Wyprzedź grypę!

Zbliża się sezon jesienno-zimowy, a z nim wzrost zachorowań na różne infekcje układu oddechowego. Obok zwykłych przeziębień, może pojawia się groźna choroba zakaźna układu oddechowego, czyli grypa. Istnieje obawa, że wirus grypy może być w tym roku groźniejszy niż w latach poprzednich.

12 września 2002 r. w Warszawie odbyła się konferencja prasowa na temat programu edukacyjnego dla pacjentów "Zdążyć przed grypą", rekomendowanego przez Polskie Towarzystwo Higieniczne. W cześci seminaryjnej głos zabrały uznane autorytety medyczne: lek. med. Grażyna Dulny z Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych; prof. dr hab. med. Iwona Grzelewska-Rzymowska, która reprezentowała Klinike Gruźlicy Płuc Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz dr med. Konrad Szosland z Centrum Zdrowia Matki Polki. Patronat nad konferencją i programem objeła firma Aventis Pasteur, producent szczepionki przeciw grypie Vaxigrip.

Ognisko na Madagaskarze

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informuje o grypie na półkuli południowej. Na Madagaskarze pierwsze ognisko grypy pojawiło się 4 czerwca. Instytut Pasteura wyizolował tam wirusa grypy typ A H3N2. Do końca sierpnia na grypę zachorowało w tym rejonie owiata 20 tys. osób, zmarło 671 (śmiertelność 3,0%). Wirus zaatakował głównie na terenach pozbawionych łączności ze światem. Jej ofiarami są głównie dzieci i osoby starsze. Władze medyczne Madagaskaru podkreślają, że w szpitalach, przy odpowiednim leczeniu, notuje się nieliczne przypadki zgonów. Światowa Organizacja Zdrowia wysyła na Madagaskar miedzynarodowy zespół epidemiologów i wirusologów, by pomogli w walce z epidemią.

Już w roku 1947 WHO rozpoczeła miedzynarodowy program badań epidemiologiczny na temat grypy. Obecnie w 110 państwach, w krajowych ośrodkach grypy, identyfikuje sie wirusy pobrane metodą posiewów wirusologicznych z gardła i nosa osób zakażonych. Dane z ośrodków krajowych są przesyłane do WHO. Nastepnie opracowany jest wzorcowy skład szczepionki na dany sezon grypowy. Powyższy schemat jest powtarzany corocznie, dzieki czemu skład szczepionki jest aktualizowany każdego roku, zgodnie z zaleceniami WHO.

Wystepowanie grypy

Grypa jest szeroko rozpowszechniona na całym świecie. Jej epidemie zależne są od pory roku. Na półkuli południowej epidemie grypy obserwuje się od czerwca do września, natomiast na półkuli północnej od listopada do marca. W Polsce epidemie grypy wystepują w sezonie jesienno- zimowymi i wczesną wiosną. Gwałtowne epidemie (bardzo duża ilość zachorowań), o zasiegu ogólnokrajowym, wystepują co 2-3 lata.

Wirus grypy zbudowany jest z dwóch warstw: zewnetrznej (otoczka) i wewnetrznej, zawierającej materiał genetyczny wirusa - RNA. Organizm człowieka wytwarza przeciwciała przeciwko składnikom obu warstw. Szczególną cechą wirusa grypy jest jego zmienność - podatność na mutacje. Wirus ten charakteryzuje się dużą zakaźnością. Przenoszony jest z człowieka chorego na zdrowego drogą kropelkową, tzn. w kropelkach wydzielin z dróg oddechowych, podczas kaszlu, kichania, rozmowy. Kichanie przenosi wirus grypy z predkością 167 km/h pokonując 5 m w ciągu 1/10 sekundy. Opisano także zarażenia grypą 72% pasażerów samolotu podczas jednego 4,5-godzinnego lotu.

Objawy choroby

Okres wylęgania grypy, tj. okres od momentu zakażenia wirusem do rozwoju choroby, jest krótki i wynosi od kilku do 48 godzin. Wirus rozmnaża się w komórkach nabłonka górnych dróg oddechowych w nosie, gardle, tchawicy, oskrzelach. Zaburza on naturalne mechanizmy odporności, ułatwia też rozwój bakterii (tzw. nadkażenie bakteryjne).

Choroba rozpoczyna sie nagle dreszczami i wysoką temperaturą, potami, nastepnie pojawia się ostry nieżyt błony śluzowej nosa i gardła, kaszel oraz zapalenie spojówek. Objawom tym towarzyszą objawy ogólne, jak uczucie osłabienia, rozbicia, bóle głowy, bóle kostno-stawowo-mieśniowe.

Okres objawów ostrych trwa od 2-6 dni, a okres ustepowania choroby (osłabienie, uczucie zmeczenia) około 2 tygodni. Według niektórych autorów, utrzymywanie się wysokiej gorączki i objawów ze strony układu oddechowego dłużej niż 5 dni uzasadnia podejrzenie, iż mogą to być już wczesne powikłania pogrypowe, wywołane przez wspomniane wcześniej nadkażenia bakteryjne. Do powikłan należą m.in. zapalenie płuc; zapalenie oskrzeli; zapalenie ucha środkowego; zapalenie zatok obocznych nosa; zaostrzenie przewlekłej choroby płuc; zaostrzenie chorób przewlekłych, np. nasilenie objawów choroby wieńcowej, niewydolności krążenia; nasilenie astmy; rozregulowanie cukrzycy; pogorszenie wydolności nerek; drgawki gorączkowe, zespół wstrząsu toksycznego, zapalenie mieśni, zapalenie mieśnia sercowego i osierdzia, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a nawet powikłania ciąży i ryzyko poronienia.

W grypie o cieżkim przebiegu w ciągu kilku godzin rozwija sie krwotoczne zapalenie oskrzeli i płuc o piorunującym przebiegu, z dusznością, sinicą oraz krwiopluciem. Ta postać grypy dość czesto, niestety, konczy sie zgonem w ciągu 24 godzin od chwili wystąpienia pierwszych objawów chorobowych.

Kto najcześciej choruje

Grypa stanowi poważne zagrożenie u osób, u których może dojść do poważnych powikań pogrypowych, które mogą zagrażać ich życiu. Są to:

  • osoby powyżej 50 roku życia,
  • dorośli i dzieci z przewlekłymi chorobami i zaburzeniami czynnościowymi układu oddechowego, w tym osoby chorujące na astme oskrzelową,
  • dorośli i dzieci z przewlekłymi chorobami układu krążenia,
  • osoby z hemoglobinopatią,
  • dorosli i dzieci z przewlekłymi chorobami nerek,
  • osoby z zaburzeniami odporności spowodowanej stosowaniem leków (cytostatyków, kortykosterydów) oraz po radioterapii,
  • osoby z niedoborami odporności, włączając w to osoby zakażone HIV,
  • osoby z chorobą nowotworową
  • dorośli oraz dzieci cierpiące na przewlekłe choroby metaboliczne, w tym cukrzyce,
  • osoby czesto chorujące na infekcje wirusowe oraz bakteryjne,
  • osoby, u których stwierdzono przewlekłe nosicielstwo bakterii, takich jak paciorkowce, gronkowce pałeczki Haemophilus.

Profilaktyka, czyli szczepienie

Grypa w Polsce jest nadal lekceważona. Wiele osób próbuje "przechodzić grype", nie licząc się z niebezpieczenstwem powikłań. Według Panstwowego Zakładu Higieny, który wraz z Wojewódzkimi Stacjami Sanitarno-Epidemiologicznymi monitoruje liczbe zachorowań na grype, szczyt zachorowa przypada na okres od stycznia do kwietnia. W Polsce w okresie epidemicznym, w ciągu paru miesiecy może zachorować nawet 3 mln osób. W 2000 r. z powodu grypy zmarło w Polsce 358 osób.

Od pewnego już czasu dużą wage w profilaktyce grypy przywiązuje się do szczepien ochronnych. W wielu krajach przeprowadzono analize porównawczą kosztów profilaktycznych szczepien przeciwko grypie i strat ekonomicznych powstałych w wyniku choroby. Wszystkie badania i analizy wykazały, że bezpośrednie koszty grypy i straty nią spowodowane są 2-4 razy wyższe od kosztów szczepien profilaktycznych.

W Polsce dostepne są dwa rodzaje szczepionek: rozszczepione (typu split) - zawierające antygeny zewnetrzne jak i wewnetrzne wirusa grypy oraz podjednostkowe (typu sub-unit) - zawierające tylko antygeny zewnetrzne wirusa grypy. Liczba osób szczepiących sie przeciwko grypie w Polsce systematycznie wzrasta.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus