Grypa a przeziębienie, grypa a covid. Czym się różnią i jak je rozpoznać?

Sezon jesienno-zimowy to okres, kiedy odnotowuje się największą liczbę infekcji górnych dróg oddechowych, a co za tym idzie – zwiększony ruch w przychodniach i gabinetach lekarskich. Najczęściej występującymi jednostkami chorobowymi są przeziębienie, grypa i COVID, na które chorują dzieci oraz dorośli. Mimo że schorzenia te łączy wiele podobieństw, to istnieją pomiędzy nimi różnice, które są kluczowe w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

1. Grypa a przeziębienie, grypa a COVID. Czym się różnią i jak je rozpoznać?
2. Przeziębienie, grypa i COVID-19 – co je wywołuje?
3. Przeziębienie a grypa – jak je odróżnić? Charakterystyczne objawy
4. Ile trwa grypa, a ile przeziębienie?
5. Przeziębienie czy alergia – jakie są różnice?
6. COVID a grypa – jak je rozpoznać? Różnice w objawach
7. COVID czy grypa – ile trwa choroba?
8. Jak zapobiegać infekcjom: grypie, przeziębieniu i COVID-19?

Grypa a przeziębienie, grypa a COVID. Czym się różnią i jak je rozpoznać?

Przeziębienie, grypa i COVID są zakażeniami wirusowymi, które cechuje podobny patomechanizm rozwoju infekcji oraz podobny obraz kliniczny. Grypa i COVID-19 mają jednak większy potencjał do wywołania ogólnoustrojowej reakcji zapalnej i uszkodzenia dolnych dróg oddechowych. Pacjenci mogą mieć problem w samodzielnym postawieniu diagnozy. Ostateczne potwierdzenie czynnika etiologicznego możliwe jest po wykonaniu szybkich testów antygenowych lub testu RT-PCR. Gdy dopada nas przeziębienie, dolegliwości zazwyczaj nie są zbytnio nasilone, a sama choroba mija szybko. Zakażenie grypą ma zdecydowanie bardziej gwałtowny przebieg i może dawać ciężkie powikłania.

Niestety różnicowanie grypy, COVID-19 i przeziębienia nie jest proste. Wiele objawów jest niespecyficznych, np. dolegliwości żołądkowo-jelitowe czy brak węchu i smaku charakterystyczne dla COVID-19 mogą również towarzyszyć grypie. Podobnie duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel, zmęczenie i bóle mięśniowe mogą występować w przebiegu obu infekcji. COVID-19 może przybrać formę łagodną, ale może także prowadzić do ciężkiego zapalenia płuc lub zgonu (podobnie jak grypa).

Przeziębienie, grypa i COVID-19 – co je wywołuje?

Wszystkie trzy infekcje wywołane są przez różne gatunki wirusów. Za rozwój przeziębienia może odpowiadać ponad 200 patogenów, z czego najczęściej są to rinowirusy (w 40–50%) oraz koronawirusy, poza SARS-CoV-2 (w 10–15%), ale nierzadko czynnikiem sprawczym mogą być również wirusy paragrypy, syncytialny wirus oddechowy (RSV), adenowirusy, wirusy Coxsackie czy enterowirusy. Grypa spowodowana jest przez zakażenie wirusem grypy, który dzieli się na trzy rodzaje (A, B, C). Wirus grypy typu A oraz wirus grypy typu B odpowiadają za sezonowe epidemie w populacji, natomiast typ C występuje rzadziej, a infekcja ma łagodny przebieg. COVID-19 jest zespołem chorobowym zidentyfikowanym podczas pandemii z 2019 roku, który wywoływany jest przez wirusa SARS-CoV-2 należącego do rodziny koronawirusów. Szczep ten przed rokiem 2019 nigdy nie był opisywany wśród ludzi.

Przeziębienie a grypa – jak je odróżnić? Charakterystyczne objawy

Przeziębienie to wirusowa, zwykle łagodna infekcja górnych dróg oddechowych. Przy przeziębieniu typowo występują katar, kaszel, ból gardła czy stan podgorączkowy. Mogą pojawić się również bóle mięśniowe i bóle głowy. Leczenie polega na łagodzeniu objawów, prawidłowym nawodnieniu i odpoczynku. W obrazie klinicznym grypy charakterystyczne jest nagłe wystąpienie symptomów w postaci wysokiej gorączki, dreszczy, napadowego suchego kaszlu, uogólnionych bólów mięśni i stawów oraz dużego osłabienia. Chorym może również dokuczać katar i uczucie zatkanego nosa, bóle głowy i gardła oraz wymioty i biegunka.

Ile trwa grypa, a ile przeziębienie?

Czas trwania infekcji wirusowych zależy od wielu czynników, takich jak odporność organizmu, wiek czy obecność chorób współtowarzyszących. Przeziębienie zwykle ustępuje po 7–10 dniach, natomiast kaszel poinfekcyjny może się utrzymywać nawet do kilku tygodni od choroby. W przypadku niepowikłanej grypy objawy ogólne utrzymują się 3–7 dni, jednak u wielu pacjentów obserwuje się, że przewlekłe zmęczenie i osłabienie mogą występować nawet przez miesiąc. Kaszel po przechorowaniu grypy – podobnie jak w przypadku przeziębienia – może się utrzymywać nawet do kilku tygodni.

Przeziębienie czy alergia – jakie są różnice?

Część objawów występujących zarówno przy przeziębieniu, jak i alergii sprawia, że różnice między tymi dwoma jednostkami chorobowymi mogą się zacierać. Warto jednak zaznaczyć, że główna różnica polega na tym, że przeziębienie jest chorobą infekcyjną, podczas gdy alergia to patologiczna nadwrażliwość organizmu na zetknięcie się z danym alergenem środowiskowym. W przypadku infekcji górnych dróg oddechowych charakterystyczne objawy to stan podgorączkowy, katar, ból gardła i osłabienie, natomiast przy alergii typowo występuje kichanie, łzawienie, zaczerwienienie oraz świąd oczu i nosa, wodnisty wyciek z nosa, kaszel lub osutki skórne. W przeciwieństwie do alergii, w której podstawą leczenia jest przyjmowanie leków antyhistaminowych, leczenie przeziębienia polega na stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.

COVID a grypa – jak je rozpoznać? Różnice w objawach

Sezon infekcyjny to czas, gdy pacjenci często zgłaszają się do lekarza z objawami przypominającymi zarówno grypę, jak i COVID-19. Obie choroby są wywoływane przez wirusy i przenoszą się drogą kropelkową, jednak różnią się pewnymi cechami, które pomagają w ich diagnostyce. Jak je rozróżnić?

Grypa rozwija się bardzo szybko – objawy mogą pojawić się już w ciągu kilku godzin od zakażenia. W przypadku COVID-19 okres inkubacji wynosi zwykle 2–5 dni, choć może się wydłużyć do 14 dni.

Zarówno grypa, jak i COVID-19 mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, niewydolność oddechowa czy zaostrzenie chorób przewlekłych. Jednak COVID-19 częściej prowadzi do długotrwałych problemów, np. tzw. „long COVID”, a także zwiększa ryzyko zakrzepicy i uszkodzenia narządów.

COVID czy grypa – ile trwa choroba?

To, jak długo będzie trwała choroba, zależy nie tylko od odporności, wieku czy chorób przewlekłych, ale także od szczepienia. Grypa z reguły ustępuje samoistnie po 3–7 dniach, jednak kaszel i osłabienie mogą się utrzymywać do kilku tygodni po zakończeniu infekcji. W przypadku COVID-19 obserwuje się kilka postaci przebiegu zakażenia. Zdecydowana większość pacjentów (ok. 80%) prezentuje łagodne objawy, a sama infekcja trwa zazwyczaj 7–10 dni. U niektórych osób dochodzi natomiast do przedłużania się dolegliwości nawet do 3–4 tygodni, co przyjęło się określać jako „long COVID”. Trzecią postacią związaną z zakażeniem SARS-CoV-2 jest zespół pocovidowy (z ang. post-COVID syndrome), czyli zespół objawów, który rozwinął się w trakcie lub po infekcji COVID-19, trwa ponad 12 tygodni oraz nie wynika z innego rozpoznania.

Jak zapobiegać infekcjom: grypie, przeziębieniu i COVID-19?

W przypadku chorób takich jak grypa czy COVID najskuteczniejszą metodą na zmniejszenie ryzyka zakażenia lub uzyskanie łagodniejszego przebiegu choroby są szczepienia ochronne.

W związku z tym, że do zakażenia w obu przypadkach dochodzi drogą kropelkową, wskazane jest częste mycie rąk wodą z mydłem lub – gdy nie ma takiej możliwości – dezynfekcja środkiem na bazie alkoholu, unikanie dotykania okolic oczu, nosa i ust oraz unikanie kontaktu z osobami chorymi. W zatłoczonych miejscach warto pamiętać o zachowaniu dystansu i korzystaniu z maseczek.

W celu wsparcia odporności warto zadbać o prawidłowo zbilansowaną dietę, bogatą w witaminy, cynk i antyoksydanty. Kluczowe znaczenie ma również odpowiednie nawodnienie, wystarczająca ilość snu, aktywność fizyczna i unikanie stresu oraz ograniczenie używek. Pomocne może być także regularne wietrzenie pomieszczeń, w których przebywamy, i utrzymywanie optymalnego nawilżenia powietrza, co zapobiegnie wysychaniu błon śluzowych.

Aby ułatwić identyfikację i rozróżnienie objawów chorobowych w przebiegu COVID-19, przeziębienia, grypy i alergii, prezentujemy wszystkie z nich na infografice poniżej: