Likopen (E160d) – charakterystyka, właściwości i zastosowanie. W jakich produktach można go znaleźć?
Karolina Dereń

Likopen (E160d) – charakterystyka, właściwości i zastosowanie. W jakich produktach można go znaleźć?

Żywność o właściwościach prozdrowotnych cieszy się coraz większym zainteresowaniem konsumentów. Dużą popularność zyskują artykuły spożywcze, w których obecne są substancje bioaktywne wykazujące udowodniony, pozytywny wpływ na nasze zdrowie. Do substancji takich możemy zaliczyć między innymi likopen. Jakie ma właściwości? 

Likopen – czym jest? 

Likopen jest związkiem należącym do grupy barwników zwanych karotenoidami. Karotenoidy to żółte, pomarańczowe bądź czerwone związki, które biorą udział w procesie fotosyntezy, a także chronią komórki oraz tkanki roślin przed uszkodzeniami świetlnymi, poprzez zamianę nadmiaru energii w ciepło. Karotenoidy są również naturalnymi przeciwutleniaczami, czyli związkami neutralizującymi wolne rodniki. Nadmiar wolnych rodników w organizmie jest bardzo niebezpieczny dla zdrowia i może wiązać się z rozwojem wielu chorób, w tym nowotworów. Do karotenoidów należą również prekursory witaminy A. Przykładami najlepiej poznanych karotenoidów są: β-karoten, luteina, zeaksantyna oraz właśnie likopen. 

Likopen to najprościej mówiąc barwnik, który produkowany jest przez rośliny oraz niektóre mikroorganizmy. Likopen to główny karotenoid występujący w pomidorach, dlatego też odpowiada za ich barwę. Jest wielonienasyconym związkiem rozpuszczalnym w tłuszczach. Głównym źródłem likopenu w diecie człowieka są pomidory, a zwłaszcza ich przetwory (np. sok pomidorowy, koncentrat pomidorowy, przecier, ketchup). Oprócz tego w mniejszych ilościach likopen występuje także w arbuzie, papai, owocach gujawy oraz w różowym grejpfrucie.  

Likopen w przeciwieństwie do karotenoidów, takich jak na przykład β-karoten, nie ulega przekształceniu do retinolu, czyli związku pełniącego funkcję witaminy A.  

Właściwości likopenu 

Likopen jest związkiem posiadającym wiele właściwości prozdrowotnych. Warto wspomnieć, że likopen spośród całej grupy karotenoidów posiada najsilniejsze właściwości antyoksydacyjne, czyli neutralizujące wolne rodniki.   

W organizmie człowieka wolne rodniki powstają w wyniku działania wielu czynników. Należą do nich reakcje wewnątrzkomórkowe, promieniowanie nadfioletowe oraz jonizujące, ultradźwięki, a także palenie papierosów czy przewlekły stres. Wolne rodniki wykazują działanie niekorzystne, m.in. wpływają na zaburzenia w budowie cytoszkieletu komórki, inaktywację enzymów, a także transformację nowotworową komórek. Wiele dowodów wskazuje na to, że nadmiar wolnych rodników wpływa na przyśpieszenie procesów starzenia oraz na rozwój wielu chorób przewlekłych, w tym nowotworów. Dlatego też istotne jest dostarczenie wraz z dietą związków bioaktywnych o właściwościach antyoksydacyjnych, które pomagają usuwać wolne rodniki.

Oprócz właściwości antyoksydacyjnych likopen wykazuje również działanie przeciwzapalne, immunomodulujące, czyli stymulujące układ odpornościowy, wpływa także na hamowanie nieprawidłowych procesów wzrostowych komórek.  

Wyniki przeprowadzonych badań, zarówno na modelach zwierzęcych, jak i liniach komórkowych czy też z udziałem pacjentów, jasno wskazują na fakt, że ze względu na swoje właściwości prozdrowotne likopen dostarczany wraz dietą stanowi profilaktykę w rozwoju wielu chorób. Należą do nich: rak prostaty, rak jajnika, rak piersi, guzy mózgu, choroby sercowo-naczyniowe. 

Likopen – zastosowanie 

W związku z licznymi korzyściami związanymi ze spożywaniem produktów bogatych w likopen zaleca się zastosowanie w swojej diecie jego naturalnych źródeł (pomidorów, przecierów pomidorowych, koncentratów itp.). Likopen znalazł zastosowanie, np. jako wyizolowany związek, celowo dodawany w procesach produkcyjnych. 

Według opinii konsumentów barwa jest jednym z najważniejszych wyróżników produktu. Z tego względu producenci w swoich wyrobach stosują różnego rodzaju barwniki. Naturalne barwniki uważane są za dodatki bezpieczne, otrzymywane z surowców roślinnych i zwierzęcych. Przykładem takiego barwnika jest właśnie wyekstrahowany z pomidorów lub z grejpfrutów likopen. Na opakowaniach produktów jest on oznaczony symbolem E160d.  

Oprócz stosowania bezpośredniego w procesach technologicznych istnieje możliwość dodawania likopenu do pożywienia zwierząt. Autorzy sugerują, że dodatek likopenu wpływa zarówno na poprawę jakości otrzymywanego surowca zwierzęcego, jak i wiąże się z pozytywnym oddziaływaniem na funkcje przyżyciowe zwierząt oraz efekty produkcyjne.  

Ze względu na swoje właściwości likopen znalazł również zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, a także jako składnik kosmetyków.  

Likopen (E160d) – w jakich produktach można go znaleźć? 

W przypadku likopenu jako naturalnie występującego (a nie celowo dodanego) barwnika głównym jego źródłem są pomidory. Największa ilość likopenu występuje natomiast w przetworach pomidorowych. Zawartość likopenu w pomidorach zależy od wielu czynników, np. od odmiany, dojrzałości, czasu zbioru, przeprowadzonych procesów technologicznych. Świeże pomidory zawierają od 1,21–6,43 mg likopenu 100 g produktu. Najwięcej likopenu znajduje się w koncentratach pomidorowych i wynosi od 38,0–49,3 mg likopenu w 100 gramach produktu.  

Likopen jako wyekstrahowany barwnik, oznaczony na opakowaniach symbolem E160d używany jest jako dodatek do żywności (odpowiada za poprawę barwy produktu).  W takiej formie znajdziemy go m.in. w sosach, przetworach, dżemach, marmoladach, a także wędlinach.  

W przypadku przemysłu farmaceutycznego likopen wykorzystywany jest do produkcji suplementów diety w formie tabletek z likopenem, dostępnych w aptekach. Ze względu na swoje właściwości antyoksydacyjne likopen można znaleźć w składzie np. kremów nawilżających.  

Podsumowując, likopen to bioaktywny związek posiadający wiele właściwości prozdrowotnych. Najbardziej korzystne dla zdrowia jest dostarczenie likopenu wraz pożywieniem, czyli głównie z pomidorami bądź ich przetworami. Warto zwrócić uwagę na ich obecność w codziennej diecie.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Tłuszcze – charakterystyka, rola w organizmie, zapotrzebowanie i źródła

    Jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników diety. Przez lata albo nadto demonizowany i eliminowany z codziennego żywienia, albo włączany w ilościach ponad granice norm (diety wysokotłuszczowe). Tłuszcze – ile powinno być ich w naszej diecie? Które będą lepsze, zdrowe, a które niekoniecznie? Co, gdy jest ich w jadłospisie za mało?  

  • Węglowodany – rola, rodzaje, źródła, zapotrzebowanie. Jak wpływają na organizm?

    Stanowią podstawowe źródło energii. Pozwalają na podejmowanie codziennych czynności życiowych, udział w aktywności fizycznej oraz wpływają na nasze samopoczucie. Węglowodany – jaka jest ich rola w żywieniu człowieka? Czy diety niskowęglowodanowe są zdrowe? Czy unikając węglowodanów, można skutecznie i trwale schudnąć? 

  • Guma ksantanowa (E415) – właściwości i zastosowanie. Czy szkodzi zdrowiu?

    Guma ksantanowa jest ważną substancją dodatkową z grupy emulgatorów i środków zagęszczających, stosowaną w wielu gałęziach przemysłu. Czy powszechność jej użycia powinna nas niepokoić? Czym jest guma ksantanowa, jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa? 

  • Pektyna (E440) – właściwości i zastosowanie. Jak zrobić ją w domu?

    Pektyna to częsty gość w naszych kuchniach – zwłaszcza wtedy, gdy trwa sezon na przygotowywanie przetworów owocowych. Jest niezbędna do szybkiego nadania odpowiedniej konsystencji domowym konfiturom i dżemom. Czym jest pektyna, jakie ma właściwości i zastosowanie (również niekulinarne) i czy jest dla nas zdrowa? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij