Kolka u niemowlaka – zmora dla rodziców
Maria Dąbrowska

Kolka u niemowlaka – zmora dla rodziców

Przewinięte, wyspane, nakarmione, odbite, przytulone. A jednak nasze dziecko wciąż głośno i nieprzerwanie płacze. Może to ta słynna, zagadkowa kolka? Zobacz, czym charakteryzuje się kolka u niemowlaka i jak sobie z nią poradzić.

Jak rozpoznać kolkę?

Kolka to jeden z najczęstszych i najbardziej niepokojących dla rodziców problemów w pierwszych tygodniach życia dziecka. Jej charakterystycznym objawem jest płacz. I to nie byle jaki. Płacz nagły, napadowy, bardziej niż zwykle przejmujący, nieutulony, regularnie nawracający, czasem wielogodzinny. Kolka u niemowlęcia najczęściej rozpoczyna się w godzinach popołudniowych i wieczornych. Towarzyszy jej napięcie ciała, wyginanie w łuk, zaciskanie piąstek, podkurczanie nóżek i wzdęcie brzucha. Znika równie nagle, jak się pojawiła.

Do niedawna w rozpoznaniu kolki miała pomagać rodzicom tzw. metoda trójek. Zgodnie z nią niemowlę cierpiące na kolkę miało płakać przez łącznie trzy godziny dziennie, mniej więcej trzy razy w tygodniu, przez okres minimum trzech tygodni. Teoria ta została jednak przez lekarzy odwołana głównie z powodu wątpliwości co do pierwszego warunku. Trzy godziny nie były faktycznie potwierdzonym naukowo okresem, tylko odczuciem rodziców. Każdy rodzic ma jednak inną tolerancję na płacz swojego dziecka i inny poziom zmęczenia, który może zniekształcać postrzeganie czasu.

Dziś uważa się, że kolka u niemowlaka to nawracający, przedłużający się, niepowodowany gorączką czy inną chorobą płacz, któremu nie można zapobiec ani zaradzić. Kolka pojawia się w okolicach drugiego tygodnia życia, a za górną wiekową granicę jej występowania uznaje się pięć miesięcy.

Kolka u niemowlaka nie jest w żadnym wypadku objawem zaniedbania ze strony rodziców i w żaden sposób nie upośledza organizmu dziecka na przyszłość.

Kolka u dziecka – dlaczego występuje?

Choć potrafimy kolkę rozpoznać, nie do końca wiemy, skąd się bierze. Zgodnie z przeprowadzonymi przez badawczą agencję PBS DGA w Polsce w 2009 roku badaniami kolka występuje u niemalże 40% niemowlaków. Dotyka zarówno dzieci karmionych piersią, jak i mlekiem modyfikowanym, dzieci urodzonych naturalnie i tych, które przyszły na świat metodą cesarskiego cięcia, tak o czasie, jak i mocno przed terminem, chłopców i dziewczynek. Przez wiele lat uważano, że kolka u niemowlaka to efekt złej diety mamy, ale teoria ta została obalona.

Najbardziej aktualna obecnie wiedza za winowajców wskazuje przede wszystkim:

  • niedojrzałość przewodu pokarmowego,
  • niedojrzałość mechanizmów neurologicznych,
  • nietolerancję białka mleka krowiego lub laktozy,
  • odreagowanie nadmiaru bodźców z zewnątrz, wrażliwość systemu nerwowego.

Sposoby na złagodzenie kolki

Warto pamiętać, że kolka u niemowlaka to nie choroba i nie wymaga leczenia. Jest to rodzaj dyskomfortu i gorszego samopoczucia u dziecka. Z uwagi jednak na swój intensywny i uciążliwy przebieg wzbudza u rodziców lęk, poczucie winy oraz potrzebę znalezienia sposobów na ulżenie dziecku w cierpieniu.

Niezawodnych sposobów na kolkę nie ma. Trzeba ją po prostu przetrwać. Jest za to parę metod, które w przeróżnych konfiguracjach mogą przynieść chwilową ulgę dziecku lub przynajmniej uspokoić trochę sumienie zaniepokojonych rodziców – potęga placebo jest w tym przypadku ogromna.

Gdy więc nadchodzi kolka u niemowlaka, warto pamiętać o tych paru rzeczach:

  1. Bliskość – kolka ma podłoże psychologiczne. Niemowlę potrzebuje bezpieczeństwa i bliskości z rodzicem. Tulenie, kołysanie, noszenie w chuście i przytulanie przyniosą dziecku ulgę psychiczną i fizyczną. Warto zadbać o spokojną atmosferę w domu. Emocje matki są bezbłędnie odczytywane przez maleństwo i mogą wzmacniać lub łagodzić nerwowość czy rozdrażnienie.
  2. Masaż – ponieważ źródłem kolki u dziecka mogą być też nagromadzone w brzuchu gazy, w ich odprowadzeniu pomoże łagodny masaż. Ważne, aby wykonywany był okrężnie, zgodnie z ruchem wskazówek zegara – taki właśnie jest przebieg jelita grubego. Po masażu możemy położyć dziecko na naszej klatce piersiowej. Ucisk brzuszka dziecka na podłoże dodatkowo je ukoi.
  3. Ciepło – potrafi rozluźnić napięte mięśnie brzucha dziecka. Spróbujmy ciepłej kąpieli czy ogrzewania brzucha świeżo uprasowanym ciepłym ręcznikiem. Pomoże też termofor – klasyczny wodny lub z pestkami wiśni w materiałowym pokrowcu. Można także wlać gorącą wodę do butelki, owinąć ją tetrową pieluszką i w takiej formie przyłożyć do okrytego ubrankiem (nigdy nagiego!) brzucha niemowlęcia. Pilnujmy jednak, aby okład był ciepły, a nie gorący czy wręcz parzący.
  4. Szum – zdaniem lekarzy odgłos szumu przypomina dziecku odgłosy, które słyszało w łonie matki. Dlatego często potrafi je uspokoić. Warto jednak pamiętać, że nie każdy szum nadaje się dla uszu dziecka. W brzuchu niemowlę otoczone jest dźwiękami o niskich częstotliwościach, nieprzekraczających 300-1000 Hz. Tymczasem stosowane przez zdesperowanych rodziców aplikacje czy elektroniczne szumiące gadżety generują wysokie tony o wartości od 3000 do 22000 Hz! Odkurzacz czy suszarka, które również idą w ruch podczas kolki, to szum o wartości 1000-20000 Hz. Zdecydowanie za dużo! Jak więc wybrać i odtwarzać odpowiedni szum? Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca, aby urządzenie emitujące szum ułożyć jak najdalej od dziecka i ustawić w nim jak najmniejszą głośność. Dużo bezpieczniejsze od najpopularniejszego obecnie białego szumu będą szumy różowe lub brązowe (pink, red/brown noise) – mają niskie częstotliwości.
  5. Właściwe karmienie – pozycja, w której dziecko pije mleko, ma znaczenie. Przy kolejnym karmieniu ustawmy je w pozycji bardziej pionowej, a mniej leżącej. W ten sposób do przewodu pokarmowego dostanie się mniej powietrza, które nagromadzone w jelitach sprawia dyskomfort. Dzieciom karmionym butelką w podobny sposób mogą pomóc tzw. antykolkowe butelki. Z założenia zapobiegają one połykaniu większej ilości gazów i zmniejszają nasilenie kolki. Pod koniec karmienia dodatkowo odbijajmy dziecko.
  6. Wsparcie z apteki – jedynym składnikiem, którego działanie skracające kolkę jak na razie potwierdzają naukowe badania, jest szczep bakterii Lactobacillus reuteri DSM 17938. Niemowlęta przyjmujące  probiotyk właśnie z tym szczepem po czterech tygodniach miały znacznie lepsze samopoczucie niż ich rówieśnicy, którzy probiotyku tego nie przyjmowali. Grupa pierwsza płakała przez mniej więcej 51 minut na dobę, a druga – ok. 145 minut na dobę. Eksperyment został jednak przeprowadzony jednokrotnie i aktualnie w wielu ośrodkach na świecie, w tym również w Polsce, trwają badania, które mają na celu powtórzenie podobnego wyniku i jednoznaczne potwierdzenie skuteczności tego szczepu. Zanim to nastąpi, rodzice mogą ratować się aptecznymi produktami zawierającymi symetykon. Zmniejsza on napięcie powierzchniowe i rozbija pęcherzyki gromadzące się w jelitach. Warto wprowadzić go na próbę na tydzień, jednak w przypadku braku zauważalnej poprawy należy z niego zrezygnować – brak bowiem naukowych badań potwierdzających jego łagodzące działanie.
  7. Laktaza – pomoże w przypadku podejrzenia kolki wywołanej nietolerancją laktozy. Laktaza to po prostu enzym, który laktozę rozkłada, warto więc podać wskazaną na ulotce ilość przed każdorazowym karmieniem. Oczywiście zalecenie takie powinien wydać pediatra. Podobnie jednak jak w przypadku symetikonu nie ma badań, które jednoznacznie potwierdzają kojący wpływ produktów z laktazą na kolkę. Mogą pomóc, ale jeśli tak się nie dzieje, należy zaniechać ich podawania.

Konsultacja tekstu: dr Łukasz Durajski, lekarz rezydent specjalizujący się w dziedzinie pediatrii w Klinice Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ciemiączko u dziecka – gdzie się znajduje i kiedy zarasta? Jak o nie dbać?

    Ciemiączka są fizjologicznymi strukturami w obrębie czaszki noworodka i niemowlęcia. Ich głównym zadaniem jest zmniejszenie obwodu główki podczas przechodzenia przez kanał rodny w tracie porodu. Jakie są rodzaje ciemiączek u noworodków? Gdzie się znajdują i kiedy powinny się zrastać? Jak dbać o ciemiączko u noworodków? Podpowiadamy.

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

  • Perły Epsteina – przyczyny i leczenie torbieli dziąsłowych u dziecka

    Perły Epsteina to rodzaj torbieli dziąsłowych. Są to niewielkie zmiany o charakterze cyst wypełnione keratyną, które pojawiają się u niemowląt. Lokalizują się na podniebieniu i nie powodują żadnych dolegliwości. Perły Epsteina nie są groźne, jednak łatwo je pomylić z pleśniawkami czy aftami, dlatego też każde zmiany w jamie ustnej dziecka należy skonsultować z pediatrą. 

  • Koślawość kolan – przyczyny i leczenie koślawych kolan u dzieci i dorosłych. Ćwiczenia na koślawe kolana

    Koślawość kolan to deformacja kończyn dolnych dotycząca przede wszystkim dzieci, choć może występować także u osób dorosłych. Do 6. roku życia koślawe kolana u dziecka są stanem fizjologicznym, jeśli natomiast nieprawidłowa budowa kolan utrzymuje się dłużej, należy udać się do ortopedy oraz fizjoterapeuty. Jak przebiega terapia koślawości kolan?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij