Powikłania COVID-19. Jak koronawirus niszczy nasze płuca?
Justyna Piekara

Powikłania COVID-19. Jak koronawirus niszczy nasze płuca?

Nawet kilka miesięcy po przebytej infekcji COVID-19 niektóre osoby nadal zmagają się z szeregiem poważnych powikłań. Jakie uszkodzenia może powodować zakażenie SARS-CoV-2? Czy powstałe zmiany są odwracalne?

COVID-19 powoduje uszkodzenia płuc

Ali Gholamrezanezhad – radiolog kliniczny z Uniwersytetu Południowej Kalifornii w Los Angeles wraz z zespołem rozpoczął obserwację pacjentów zainfekowanych SARS-CoV-2 na początku roku. Stosując technikę tomografii komputerowej (CT), naukowcy obserwowali kondycję płuc swoich pacjentów. Zgromadzone dotychczas wyniki dowodzą, że ponad jedna trzecia osób biorących udział w badaniu miała obumarłe tkanki płucne oraz widoczne zabliźnienia. Zespół planuje podążać za grupą pacjentów przez kolejnych kilka lat. 

Niektóre z uszkodzeń mogą być efektem ubocznym intensywnego leczenia, np. intubacji, podczas gdy inne długotrwałe problemy są wynikiem bezpośredniego działania wirusa SARS-CoV-2, który może prowadzić do rozległego uszkodzenia dróg oddechowych i śmiertelnej niewydolności płuc. 

Pacjenci, z którymi badacze mieli do czynienia reprezentują najcięższe przypadki przebiegu choroby. Wskaźnik pośrednich uszkodzeń płuc wynosi około 10%, ale zważając na zakres pandemii, wielu chorych w ogóle nie trafi do szpitala, ponieważ ma ograniczony dostęp do profesjonalnej opieki medycznej. Nawet ten niski odsetek wskazuje, że z powodu COVID-19 trwałych konsekwencji zdrowotnych doświadczą setki tysięcy osób. 

W jaki sposób wirus SARS-CoV-2 uszkadza płuca?

Wirus SARS-CoV-2 wnika do komórek dróg oddechowych poprzez receptor enzymu konwertującego angiotensynę – ACE2. Niektórzy na obecność patogenu reagują intensywną odpowiedzią układu immunologicznego – tzw. burzą cytokinową, która wraz ze zwiększonym krzepnięciem krwi towarzyszącym chorobie prowadzi do uszkodzenia komórek płuc. 

Uszkodzone komórki zastępowane są sztywną tkanką bliznowatą. Jej nagromadzenie powoduje zwłóknienie płuc – stan, który prowadzi do pogorszenia czynności płuc i ich wydolności wysiłkowej. Jest on tym bardziej prawdopodobny, im cięższy przebieg ma infekcja COVID-19.

Zapalenie płuc

Zapalenie płuc wywoływane przez COVID-19 zwykle rozwija się w obu płatach płucnych. Pęcherzyki płucne wypełniają się płynem, co ogranicza ich zdolność do wchłaniania tlenu, powodując duszność, kaszel i inne objawy. Zapalenie płuc związane z COVID-19 może mieć bardzo ciężki przebieg i nawet po ustąpieniu choroby, uraz płuc może powodować trudności w oddychaniu. Rekonwalescencja może trwać wiele miesięcy. 

Zespół ostrej niewydolności oddechowej 

Bardzo poważnym skutkiem COVID-19 jest zespół ostrej niewydolności oddechowej (ang. acute respiratory distress syndrome, ARDS), który znany również jako „mokre płuco”. Ciężkie zapalenie rozprzestrzenia się w płucach z dużą szybkością. Osoby, u których wystąpi ten objaw, mogą potrzebować wsparcia układu oddechowego i podłączenia do specjalistycznej aparatury medycznej. W wielu przypadkach ARDS może okazać się śmiertelny. 

Sepsa

Możliwym powikłaniem ciężkiego przypadku COVID-19 jest posocznica. Sepsa występuje, gdy infekcja dociera do krwiobiegu i rozprzestrzenia się w nim, powodując uszkodzenie tkanek. Nawet jeżeli pacjentowi uda się przetrwać chorobę, może doświadczyć trwałych uszkodzeń płuc i innych narządów. 

Nadkażenie 

Niektórzy pacjenci wyleczeni z COVID-19 mogą mieć trwale osłabiony układ odpornościowy i mogą być bardziej podatni na zakażenie inną bakterią lub wirusem. Z nadkażeniem lub tzw. superinfekcją mamy do czynienia, gdy do trwającej infekcji dołącza się następna, wywołana innym patogenem. Kolejne zakażenie może spowodować dodatkowe uszkodzenie płuc. 

Czy uszkodzenia płuc wywołane przez COVID-19 są odwracalne?

Optymizmem napawa fakt, że stan uszkodzenia płuc niektórych pacjentów wyleczonych z COVID–19 poprawił się w ciągu kilku tygodni po opuszczeniu szpitala. Zespół Gholamrezanezhad’a zaobserwował, że widoczne uszkodzenia zwykle zmniejszają się po dwóch tygodniach. 

Podobne wnioski przyniosło inne, austriackie badanie, które wykazało, że degradacja tkanki płucnej zmniejszała się z upływem czasu. Widoczne zmiany utrzymywały się u 88% badanych przez 6 tygodni po zakończeniu hospitalizacji. Po 12 tygodniach liczba ta spadła do 56%.

Natomiast wieloletnie obserwacje chińskiego zespołu badawczego wykazały, że u osób, które przeszły SARS i MERS – choroby zbliżone do zakażenia COVID-19 z czasem doszło do zmniejszenia zakresu uszkodzeń spowodowanych infekcją koronawirusową, lecz regeneracja płuc trwała wiele lat. Zdarzają się przypadki pacjentów, których płuca po przebyciu COVID-19 uległy trwałemu uszkodzeniu i wymagały transplantacji. 

Projekt XHaLe

Projekt XHaLe, który potrwa do 2023 roku, zakłada uzyskanie nowych informacji na temat wpływu infekcji SARS-CoV-2 na płuca. Zespół badawczy wspierany przez UE skupił się na różnicach między uszkodzeniem płuc spowodowanym przez wirusa grypy AH1N1 a SARS-CoV-2. Ich odkrycia zostały opublikowane w „The New England Journal of Medicine”. 

Podsumowując wyniki badania, prof. Dr Danny Jonigk z Hannover Medical School stwierdza: „Po pierwsze, byliśmy w stanie potwierdzić znane już uszkodzenie płuc, które występuje, gdy ściany pęcherzyków płucnych ulegają zapaleniu. Zjawisko to utrudnia przenikanie tlenu do krwi. Po drugie, znaleźliśmy ogromną liczbę skrzepów krwi we wszystkich odcinkach naczyń krwionośnych, ale szczególnie w najdrobniejszych naczyniach płucnych. To jeszcze bardziej zwiększa duszność pacjentów z koronawirusem. W przypadku grypy są one mniej dotkliwe”. 

Ponadto zespół naukowców pracujących przy projekcie poinformował, że to, co odróżnia Covid–19 od innych poważnych infekcji płuc, to nieprawidłowe tworzenie się naczyń krwionośnych, z którą zwykle spotykają się lekarze analizujący nowotwory lub choroby autoimmunologiczne.

  1. S. Khan, Coronavirus can cause lasting lung damage, „theconversation.com” [online], https: //theconversation. com/coronavirus-can-cause-lasting-lung-damage-but-the-effects-may-ease-over-time-140398, [dostęp:] 19.11.2020.
  2. D. Liu, W. Zhang, F. Pan, The pulmonary sequalae in discharged patients with COVID-19: a short-term observational stud, ”Respiratory Research” 2020, 21 (125) [online:], https: //doi. org/10.1186/s12931-020-01385-1, [dostęp:] 19.11.2020.
  3. P. Galiatsatos, What coronavirus does to the lungs, „hopkinsmedicine.org” [online:], https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/coronavirus/what-coronavirus-does-to-the-lungs, [dostęp:] 19.11.2020.
  4. M. van Beusekom, Postmortem lungs of COVID-19 patients show massive damage, „cidrap.umn.edu” [online], https://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/11/postmortem-lungs-covid-19-patients-show-massive-damage, [dostęp:] 19.11.2020.
  5. How COVID-19 damages the lungs, „cordis. europa.eu” [online], https: //cordis. europa. eu/article/id/421597-how-covid-19-damages-the-lungs, [dostęp:] 19.11.2020.
  6. M. Marshall, The lasting misery of coronavirus long-haulers, „nature.com” [online], https: //www. nature. com/articles/d41586-020-02598-6, [dostęp:] 19.11.2020.
  7. N. Niewczas, Jako pierwszy Polak z COVID-19 przeszedł przeszczep płuc. Jest przerażony postawą rodaków, „pajenci.pl” [online], https://pacjenci.pl/covid-19-160920-kz-przeszczep-puc, [dostęp:] 19.11.2020.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

  • Natto – czy japońskie fermentowane danie pomaga chronić przed COVID-19?

    Naukowcy z Uniwersytetu Rolnictwa i Technologii w Tokio dowiedli, że ekstrakt z natto rozkłada białka na powierzchni koronawirusa i w ten sposób może blokować zdolność wirusa SARS-CoV-2 do infekowania ludzkich komórek in vitro. Czym jest natto i natokinaza? Czy pomogą uporać się z problemem COVID-19? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij