Suplementacja cynkiem – czy pomaga odzyskać węch i smak po COVID-19? Jak stwierdzić niedobór cynku? - portal DOZ.pl
Produkty zawierające cynk leżace na stole, z tabliczką z napisem Zn
Alicja Świątek

Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Cynk (Zn) jest zaliczany do kluczowych  mikroelementów. W organizmie ludzkim pełni wiele istotnych funkcji, uczestnicząc w szeregu procesów biochemicznych. Jest elementem enzymów (m.in. polimerazy DNA i RNA), bierze udział w tworzeniu białek, hormonów i krwinek czerwonych, a także warunkuje prawidłową stabilizację błon komórkowych. Cynk to kluczowy pierwiastek dla prawidłowego odczuwania zmysłów smaku i zapachu.

Jakie są właściwości cynku?

Cynk jest pierwiastkiem śladowym – składnikiem występującym w minimalnych, śladowych ilościach w organizmie. Zapotrzebowanie na mikroelementy jest mniejsze w porównaniu z makroelementami. Objawy niedoborów najczęściej rozwijają się stopniowo. Cynk pełni ważne funkcje w metabolizmie komórkowym, syntezie kwasów nukleinowych, enzymów, białek i węglowodanów. Pierwiastek ten hamuje zanik grasicy, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego i narządu wzroku. Warunkuje zachowanie właściwego poziomu witaminy A, hormonu wzrostu i hormonów płciowych. Jest kluczowy w procesach wzrostu i rozmnażania. Pierwiastek ten jest niezbędny do metabolizmu kolagenu, a tym samym zachowania zdrowej skóry. Wpływa na wzrost i kondycję włosów i paznokci. Ponadto wspomaga proces gojenia i regeneracji uszkodzonych tkanek. Bierze udział w procesie powstawania prostaglandyn, które wpływają na aktywność wydzielniczą skóry, a jego niedobór obniża aktywność układu immunologicznego w obrębie skóry, co może być przyczyną dermatoz i alergii. Cynk obecny jest w komórkach beta trzustki, gdzie odgrywa ważną role w procesie powstawania insuliny. Jony cynku umożliwiają uwalnianie i magazynowanie insuliny oraz przedłużenie czasu jej działania. Znaczne ilości cynku znajdują się w nasieniu oraz prostacie. Ponadto jest on bardzo ważny dla prawidłowego przebiegu procesu spermatogenezy, rozwoju jąder oraz budowy i ilości plemników. Niedobór cynku może prowadzić do obniżenia poziomu testosteronu i ilości nasienia, żywotności plemników, a tym samym zaburzeń płodności. Cynk wykazuje również działanie ochronne przed procesami oksydacyjnymi oraz działaniem wolnych rodników.  Jony cynku wchodzą również w interakcje ze związkami lotnymi odpowiedzialnymi za powstawanie nieprzyjemnych zapachów w jamie ustnej, dlatego są składnikiem tabletek do ssania wspomagających przywrócenie świeżego oddechu, stosowanymi w przypadku halitozy.

Niedobory cynku – przyczyny i objawy

Do niedoboru cynku w organizmie może doprowadzić dieta – nieprawidłowa i uboga w pokarmy będące źródłem tego pierwiastka. Przyczyną obniżonego poziomu cynku mogą być także zaburzenia wchłaniania, związane z chorobami układu pokarmowego, takie jak celiakia, stany zapalne jelit i trzustki. Niski poziom tego pierwiastka zaobserwowano również u osób starszych oraz ze znacznymi oparzeniami.

Bardzo istotne jest pamiętać, że przyswajalność cynku ulega obniżeniu na skutek spożywania zbyt dużej ilości pokarmów bogatych w  kwas foliowy, żelazo, miedź, wapń, fityniany. Z tego powodu należy pamiętac, że suplementując wszystkie te minerały i witaminy, trzeba zachować odstęp czasowy między jednym a kolejnym preparatem. Z zażywania cynku należy też zrezygnować podczas stosowania ibuprofenu bądź aspiryny.

Niedobory cynku objawiają się poprzez rozległe stany zapalne skóry, obniżoną odporność, zaburzenia zmysłów smaku i węchu oraz utrudniony proces gojenia ran. Znaczące obniżenie poziomu cynku w organizmie może przyczynić się do  zaburzeń neurologicznych, karłowatości, niedorozwoju narządów płciowych,  zaburzenia płodności, zahamowania wzrostu oraz wypadania włosów.  

Polecane dla Ciebie

Nadmiar cynku – przyczyny i objawy

Podczas dostarczania cynku wyłącznie w postaci źródeł pokarmowych nie obserwuje się objawów jego nadmiernego poziomu. Nadmiar tego pierwiastka stwierdza się natomiast przy niewłaściwej suplementacji. Skutkiem zbyt dużej podaży cynku mogą być zaburzenia profilu lipidowego, spadek frakcji HDL (tzw. „dobrego” cholesterolu) oraz zbyt wysoki poziom LDL („zły cholesterol”).  Podwyższony poziom cynku może powodować zaburzenia gospodarki miedzią, a w ciężkich przypadkach nawet niedokrwistość.

Dowiedz się więcej o tym, czym jest badanie poziomu HDL we krwi i jakie są jego normy

Suplementacja cynku

Zgodnie z zaleceniami średnie zapotrzebowanie na cynk dla kobiet wynosi 6,8 mg/dzień, a dla mężczyzn 9,4 mg/dzień. Najkorzystniej preparaty z cynkiem przyjmować w trakcie lub po posiłku, zwłaszcza bogatym w białka pochodzenia zwierzęcego. Przyswajalność cynku zwiększa jednoczesne przyjmowanie pokarmu lub suplementów z witaminą A. Z kolei absorpcję tego pierwiastka zmniejszają: wapń, fosfor, błonnik, kwas fitowy i miedź (relacja ta jest dwustronna). Suplementów z cynkiem nie należy łączyć z pokarmami mlecznymi, ponieważ zmniejszają one jego wchłanianie w przewodzie pokarmowym.

Suplementacja cynku po COVID-19 – pomaga szybciej odzyskać węch i smak?

Cynk to pierwiastek, który według hiszpańskich naukowców z Uniwersytetu Pompeu Fabry może mieć ogromne znaczenie dla przebiegu COVID-19. Przeprowadzili oni badanie na prawie 250 pacjentach, które wykazało, że z niskie stężenie cynku we krwi idzie w parze silniejszym stanem zapalny oraz trzykrotnie dłuższym okresem hospitalizacji. Współczynnik zgonów tej grupie był wyższy o 15% w porównaniu do grupy pacjentów z wyższym poziomem tego pierwiastka.  Wśród osób, które przeżyły chorobę, stężenie cynku średnio było wyższe (62 μg/dl) w porównaniu do pacjentów, którzy zmarli (49 μg/dl). Naukowcy podają, że stężenie cynku działa na dwa sposoby – reguluje pracę układu odpornościowego oraz ogranicza namnażanie się wirusa w zainfekowanych komórkach.

Częstym objawem zachorowania na COVID-19 jest utrata węchu i smaku. Najprawdopodobniej przyczyną tego zjawiska jest utrata funkcji węchowych neuronów czuciowych oraz kubków smakowych, a także zaburzenia funkcjonowania nieneuronalnych komórek pomocniczych w śluzówce nosa. Inna hipoteza zakłada, że wirus wpływa na ośrodki w mózgu, które interpretują wrażenia węchowe. Jak wskazują badania, neurony zawierające jony cynku, znajdują się w obszarach mózgu odpowiedzialnych m.in. za odbieranie i przetwarzanie wrażeń zmysłowych, m.in. węchu i smaku.

Istnieją również nieliczne wyniki badań, wskazujące, że cynk może ograniczać rozprzestrzenianie niektórych infekcji wirusowych, w tym spowodowanych przez koronawirusy. Nie są to jednak w pełni potwierdzone tezy. Z tego powodu przypuszcza się, że suplementacja cynku może wspomóc odzyskanie zmysłów po ich utracie w wyniku zachorowania na COVID-19. Nie istnieją jednak badania, które jednoznacznie potwierdziłyby słuszność tej hipotezy. Suplementując cynk, warto zachować ostrożność i nie przekraczać zalecanych dawek.

Cynk – interakcje z innymi suplementami

Cynk może wchodzić w interakcję z innymi związkami. Niewskazane jest jednoczesne podawanie cynku z  ibuprofenem, kwasem acetylosalicylowym (aspiryna), indometacyną, tiazydowymi lekami moczopędnymi, glikokortykosteroidami.

Cynk powoduje obniżenie wchłaniania pochodnych tetracykliny oraz miedzi. Niektóre pierwiastki, jak wapń, żelazo i miedź oraz substancje chelatujące (np. penicylamina), a także pokarmy mleczne powodują obniżenie wchłaniania cynku.

Suplementy z cynkiem – które wybrać?

Na rynku aptecznym dostępne są preparaty z cynkiem w postaci: kapsułek, tabletek i płynów. Bardzo dobrą przyswajalnością charakteryzuje się tzw. cynk chelat aminokwasowy. Równie dobre wchłanianie wykazują suplementy cynku w połączeniu z diglicynianem oraz glukonianem. Cena preparatów z cynkiem waha się od około 8 do 60 zł.

Sprawdź, jakie preparaty z cynkiem, znajdziesz na DOZ.pl
  1. M. Szcześniak, B. Grimling, J. Meler, Cynk – pierwiastek zdrowia, „ptfarm.pl” [online],   https://www.ptfarm.pl/pub/File/Farmacja%20Polska/2014/01%20%20OG%20%20Cynk.pdf, [dostęp:] 07.02.2022 r.
  2. M.Kuras i in., Żelazo i cynk-główne mikroelementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, „researchgate.net” [online],https://www.researchgate.net/publication/280598065_Zelazo_i_cynk-glowne_mikroelementy_niezbedne_do_prawidlowego_funkcjonowania_organizmu, [dostęp:] 07.02.2022 r.
  3. M. Olbert i in., Mechanizmy działania przeciwzapalnego i antyoksydacyjnego cynku, “resear-chgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/304572570_Mechanizmy_dzialania_przeciwzapalnego_i_antyoksydacyjnego_cynku [dostęp:] 07.02.2022 r.
  4. M. Zielińska-Pisklak i in., Rola witaminy C i cynku we wspomaganiu układu odpornościowego, “researchgate.net”  [online],  https://www.researchgate.net/publication/273832241_Rola_witaminy_C_i_cynku_we_wspomaganiu_ukladu_odpornosciowego [dostęp:] 07.02.2022 r.
  5. B. Gapys i in., Role of zinc in physiological and pathological processes of the body, “re-searchgate.net”  [online],  https://www.researchgate.net/publication/263398422_Role_of_zinc_in_physiological_and_pathological_processes_of_the_body, [dostęp:] 07.02.2022 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Astaksantyna jako cenny antyoksydant – jakie ma właściwości i gdzie można ją znaleźć?

    Astaksantyna, karotenoid występujący naturalnie w algach, szturmem zdobywa rzesze wielbicieli. Docenia się ją jako jeden z najcenniejszych nutraceutyków o szerokim spektrum zastosowania. Czym jest astaksantyna i jakie ma właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • MSM – co to jest siarka organiczna? Skuteczność, wskazania, przeciwwskazania

    Siarka organiczna MSM wpływa korzystnie na stawy, mięśnie i kości. Badania nad tym pierwiastkiem pokazują, że jednoczesna suplementacja MSM i chondroityny, glukozaminy lub kwasu bosweliowego może zwiększyć skuteczność terapii wspomagającej leczenie stanów zapalnych stawów. Jak dawkować MSM, jakie są przeciwwskazania do suplementacji siarki i czym się kierować wybierając preparat z siarką organiczną?

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij