Co wykrywa badanie PET? Jakie są możliwe skutki uboczne badania?

Badanie PET to inaczej pozytonowa tomografia emisyjna. Jest to nieinwazyjne badanie diagnostyczne, wykorzystuje techniki radioizotopowe, dzięki którym można ocenić procesy metaboliczne zachodzące w organizmie.

1. Na czym polega badanie PET?
2. Co wykrywa badanie PET? Jakie są wskazania do wykonania pozytonowej tomografii emisyjnej?
3. Czy do badania PET należy się przygotować?
4. Jak wykonuje się pozytonową tomografię emisyjną?
5. Skutki uboczne PET. Czy istnieją przeciwwskazania do wykonania badania PET?

Na czym polega badanie PET?

Badanie pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) polega na rejestracji promieniowania powstającego w wyniku anihilacji (zderzenia się) pozytonów emitowanych przez cząsteczki substancji znakowanej izotopem promieniotwórczym. Pozytony to inaczej antyelektrony – cząstki o takiej samej masie jak elektron, ale o dodatnim ładunku elektrycznym (+1).

W badaniu PET najczęściej stosowanym znacznikiem jest analog glukozy – FDG (fluorodeoksyglukoza), znakowany radioaktywnym izotopem fluoru. Izotop ten emituje pozytony. Obrazowanie PET z użyciem FDG opiera się na obserwacji zwiększonego metabolizmu glukozy w komórkach nowotworowych, które zużywają więcej energii niż zdrowe tkanki.

Co wykrywa badanie PET? Jakie są wskazania do wykonania pozytonowej tomografii emisyjnej?

Ponadto badanie PET umożliwia wczesne zdiagnozowanie zmian złośliwych, jak również odróżnienie zmian złośliwych od zmian łagodnych. Dodatkowo, pozytonowa tomografia emisyjna jest zlecana pacjentom już po leczeniu nowotworu złośliwego, bowiem dzięki niej lekarz prowadzący jest w stanie stwierdzić czy na pewno wykonany zabieg operacyjny był doszczętny, jak również czy stosowane leczenie nieoperacyjne, czyli chemioterapia, daje dobre efekty i właściwą odpowiedź na leczenie.

Badanie PET jest również wykonywane u pacjentów, u których zachodzi potrzeba dokładnej oceny stopnia zaawansowania choroby nowotworowej, dzięki czemu możliwe będzie zastosowanie jak najbardziej optymalnej metody leczenia w konkretnym przypadku. Ponadto, pozytonowa tomografia emisyjna może też ocenić ewentualną wznowę choroby po wcześniej już zakończonym leczeniu.

Badanie pozytonowej tomografii emisyjnej znajduje też zastosowanie w kardiologii, dzięki niemu można bowiem ocenić żywotność mięśnia sercowego oraz przepływ krwi. Dodatkowo badanie PET bywa też wykorzystywane w neurologii, miedzy innymi do diagnostyki zmian niedokrwiennych w mózgu, guzów mózgu czy też w poszukiwaniu ognisk padaczkowych. 

Czy do badania PET należy się przygotować?

Na około 4-6 godzin przed wykonaniem badania pozytonowej tomografii emisyjnej pacjent nie powinien jeść żadnych posiłków ani pić nic innego poza wodą. Chodzi o to, aby zmniejszyć w organizmie poziom insuliny i wychwyt glukozy w obrębie tkanki tłuszczowej, mięśni szkieletowych oraz mięśnia sercowego, poprawi to kontrast pomiędzy ewentualnym guzem a tłem. Ponadto na 24 godziny przed badaniem pozytonowej tomografii emisyjnej powinno się ograniczyć wszelką aktywność fizyczną do minimum – pacjent nie może biegać, pływać, jeździć na rowerze i wykonywać innych ćwiczeń fizycznych, może jedynie podejmować aktywność fizyczną związaną z wykonywaniem codziennych domowych czynności.

Po podaniu pacjentowi radiofarmaceutyku obowiązuje go już całkowity zakaz aktywności fizycznej, który obejmuje nawet mówienie czy tez żucie gumy. 

Jak wykonuje się pozytonową tomografię emisyjną?

Aby wykonać badanie PET, pacjentowi podaje się radiofarmaceutyk zawierający radioizotop, którego okres półrozpadu wynosi od kilku minut do kilku godzin. Najczęściej stosuje się analog glukozy – FDG (fluorodeoksyglukozę), znakowany izotopem fluoru. Substancja ta podawana jest dożylnie i gromadzi się w tkankach o wysokiej aktywności metabolicznej, czyli takich, które intensywnie zużywają glukozę.

Taką tkanką aktywną metabolicznie jest właśnie tkanka nowotworowa i to ona właśnie gromadzi największą ilość izotopu, co widoczne jest w czasie wykonywania badania i dzięki temu lekarz może po badaniu zinterpretować jego wynik we właściwy sposób. 

Skutki uboczne PET. Czy istnieją przeciwwskazania do wykonania badania PET?

Badanie PET jest wykonywane ze ściśle określonych, istotnych wskazań klinicznych, dlatego dawka promieniowania jonizującego nie powinna być powodem nadmiernego niepokoju. Korzyści diagnostyczne mogą mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia i życia pacjenta. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badania PET jest jednak ciąża.