Stan podgorączkowy – czy i jak zmniejszać? Przyczyny

Stan podgorączkowy, czyli sytuacja, kiedy temperatura ciała wynosi między 37 a 38 stopni Celsjusza, jest często wynikiem reakcji organizmu na infekcję lub stan zapalny. Niepewność, skąd się bierze i co oznacza, może budzić lęk, szczególnie gdy dotyczy osób w delikatnych okresach życia, takich jak ciąża, okres niemowlęcy czy rekonwalescencja po operacji. Czym jest stan podgorączkowy oraz jak i czy w ogóle go leczyć?

1. Czym jest gorączka? Kiedy można mówić o gorączce?
2. Kiedy mówi się o stanie podgorączkowym?
3. Jakie mogą być przyczyny stanu podgorączkowego?
4. Czy stan podgorączkowy należy zbijać lekami przeciwzapalnymi?
5. Domowe sposoby na zmniejszenie stanu podgorączkowego

Czym jest gorączka? Kiedy można mówić o gorączce?

Gorączka (łac. febris) to stan, w którym temperatura ciała przekracza średnią normę 36,6°C i osiąga wartość powyżej 38°C. Przeważnie jest odpowiedzią organizmu (a nie chorobą samą w sobie) na atakujące go patogeny (bakterie, wirusy czy grzyby), a rzadziej również na alergeny, ciała obce czy chemikalia. W wyższej temperaturze mikroorganizmy rozmnażają się trudniej, dlatego gorączka stanowi jeden z podstawowych mechanizmów obronnych organizmu.

Zwykle pomiaru temperatury dokonuje się za pomocą termometru lekarskiego w jednym z czterech miejsc:

• pod pachą (prawidłowa temperatura to 36,6°C),
• w jamie ustnej (prawidłowa temperatura wynosi 36,9°C),
• w odbytnicy (metoda rektalna dla niemowląt, w której prawidłowa temperatura jest wyższa i wynosi 37,1°C),
• w uchu, gdzie mierzona jest temperatura błony bębenkowej (tutaj temperatura również oscyluje w okolicach 37,1°C).

Gorączka jest objawem bardzo niecharakterystycznym, który nie tyle świadczy o tym, że organizm został zaatakowany, co raczej, iż organizm uznał, że został zaatakowany. To ważne rozróżnienie.

Kiedy mówi się o stanie podgorączkowym?

Stan podgorączkowy to termin medyczny, który opisuje sytuację, gdy temperatura ciała jest nieznacznie podwyższona, ale nie osiąga poziomu gorączki. Zazwyczaj mówimy o stanie podgorączkowym, kiedy temperatura ciała wynosi między 37 a 38 stopni Celsjusza. Jest to stan, który może wystąpić u osób w każdym wieku – zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Stan podgorączkowy może być także jedynym objawem, bez innych widocznych symptomów choroby. Objawem alarmowym (red flag) staje się wtedy, gdy utrzymuje się przez dłuższy czas.

Przewlekły stan podgorączkowy to sytuacja, w której podwyższona temperatura utrzymuje się przez kilka dni lub nawet tygodni. Warto zwrócić uwagę na dodatkowe objawy, takie jak pocenie się w nocy czy szybka utrata wagi w krótkim czasie, które mogą wskazywać na poważniejsze problemy zdrowotne, np. na chorobę nowotworową.

Jakie mogą być przyczyny stanu podgorączkowego?

Stan podgorączkowy, czyli sytuacja, gdy temperatura ciała wynosi między 37 a 38 stopni Celsjusza, może mieć wiele przyczyn. Często jest związany z infekcją wirusową lub bakteryjną, ale może występować również w przypadku alergii, nowotworu, podczas przyjmowania niektórych leków (m.in. antybiotyków) czy w przypadku intoksykacji.

Innymi możliwymi przyczynami stanu podgorączkowego mogą być choroby układu hormonalnego, choroby z autoagresji (autoimmunologiczne), a spośród infekcji u osób starszych, dzieci i kobiet – infekcje układu moczowego. Jednak stan podgorączkowy może występować również w przypadku długotrwałego stresu, a także przy innych poważnych chorobach takich jak np. udar niedokrwienny mózgu.

Warto zwrócić uwagę na to, że temperatura ciała może naturalnie zmieniać się w ciągu dnia i może być wyższa po wysiłku fizycznym czy w stanie pobudzenia emocjonalnego. U kobiet temperatura ciała może również zmieniać się w związku z cyklem miesiączkowym. Należy jednak pamiętać, że każdy organizm jest inny i to, co normalne dla jednej osoby, może nie być normalne dla innej. Dlatego zawsze warto skonsultować się z lekarzem w przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów lub utrzymującego się stanu podgorączkowego.

Czy stan podgorączkowy należy zbijać lekami przeciwzapalnymi?

Stan podgorączkowy nie jest wskazaniem do stosowania leków przeciwgorączkowych. Leki te są zazwyczaj stosowane w celu złagodzenia dolegliwości towarzyszących chorobie, takich jak bóle mięśni i stawów, bóle głowy czy dreszcze. Ponieważ lekko podwyższona temperatura działa stymulująco na układ odpornościowy, nie ma konieczności przyjmowania leków przeciwgorączkowych od razu na początku infekcji. Jeśli temperatura nie jest wysoka i nie wyczerpuje naszego organizmu, znacznie większą korzyść zyskamy z utrzymania stanu podgorączkowego w trakcie infekcji.

Domowe sposoby na zmniejszenie stanu podgorączkowego

Mimo że nie ma wskazań do podawania leków w stanie podgorączkowym, istnieją domowe sposoby na radzenie sobie z tą dolegliwością. Zbijanie stanu podgorączkowego można rozpocząć od domowych sposobów takich jak okłady z mokrego ręcznika na czole czy kąpiel w letniej (nigdy zimnej!) wodzie. Inne metody obejmują picie ciepłego mleka z miodem i czosnkiem, które jest tradycyjnym napojem wspierającym organizm w chorobie. Jednak na każdą infekcję czy osłabienie organizmu najlepszy jest odpoczynek oraz zmniejszenie poziomu stresu, który może utrudniać zdrowienie.