracają zdolność skóry do regeneracji i pełnienia jej funkcji. Na co zwracać uwagę przy wyborze kosmetyków z antyoksydantami? Jak je poprawnie stosować? Sprawdzamy!

Najskuteczniejsze antyoksydanty w kosmetykach i terapiach anti age

Wraz ze wzrostem świadomości społeczeństwa na temat szkodliwego działania stresu oksydacyjnego na skórę i organizm na rynku beauty pojawiło się wiele produktów, zarówno do pielęgnacji, jak i suplementacji, o działaniu antyoksydacyjnym. Do najsilniejszych antyoksydantów o potwierdzonym działaniu należą m.in. koenzym Q10, witaminy A, C i E, kwas felurowy, karotenoidy, melatonina, glutation i polifenole.

Antyoksydanty w kosmetykach – znaczenie i zastosowanie koenzymu Q10

Koenzym Q10 jest jednym z najważniejszych związków stosowanych w terapiach spowalniających starzenie się skóry. Jest niezbędny dla prawidłowego przebiegu oddychania komórkowego i produkcji energii komórkowej ATP, kluczowej dla funkcjonowania każdej komórki w ciele. Dodatkowo neutralizuje wolne rodniki, stymuluje syntezę naturalnych, endogennych antyoksydantów oraz regeneruje inne antyoksydanty np. witaminę E.

Deficyt koenzymu Q10 skutkuje spadkiem ilości ATP, co spowalnia wszystkie procesy życiowe komórki, w tym zdolność do regeneracji czy produkcji np. kolagenu oraz powoduje niedotlenienie komórek, przyśpieszając starzenie się organizmu.

Koenzym Q10 to endogenny antyoksydant, jest naturalnie syntezowany w każdej komórce ciała, najintensywniej w komórkach wątroby. Najwyższe jego naturalne stężenie przypada na około 20 rok życia, po czym zaczyna spadać. Dlatego też osoby około 30.–35. roku życia, pragnące na dłużej zachować młodość, powinny rozważyć rozpoczęcie przewlekłej suplementacji tego związku, aby wesprzeć produkcję ATP.

Szczególnie korzystny wpływ na organizm ma połączenie koenzymu Q10 i witaminy E. Duet tych uzupełniających się antyoksydantów jeszcze skuteczniej chroni błony komórkowe przed utlenieniem i uszkodzeniem.

Koenzym Q10 znajduje również zastosowanie w kosmetykach i zabiegach kosmetologicznych jako zamiatacz wolnych rodników. Ze względu na swój lipofilowy charakter (rozpuszczalność w tłuszczach) posiada dobrą zdolność penetracji w głąb naskórka. Chroni błony komórkowe przed szkodliwym wpływem wolnych rodników oraz zmniejsza ryzyko niedotlenienia komórek. Stymuluje metabolizm komórkowy, dzięki czemu skóra staje się lepiej nawilżona (produkcja NMF, ceramidów) oraz jędrniejsza (synteza kolagenu, elastyny, kwasu hialuronowego).

Antyoksydanty w kosmetykach – witamina E

Witamina E należy do drugiej linii obrony przed wolnymi rodnikami, czyli do antyoksydantów nieenzymatycznych przerywających reakcje łańcuchowe spowodowane wolnymi rodnikami. Deficyt witaminy E przyczynia się do przyśpieszanego starzenia się organizmu, rogowacenia skóry oraz gorszego gojenia się ran. Ponieważ nadmiar tej witaminy jest łatwo wydalany z organizmu, należy zadbać o jej regularną podaż z pożywieniem oraz (jeśli zachodzi taka potrzeba) suplementacją.

Najsilniejszą formą witaminy E jest alfa-tokoferol, jednak ze względu na jego podatność na działanie tlenu i światła w kosmetykach często stosuje się octan tokoferylu – stabilniejszą postać witaminy E.

Wyjątkowa struktura witaminy E sprawia, że zaaplikowana na skórę z łatwością przenika przez warstwy naskórka, gdzie wbudowuje się w lipidy komórkowe, chroniąc je przed utlenieniem. Jedna jej cząsteczka potrafi zabezpieczyć nawet tysiąc cząsteczek kwasów tłuszczowych, co czyni witaminę E niezbędnym składnikiem każdej terapii anti age. Chroniąc błony komórkowe i kwasy tłuszczowe przed oksydacją, witamina E przyczynia się do poprawy wyglądu skóry. Zwiększa zdolności skóry do wiązania wody, co przekłada się na poprawę jej nawilżenia oraz elastyczności.

Jest idealnym antyoksydantem dla skóry suchej, z zaburzoną barierą hydrolipidową. Znajduje również zastosowanie w terapiach przeciwtrądzikowych, ponieważ chroni sebum przed utlenieniem, a tym samym ogranicza ilość drażniących skórę substancji, przyczyniających się do rozwoju stanu zapalnego.

Witamina E jest również cennym składnikiem kosmetyków chroniących przed promieniowaniem UV. Zwiększa potencjał ochronny filtrów przeciwsłonecznych oraz zmniejsza podrażnienia wywołane działaniem słońca.

Witamina E doskonale łączy się nie tylko z koenzymem Q10, ale również z witaminą C. Witamina C regeneruje rodnik tokoferylowy (utlenioną witaminę E) do aktywnej formy witaminy E, która ponownie może pełnić funkcję ochronną wobec lipidów. Mimo iż witaminę E można zauważyć w składzie praktycznie każdego kosmetyku z frakcją lipidową (tłuszczową), to najczęściej pełni w nich funkcję antyoksydacyjną jedynie wobec masy kosmetyku, chroniąc zawarte np. w kremie oleje przed utlenieniem.

Żeby witamina E skutecznie chroniła nie tylko krem, ale i skórę przed działaniem wolnych rodników jej stężenie w kosmetyku musi wynosić minimum 1,5%.

Antyoksydanty w kosmetykach – witamina C

Witamina C jest kluczowa dla zdrowia całego organizmu. Wraz ze stresem, paleniem papierosów czy nadmierną ekspozycją na słońce jej poziom w organizmie i w skórze znacząco spada. To najczęściej stosowany w kosmetykach składnik o działaniu antyoksydacyjnym. Dzięki swojej popularności dostępna jest w wielu formach, zarówno rozpuszczalnej w wodzie, takiej jak: kwas askorbinowy, sól sodowa (SAP) oraz sól magnezowa kwasu askorbinowego (MAP) jak i rozpuszczalnej w tłuszczach, pod postacią palmitynianu askorbylu i tetraizopalmitynianu askorbylu.

Ponieważ podawana doustnie witamina C jedynie w niewielkim stopniu przenika do naskórka powinna być regularnie aplikowana na skórę.

Jest jedynym z najbardziej uniwersalnych składników aktywnych, który znajdzie zastosowanie w pielęgnacji każdego rodzaju skóry. Stosowana w pielęgnacji domowej i kosmetologicznej wykazuje szereg pozytywnych działań na skórę. Chroni ją przed wpływem wolnych rodników, działa przeciwzapalnie, wspiera gojenie się ran, wzmacnia naczynia krwionośne i hamuje aktywność tyrozynazy, a więc zmniejsza przebarwienia i rozjaśnia skórę.

Jej obecność w skórze właściwej jest warunkiem koniecznym do syntezy kolagenu, dlatego witamina C działa odmładzająco i ujędrniająco.

Dodatkowo hamuje produkcję elastyny w wyniku działania promieniowania UV, zapobiegając powstawaniu elastozy posłonecznej (nieestetycznym zgrubieniom i grudkom na skórze w miejscu kumulacji włókien elastynowych). Jednocześnie witamina C hamuje działanie metaloproteinaz – enzymów odpowiedzialnych za rozpad kolagenu i elastyny.

W kosmetykach witamina C (zwłaszcza w formie kwasu askorbinowego) powinna być stabilizowana obecnością dodatkowych antyoksydantów np. witaminy E, glutationu czy też kwasu felurowego.

Antyoksydanty w kosmetykach – kwas felurowy

Kwas felurowy wykazuje silne działanie antyoksydacyjne, neutralizuje wolne rodniki oraz wspiera naprawę uszkodzeń wywołanych działaniem wolnych rodników. Dzięki swojej lipofilności (skłonności do rozpuszczania w tłuszczach) dobrze penetruje przez warstwę rogową w głąb naskórka.

Doskonale sprawdza się w kosmetykach na dzień, ponieważ wykazuje działanie fotoprotekcyjne. Kwas felurowy posiada zdolność absorbowania promieniowania UVA i UVB oraz zwiększa skuteczność innych składników chroniących przed słońcem.

Kwas felurowy sprawdza się w terapii skóry z przebarwieniami. Nie tylko ze względu na swój potencjał antyoksydacyjny, ale również dlatego, że hamuje ekspresję tyrozynazy – enzymu odpowiadającego za produkcję melaniny.

Szczególnie cenne jest połączenie kwasu felurowego z witaminą C. Kwas felurowy stabilizuje rozpuszczalny w wodzie kwas askorbinowy, który jest stosunkowo nietrwałym związkiem. Takie połączenie zwiększa kilkukrotnie potencjał antyoksydacyjny produktu oraz jeszcze skuteczniej pozwala zapobiegać nowotworom skóry i uszkodzeniom posłonecznym.

Antyoksydanty w kosmetykach – witamina A i karotenoidy

Wszystkie retionoidy wykazują potencjał antyoksydacyjny, również retinol, jednak w charakterze antyoksydantów najczęściej stosuje się karotenoidy: beta karoten, likopen, luteinę, zeaksantynę oraz astaksantynę. Chronią one skórę przed działaniem wolnych rodników, wpierają naprawę i odbudowę włókien elastynowych i kolagenowych uszkodzonych działaniem słońca. Dodatkowo hamują aktywność enzymów odpowiadających za rozkład kolagenu i elastyny. Związki te powinno się uwzględnić zarówno w pielęgnacji, jak i suplementacji.

Jeden z najpopularniejszych przedstawicieli tej grupy – beta karoten – wykazuje silniejsze działanie przeciwutleniające niż popularne witaminy C i E. Stosowany w kosmetykach nie tylko spowalnia starzenie się skóry, ale również reguluje prace gruczołów łojowych oraz proces keratynizacji.

Według ostatnich doniesień, jeszcze silniejsze działanie antyoksydacyjne niż beta karoten wykazuje astaksantyna. Ten lipofilowy związek aplikowany w kosmetyku na skórę łatwo wnika w warstwę rogową. Chroni komórki przed wolnymi rodnikami, działa przeciwzapalnie oraz znacząco zmniejsza produkcję melaniny, wspierając terapię przebarwień.

Antyoksydanty w kosmetykach – melatonina i glutation

To wyjątkowo silne antyoksydanty produkowane naturalnie przez organizm, które coraz częściej pojawiają się również w recepturach kosmetycznych. Melatonina uważana jest za silniejszy antyoksydant niż witamina E. Stymuluje syntezę naturalnych antyoksydantów enzymatycznych, jednocześnie zmniejszając aktywność enzymów prooksydacyjnych. Odpowiada również za redukcję wolnych rodników powstających w mitochondriach.

Kluczowy dla odpowiedniej ilości melatoniny w organizmie jest rytm dobowy, ponieważ ten niezwykle cenny antyoksydant produkowany jest przez organizm w trakcie snu, szczególnie między 21 a 1 w nocy. Dlatego prowadzenie nocnego trybu życia utrudnia zachowanie na dłużej młodej, jędrnej skóry.

W kosmetykach szczególnie korzystne jest połączenie melatoniny z innymi antyoksydantami, które zwiększają jej potencjał antyoksydacyjny.

Glutation należy do grupy nieenzymatycznych antyoksydantów produkowanych przez organizm. Jest jednym z najistotniejszych antyoksydantów. Nie tylko chroni komórki przed działaniem wolnych rodników, ale również przed toksynami. Jest kluczowy dla działania innych antyoksydantów przyjmowanych z pożywieniem. Regeneruje np. witaminy C i E, pozwalając im niwelować wolne rodniki.

Wraz z wiekiem naturalna ilość tego związku spada, co przekłada się na mniejszą aktywność innych antyoksydantów i jeszcze mocniej zwiększa ryzyko stresu oksydacyjnego. Dlatego należy dbać o obecność w diecie pierwiastków kluczowych dla syntezy i aktywacji glutationu: siarki oraz selenu.

Aplikowany na skórę glutation chroni komórki i spowalnia starzenie się. Sprawdzi się również w pielęgnacji cery trądzikowej ze względu na dużą zawartość siarki. Z powodzeniem może też być stosowany w pielęgnacji skóry ze skłonnością do przebarwień, ponieważ hamuje aktywność tyrozynazy, rozjaśnia przebarwienia i poprawia koloryt skóry.

W kosmetykach szczególnie cenne jest połączenie glutationu z witaminą C lub kwasem liponowym.

Kiedy najlepiej aplikować kosmetyki z antyoksydantami?

Kosmetyki z antyoksydantami obowiązkowo powinny znaleźć się w porannej rutynie pielęgnacyjnej. To właśnie w ciągu dnia skóra jest mocniej narażona na działanie wolnych rodników, choćby ze względu na działanie promieniowania UV. Antyoksydanty należy stosować cały rok, ponieważ poziom promieniowania UVA (które przenika również przez szyby okienne) zimą i latem jest tak samo wysoki. Zmianom sezonowym ulega jedynie poziom promieniowania UVB. Jednocześnie nie ma żadnych przeciwwskazań do stosowania takich kosmetyków również wieczorem.

Ze względu na duże zapotrzebowanie skóry na antyoksydanty mogą one być stosowane nawet klika razy dziennie i stanowić jeden z głównych składników pielęgnacji.

Polecane dla Ciebie

Kosmetyki z antyoksydantami – na co zwracać uwagę przy ich wyborze?

Antyoksydanty można znaleźć praktycznie w każdym kosmetyku. Jeśli jednak są wymienione w drugiej części składu INCI lub na jego samym końcu – nie będą pełnić funkcji ochronnej wobec skóry, a jedynie zapobiegną utlenianiu kosmetyku.

Warto więc sięgać po produkty, w których producent deklaruje procentową zawartość danego antyoksydantu, ponieważ stężenie składnika ma znaczący wpływ na jego skuteczność.

Również obecność antyoksydantu w początkowych składnikach INCI będzie wskazówką, że jego stężenie powinno być wystarczające, aby zadziałał terapeutycznie.

Wybierając kosmetyk z fazą lipidową i wodną (krem, emulsja, serum), warto szukać formuł zawierających zarówno antyoksydanty rozpuszczalne w wodzie (witamina C, polifenole, glutation), jak i rozpuszczalne w tłuszczach (witamina E, beta karoten, koenzym Q10), co pozwoli kompleksowo ochronić komórki naskórka oraz składniki cementu międzykomórkowego.

Należy również wybierać kosmetyki zawierające szczególnie korzystne połączenia antyoksydantów, które zostały podane wyżej w tekście. np. kwas askorbionowy + witamina E + kwas felurowy.

Warto pamiętać, że preparaty przeznaczone do pielęgnacji domowej mają ograniczoną zdolność penetracji w głąb skóry, dlatego o antyoksydacyjne wsparcie fibroblastów należy zadbać odpowiednią dietą, suplementacją i profesjonalnymi zabiegami kosmetologicznymi.
  1. A. Nowak, J. Zielonka, M. Turek i in, Wpływ przeciwutleniaczy zawartych w owocach na proces starzenia się skóry, „Postępy fitoterapii”, nr 2 2014.
  2. U. Gałka, J. Ogonowski, Koenzym Q – powstawanie, właściwości i zastosowanie w preparatach kosmetycznych, „LAB” nr 5 2015.
  3. W. Czerwonka, D. Puchalsa, R. Zarzycka-Bienias i in., Zastosowanie witaminy E w kosmetologii, „Kosmetologia Estetyczna”, nr 1 2019.
  4. J. Marwicka, A. Zięba, Antyoksydanty jako obrona przed reaktywnymi formami tlenu, „Aesthetic Cosmetology and Medicine” nr 6 2021.
  5. M. Chwil, B. Denisow, Wybrane aspekty biokosmetologii, Lublin 2021.
  6. M. Rutkowski, T. Matuszewski, J. Kędziora i in., Witaminy E, A i C jako antyoksydanty, Polski Merkuriusz Lekarski 2010.
  7. J. Marwicka, A. Gałuszka, Zastosowanie preparatów witaminowych w procesie pielęgnacji skóry, „ Aesthetic Cosmetology and Medicine”, nr 4 2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pielęgnacja skóry z tatuażem – jak dbać o skórę z tatuażem?

    Popularność tatuaży jako trwałej ozdoby ciała człowieka nieprzerwanie rośnie. Tak jak niegdyś, trudno było spotkać osobę wytatuowaną, tak obecnie coraz rzadziej poznajemy nowe osoby, które nie mają choćby jednej, małej „dziary". Za tą powszechnością idą też jednak pewne obowiązki, a mianowicie odpowiednia higiena – jak zatem właściwie dbać o skórę pokrytą tatuażem?

  • 5 zasad pielęgnacji suchej skóry

    Najczęstszym objawem przesuszonej skóry jest nieprzyjemne uczucie ściągania i napięcia. Z czasem może pojawić się dodatkowo świąd, który znacząco zmniejsza komfort życia codziennego. Sucha skóra pozbawiona jest efektu „glow”, czyli subtelnego blasku charakterystycznego dla naskórka o prawidłowym poziomie nawilżenia i zdrowej barierze hydrolipidowej. Oto 5 zasad pielęgnacji suchej skóry.  

  • HIFU – zabieg krok po kroku. Czy da się zmniejszyć drugi podbródek w pół godziny?

    Medycyna estetyczna jest bardzo szybko rozwijającą się, wyjątkowo nowoczesną i coraz bardziej dostępną branżą z pogranicza fizjologii i kosmetologii. Służy m.in. do dbania o siebie, a tym samym poprawy samopoczucia. Z powodzeniem korzystają z niej zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Umożliwia szybsze osiągnięcie wyznaczonych celów sylwetkowych, poprawę wizerunku, pozbycie się kompleksów lub po prostu – poprawia jakość życia. W artykule podpowiemy, jak pozbyć się drugiego podbródka, jak ujędrnić skórę na piersiach po karmieniu i co zrobić, aby skóra na szyi lub brzuchu przestała być wiotka? Oznacza to, że przyjrzymy się jednej z bardziej popularnych metod wykorzystywanych w medycynie estetycznej – HIFU.

  • Kwasy BHA a skóra – co warto wiedzieć?

    Hydroksykwasy to stosunkowo liczna grupa związków chemicznych. Wyróżniono w niej pewne podgrupy zawierające cząsteczki o podobnej budowie chemicznej i właściwościach, znane pod akronimami AHA, BHA czy PHA. W poniższym tekście przybliżamy kwasy BHA, czyli beta hydroksykwasy.

  • Co stosować na pękające pięty? Skarpetki złuszczające, kremy, peelingi, domowe sposoby

    Nadmierne rogowacenie oraz pęknięcia stóp to przypadłości, które są ściśle związane z suchością skóry, a która może wynikać z uwarunkowań genetycznych, niemniej zazwyczaj wynika z niedoborów witaminy A, picia małej ilości wody, niedoczynności układu krwionośnego czy zaburzeń metabolicznych lub hormonalnych. Jak radzić sobie z problemem pękających stóp, czy stosowanie tarek i pumeksów to na pewno dobry pomysł i czy kobiety w ciąży mogą stosować skarpetki złuszczające? 

  • Bimatoprost – co to za związek? Czy pomaga na porost włosów, rzęs i brwi?

    Bimatoprost od lat stosuje się w leczeniu jaskry. Występuje w postaci kropli do oczu przepisywanych na receptę, które po wkropleniu do worka spojówkowego obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe. Efektem niepożądanym stosowania bimatoprostu jest wzrost długich i gęstych rzęs oraz ich ściemnienie. Zostało to wykorzystane przez koncerny kosmetyczne do produkcji odżywek do rzęs i brwi. Jakie zatem są skutki uboczne stosowania bimatoprostu na porost włosów, rzęs i brwi? Czy w drogerii wybierać odżywki z czy bez bimatoprostu?

  • Jak się pozbyć wrastających włosków? Sposoby na czerwone kropki na nogach

    Wrastające włoski to problem, który dotyczy skóry nóg, pach czy okolic bikini i może pojawić po depilacji maszynką, woskiem, a także depilatorem. Która z metod radzenia sobie z problemem wrastających włosów jest najbardziej skuteczna, dlaczego nie wolno podrażniać np. zaczerwienień skórnych? Jak zapobiegać wrastaniu się włosków?

  • Jak dbać o skórę twarzy w słoneczne dni? Z których kosmetyków warto zrezygnować? Porady kosmetologa

    Skóra jest narażona na działanie promieniowania ultrafioletowego przez cały rok, niemniej najbardziej podczas miesięcy letnich. Promieniowanie UV i wysoka temperatura sprawiają, że skóra znacznie szybciej traci prawidłowe nawilżenie, co prowadzi do zaburzenia bariery hydro-lipidowej. Ponadto szybciej ulega procesom fotostarzenia, co sprzyja powstawaniu zmarszczek. Jak dbać o skórę latem czy będąc na wakacjach? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij