majeranek świeży i suszony
Karolina Dereń

Majeranek – wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie. Jak go przechowywać i do czego dodawać?

Majeranek to przyprawa, która jest dobrze znana w polskich kuchniach. Oprócz jego walorów smakowych docenia się także jego właściwości lecznicze. Poprawia trawienie, działa przeciwzapalnie oraz wiatropędnie. Olejek majerankowy będzie pomocny w walce z trądzikiem. Co jeszcze warto wiedzieć o majeranku? Czym różni się od oregano?

Lebiodka majeran, majoran, marjanek, lebiodka majeranek, ziele kiełbasiane, kiełbaśnik, majeran ogrodowy, kołdunowe ziele – te wszystkie określenia dotyczą jednej rośliny, a dokładniej majeranku znanego głównie jako jedno z aromatycznych ziół przyprawowych dodawanych do wielu dań. 

Majeranek – historia, charakterystyka, odmiany

Majeranek ogrodowy (Origanum Majorana L.) należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Jest rośliną zielną, osiągającą wysokość 30–60 cm. Nazwa „majeranek” nawiązuje do arabskiego słowa „marjamie”, które oznacza „nieporównany”.

Roślina ta znana jest powszechnie w postaci pokruszonego ziela przyprawowego o szarozielonej barwie i charakterystycznym zapachu. W handlu spotyka się głównie majeranek otarty, zdecydowanie rzadziej całe wysuszone gałązki.

Majeranek był znany oraz powszechnie używany już w czasach starożytnych. W starożytnym Egipcie używano go jako przyprawę oraz środek leczniczy. Majeranek wraz z innymi ziołami stosowano w postaci maści przeciwreumatycznej. W Europie majeranek został poznany w średniowieczu.

Obecnie uprawia się go w krajach obszaru Morza Śródziemnego, w Ameryce Północnej, Azji, Afryce oraz w różnych krajach Europy, w tym w Polsce. Rozróżnia się dwie popularne odmiany majeranku: majeranek francuski oraz niemiecki.

Majeranek a oregano

Majeranek i oregano (a dokładniej lebiodka pospolita) należą do tej samej rodziny i często są ze sobą mylone. Dodatkowo oregano nazywane jest „dzikim majerankiem”, co wprowadza jeszcze większą dezorientację. Nie są jednak tym samym, a odróżnienie oregano od majeranku jest najprostsze głównie w okresie kwitnienia ze względu na charakterystycznie zróżnicowane kwiatostany.

Majeranek – wartości odżywcze, kalorie i witaminy

Jeżeli chodzi o kaloryczność, to 100 g majeranku (łyżeczka tej przyprawy waży w przybliżeniu 4 g, a szczypta ok. 0,5 g) dostarcza 271 kcal. W tej ilości znajduje się 60,5 g węglowodanów, 12,6 g białka, 7,04 g tłuszczu oraz około 40 g błonnika.

W majeranku znajdziemy składniki mineralne, takie jak potas, wapń, magnez, fosfor, żelazo oraz witaminy – A, C i witaminy z grupy B.

Polecane dla Ciebie

Majeranek – właściwości

Majeranek ma lecznicze właściwości. Zioła przyprawowe z rodziny Lamiaceae (w tym majeranek) mają udowodnione w badaniach właściwości przeciwutleniające.

Pośród obecnych w majeranku składników antyoksydacyjnych wymienia się karwakrol, eugenol, fenol, kwas askorbinowy, kwas ursolowy i kwas oeanolowy. Dlatego szczególnie interesujące wydaje się być wykorzystanie majeranku ze względu na jego właściwości antyoksydacyjne.

Majeranek oraz olejek majerankowy wykazują właściwości przeciwdrobnoustrojowe. Majeranek wydaje się mieć korzystny wpływ w przypadku chorób układu krążenia i zaburzeniach rytmu mięśnia sercowego.

Majeranek – zastosowanie

Majeranek wykorzystywany jest jako środek przeciwzapalny, wiatropędny, ograniczający nadmierną fermentację i ułatwiający trawienie. Występuje jako składnik maści do łagodzenia stanów zapalnych oraz kropli do płukania jamy ustnej. Popularną maść majerankową stosuje się przy katarze.

Olejek, który pozyskiwany jest z majeranku, działa antyseptycznie, przeciwzapalnie i przeciwtrądzikowo. Ma zastosowanie również w aromaterapii, używa się go do kąpieli, masażu, inhalacji.

Majeranek może być dodawany do żywności zarówno w postaci świeżej, suszonej, rozdrobnionej, jak i w postaci ekstraktów.

Majeranek – jak hodować? Jak przechowywać?

Mimo że używany jest głównie w postaci suszonej, warto w kuchni korzystać również ze świeżego majeranku. Można go hodować w doniczce, zapewniając mu nasłonecznione miejsce (doniczkę postawić przy oknie z największym dostępem do światła) oraz lekką, dobrze przepuszczalną glebę o odczynie od lekko kwaśnego do lekko zasadowego.

Należy również zadbać o stosunkowo stabilne warunki do wzrostu, tak aby roślina nie była narażona na silne zmiany temperatury. Trzeba unikać przede wszystkim temperatur poniżej 10℃. Majeranek podatny jest na gnicie korzeni, dlatego niewskazana jest duża wilgotność gleby.

Jak suszyć majeranek? Gałązki majeranku należy suszyć w zacienionym miejscu z dobrym przepływem powietrza. Po wysuszeniu należy go przechowywać w suchym miejscu, w szczelnym pojemniku.

Do czego dodawać majeranek?

Majeranek charakteryzuje się aromatycznym zapachem oraz lekko gorzkim, korzennym smakiem. Dodawany jest głównie do potraw ciężkostrawnych, takich jak dania z fasoli czy grochu. Dobrze komponuje się z wszelkimi rodzajami mięs. Pobudza trawienie, więc będzie świetnym dodatkiem m.in. do duszonej i pieczonej baraniny, dziczyzny, wieprzowiny. Podobnie jak tymianek czy rozmaryn, majeranek pasuje do warzyw korzeniowych. Na przykład może być dodatkiem do zapiekanki ziemniaczanej czy pieczonej marchewki. Oprócz tego wzbogaca smak dań z grzybami.

Majeranek używany jest bardzo często w kuchni niemieckiej i francuskiej. W kuchni polskiej jest stosowany głównie jako osobna przyprawa, ale można go też spotkać w mieszankach przyprawowych.

Przykładowe przepisy z wykorzystaniem majeranku

Poniżej znajdują się przykładowe przepisy, w których można wykorzystać majeranek.

Pasta do kanapek z soczewicy i dyni

Składniki:

  • cebula – 0,5 sztuki,
  • czosnek – 1 ząbek,
  • koncentrat pomidorowy – 1 łyżeczka,
  • majeranek suszony –1 łyżeczka,
  • musztarda –1 łyżeczka,
  • olej rzepakowy – 1 łyżeczka,
  • pieprz czarny – 3 szczypty,
  • purée z dyni – 0,5 szklanki,
  • soczewica – 0,5 szklanki,
  • sól – 1 szczypta.

Opis przygotowania: Soczewicę ugotować według instrukcji na opakowaniu. Na patelni rozgrzać olej, podsmażyć pokrojony czosnek i cebulę. Ugotowaną soczewicę przełożyć do miski, zblendować. Dodać purée z dyni, koncentrat, musztardę oraz przyprawy i zawartość patelni. Ponownie zblendować.

Boczniaki duszone z jabłkiem i cebulą

Składniki:

  • cebula – 0,5 sztuki,
  • grzyby boczniaki – 150 g,
  • jabłko – 0,5 sztuki,
  • majeranek suszony – 0,5 łyżeczki,
  • olej rzepakowy – 1 łyżka,
  • pieprz czarny – 2 szczypty,
  • sos sojowy ciemny – 1 łyżeczka,
  • ziele angielskie – 1 sztuka.

Opis przygotowania: Cebulę obrać i pokroić w cienkie plasterki. Jabłko obrać, usunąć gniazdo nasienne, a następnie pokroić w kostkę. Boczniaki umyć oraz pokroić w paski. Na patelni rozgrzać olej, podsmażyć cebulę i jabłko razem z zielem i majerankiem. Dodać boczniaki, podsmażyć. Wlać sos sojowy, wymieszać. Przyprawić pieprzem. Podawać z pieczywem.

  1. A. Bouyahya i in., Traditional use, phytochemistry, toxicology, and pharmacology of Origanum majorana L., „Journal of Ethnopharmacology”, nr 30 2021.
  2. A. Kędzia i in., Ocena działania olejku majerankowego wobec bakterii beztlenowych, „Postępy Fitoterapii”, nr 19 (4) 2018.
  3. J. Newerli-Guz, Przeciwutleniające właściwości majeranku ogrodowego Origanum majorana L., „Problemy Higieny i Epidemiologii”, nr 93 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta dla morsa – co powinny jeść osoby uprawiające morsowanie?

    Morsowanie jest formą rekreacji ruchowej uprawianej na świeżym powietrzu, która w ostatnich latach zyskuje na popularności nie tylko w Polsce, ale także w wielu różnych krajach Europy i Ameryki Północnej. Polega ono na zanurzaniu ciała w zimnej wodzie jeziora, rzeki lub morza, najczęściej w okresie zimowym, w celu odnowy sił psychofizycznych oraz poczucia relaksu i dobrej zabawy.

  • Dieta w depresji – co jeść?

    Skuteczność aktualnie stosowanych metod zapobiegania i leczenia depresji jest ograniczona, w dodatku często wiąże się z występowaniem skutków ubocznych. Obecnie dobrze wiadomo, że dieta wywiera istotny wpływ na ogólny stan zdrowia i dobrostan psychiczny, co sugeruje, że może być również ważnym elementem terapii wspomagającej leczenie depresji.

  • Dieta dla młodego piłkarza – co powinien jeść młody sportowiec uprawiający piłkę nożną?

    W dzisiejszych czasach coraz więcej młodych sportowców ma świadomość, że na ostateczny sukces w sporcie wpływ ma nie tylko systematyczny trening, lecz również dieta i zdrowy styl życia.

  • Dieta siatkarza – co jedzą zawodowi siatkarze?

    Nieadekwatna podaż energii oraz składników odżywczych w diecie siatkarza może przyczyniać się do zmniejszenia masy, siły i wytrzymałości mięśniowej, zakłócenia regeneracji potreningowej, jak również obniżenia odporności oraz zwiększenia ryzyka wystąpienia przetrenowania i kontuzji. Oznacza to, że na ostateczny sukces zawodowych siatkarzy ma istotny wpływ nie tylko systematyczna realizacja indywidualnie dobranego programu treningowego, lecz także przestrzeganie odpowiednio zbilansowanej i zróżnicowanej diety oraz jej suplementacji.

  • Bułka z bananem – na czym polegała dieta Adama Małysza?

    Adam Małysz jest niezwykle utytułowanym skoczkiem narciarskim, który odniósł znaczące sukcesy sportowe zarówno na arenie krajowej, jak i międzynarodowej. O ulubionym przysmaku „Orła z Wisły” – słynnej bułce z bananem – słyszał każdy kibic skoków narciarskich w Polsce.  

  • BCAA – czym jest, jak stosować i efekty

    Aminokwasy egzogenne to grupa dziewięciu aminokwasów, których organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać i dlatego muszą być regularnie dostarczane wraz z pokarmem. Wśród nich znajdują się trzy aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach bocznych, które od wielu lat przykuwają uwagę osób systematycznie uprawiających sport. Dzieje się tak ze względu na potencjalne korzyści wynikające z ich dodatkowej suplementacji.

  • Dieta Montignaca – czym jest?

    Dieta Montignaca jest metodą walki z nadwagą i otyłością, która jeszcze do niedawna była dosyć powszechnie stosowana w wielu krajach europejskich. Jej popularność wzięła się w dużej mierze z braku potrzeby skrupulatnego liczenia kalorii oraz ograniczenia ilości spożywanego pokarmu w celu uzyskania pożądanego efektu odchudzającego. Według opinii samego autora diety, Michela Montignaca, głównym powodem rozwoju nadwagi i otyłości nie jest zbyt wysokie spożycie kalorii w diecie, lecz nadmierna konsumpcja pokarmów węglowodanowych charakteryzujących się wysokim indeksem glikemicznym (IG).

  • Terapia śmiechem - geloterapia

    „Śmiech jest ćwiczeniem fizycznym wielce dla zdrowia korzystnym”. Słowa Arystotelesa, wypowiedziane ponad dwa tysiące lat temu, są wciąż aktualne i zostały udowodnione we współczesnych badaniach naukowych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij