×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Flegma w gardle i drogach oddechowych – domowe sposoby na spływającą wydzielinę z nosa i zatok

Flegma to lepka, gęsta, zalegająca wydzielina, zazwyczaj w kolorze żółtym bądź zielonym, niekiedy białym. Spływanie śluzu z zatok czy nosa powoduje dyskomfort i utrudnia codzienne funkcjonowanie, może wywoływać także chrypkę. Weźmy jednak pod uwagę to, że produkcja flegmy jest cechą fizjologiczną organizmu i jej ilość może ulec zwiększeniu na skutek np. zimnego powietrza.

Flegma w gardle – co to jest? Objawy wydzieliny w gardle

Flegma w gardle, czyli spływająca po tylnej ścianie gardła wydzielina to nieprzyjemne uczucie, często towarzyszy mu próba odkrztuszania – mniej lub bardziej skuteczna. Niekiedy może jej towarzyszyć poranna chrypka, zazwyczaj po przebudzeniu – odkrztuszanie flegmy jest najintensywniejsze w tej porze dnia z powodu przyjmowanej podczas snu pozycji leżącej.

Dolegliwościom gardła, takim jak klucha w gardle może towarzyszyć zmiana w brzmieniu głosu, jak również zmniejszone zdolności głosowe czy bezgłos. Osoba nimi dotknięta ma ochrypły głos, obniżony ton głosu, może nawet borykać się z jego zanikaniem.

Sygnałem alarmowym zawsze powinna być flegma z krwią z gardła – może to świadczyć o potencjalnym nadkażeniu bakteryjnym czy towarzyszyć infekcji wirusowej, ale to także potencjalny zwiastun innych poważniejszych chorób.

Niezależnie od ilości krwi, każde krwioplucie powinno być dokładnie zdiagnozowane. Większe wydzielanie śluzu występuje u palaczy – nadprodukcja śluzu to mechanizm obronny organizmu przed szkodliwymi związkami z papierosów. Warto również wspomnieć, że osoby przewlekle chore używające leków sterydowych wziewnych są bardziej narażone na wystąpienie takiej chrypki – to efekt uboczny inhalacji sterydów. Najczęściej jednak podłożem jest zakażenie – w pierwszej kolejności zwykle wirusowe, kolejno bakteryjne. 

Flegma w gardle – przyczyny

Zalegająca flegma jest częstym objawem przeziębienia i innych infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych. Obecność wydzieliny, śluzu czy flegmy w gardle to efekt toczącego się stanu zapalnego w obrębie gardła, ale nie tylko. Spływanie wydzieliny po gardle  może towarzyszyć zapaleniu zatok czy nieżytowi nosa – warto wtedy zadbać o właściwe leczenie stanu zapalnego w obrębie zatok. Możemy wyróżnić jeszcze podłoże psychosomatyczne flegmy. Do typowych chorób psychosomatycznych należy m.in. astma oskrzelowa, choroba wrzodowa czy dysfonia psychogenna – zaburzenie głosu na tle m.in. przewlekłego stresu.

Flegma w gardle – domowe sposoby

Warto pamiętać o kilku istotnych regułach, pierwszą z nich jest zwiększona podaż płynów – ułatwia to rozrzedzenie wydzieliny oraz ogrzewanie gardła oraz unikanie wychodzenia bez szalika. Należy również zadbać o odpowiednie nawilżenie oraz unikać przesuszenia gardła, co jest trudne w sezonie grzewczym – z pomocą przyjdzie nawilżacz powietrza.

W przypadku flegmy w gardle sprawdzą się także domowe sposoby, jak syrop z cebuli, syrop z czosnku, miodu i cytryny – dobrze znane jesienno–zimowe szlagiery. Alternatywę mogą stanowić: ciepły napar z imbiru, herbatka z tymianku o właściwościach wykrztuśnych czy napar z szałwii o właściwościach ściągających i antyseptycznych. 

Kilka zasad podczas prób leczenia flegmy w gardle: 

  • sezon grzewczy może być przyczyną zbyt suchego powietrza, które może dodatkowo drażnić błony śluzowe nosa i niekiedy wzmagać wydzielanie śluzu – należy zadbać o odpowiednie nawilżenie powietrza,
  • ważną rzeczą jest nawodnienie organizmu – niewystarczająca podaż płynów może powodować zwiększoną tendencję do zalegania śluzu, który i tak występuje w większej niż fizjologiczna objętość, 
  • nie wystawiamy niepotrzebnie gardła na nagłe zmiany temperatury, pamiętajmy, że szalik to nasz sprzymierzeniec w sezonie przeziębieniowym (dodatkowo dodaje szyku zimowemu odzieniu).

Wydzielina w drogach oddechowych – leczenie. Apteczne metody na flegmę w gardle

Wśród produktów dostępnych na aptecznej półce, które pomogą pozbyć się flegmy z gardła można znaleźć mieszanki soli – w postaci inhalacji, pastylek do ssania lub tabletek musujących, a także proszku do rozpuszczenia i płukania gardła. Mieszanki soli zawierają kompozycję kationów i anionów różnych pierwiastków, które są odpowiedzialne za rozrzedzanie gęstej wydzieliny poprzez zjawisko osmozy (wyższe stężenie soli powoduje transport wody). Rozrzedzenie śluzu za pomocą tych środków przyczynia się do złagodzenia kluchy w gardle. Tutaj jednak osoby będące na diecie ubogiej w sól powinny zachować ostrożność.

Z pomocą przybywają również dobrze znane zioła, takie jak bluszcz – syrop z bluszczu na zalegającą wydzielinę w gardle, krtani czy oskrzelach sprawdzi się świetnie. Podobnie jak pierwiosnek, tymianek czy podbiał. Dostępne są także połączenia ziół: podbiału i tymianku oraz tymianku, mięty i szałwii. Wśród ziół na chrypę można wyróżnić jeszcze porost islandzki, który nawilża gardło i znajduje zastosowanie w kaszlu suchym.

Przydatne mogą okazać się też „apteczne cukierki” z olejkami eterycznymi, jak cukierki sosnowe czy pastylki z olejkiem pichtowym.

W przypadku zalegania flegmy w drogach oskrzelowych, gardle i krtani niezasadne jest stosowanie środków, które tłumią odruch odkrztuszania! Wydawać się może, że jest to patologiczne, gdy odkrztuszamy znaczne ilości, niekiedy kolorowej, flegmy, jednak jest to podstawowy odruch obronny. 

Za jego pomocą drogi oddechowe człowieka się oczyszczają – jak najbardziej możemy ten efekt odkrztuszania wzmocnić, stosując leki wykrztuśne czy mukolityczne (rozrzedzające zalegający śluz):

  • Acetylocysteinę, karbocysteinę,
  • Bromheksynę,
  • Amkbroksol.

Są to składniki popularnych leków na mokry (produktywny) kaszel.

Kiedy udać się do lekarza z zalegającym śluzem?

Chrypka i inne dolegliwości gardła, które trwają dłużej niż kilka dni wymagają najczęściej konsultacji z lekarzem i dokładniejszej diagnostyki.

Wiadome jest, że większość infekcji tego typu to kwestia wirusów, a przedłużający się stan zapalny to dobra pożywka dla innych patogenów, jak bakterie. Czy flegma w gardle to zawsze „coś” przeziębieniowego? Niekoniecznie! Niekiedy chrypka może towarzyszyć chorobie refluksowej – większona produkcja śluzu to reakcja obronna na kwaśną treść zarzucaną w kierunku jamy ustnej – warto rozważyć tę ewentualność. Lekarz może zalecić leki zmniejszające kwaśność treści żołądkowej (leki z grupy tzw. inhibitorów pompy protonowej).

Podsumowując, długo trwające dolegliwości gardła z chrypką, zalegającym śluzem mogą świadczyć o:

  • zapaleniu krtani,
  • zapaleniu gardła,
  • anginie,
  • chorobie refluksowej żołądka,
  • zmianach strun głosowych towarzyszących niedoczynności tarczycy.

W celu wykluczenia niektórych schorzeń lekarz zleci odpowiednie badania, jak chociażby badanie obrazowe zatok (TK czy RTG) oraz posiew wydzieliny. W przypadku chrypki związanej z chorobami tarczycy – zbadanie hormonów tarczycy.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

K. Lennecke, K. Hagel, K. Przondziono, red. wyd. polskiego B. Filipek, Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób, MedPharm Polska, Wrocław 2018.


Podziel się: