Cukrzyca u dzieci - objawy, przyczyny, wykrywanie i leczenie

Cukrzyca to choroba, w przebiegu której dochodzi do podwyższenia poziomu glukozy (czyli hiperglikemii). Jest to skutek defektu produkcji lub działania insuliny wytwarzanej przez komórki beta wysp trzustkowych. Co zrobić, gdy dowiadujemy się, że nasze dziecko ma cukrzycę?

Przewlekłe podwyższenie poziomu glukozy doprowadza do trwałych powikłań – dochodzi do zaburzenia czynności, a z biegiem czasu również niewydolności wielu narządów, przede wszystkim nerek, serca, naczyń krwionośnych, nerwów oraz oczu. Najczęściej diagnozuje się cukrzycę typu I, typu II oraz cukrzycę ciężarnych. Inne rodzaje choroby diagnozowane są znacznie rzadziej. W dzisiejszych czasach cukrzyca dotyka nie tylko ludzi dorosłych, ale i dzieci.

Nadwaga dziecka sprzyja rozwoju choroby

Obecnie rośnie liczba zachorowań dzieci, u których spotyka się przede wszystkim cukrzycę typu pierwszego, jednak coraz częściej rozpoznaje się u nich też cukrzycę typu drugiego – a ta do niedawana była uważana za chorobę typową dla osób dorosłych. Dzieje się tak między innymi dlatego, że coraz młodsze dzieci cierpią na nadwagę i otyłość, które są czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy typu drugiego.

Objawy cukrzycy u dzieci

Symptomy cukrzycy typu pierwszego są bardzo charakterystyczne i naprawdę trudno je przeoczyć. Dziecko zaczyna odczuwać wzmożone pragnienie (zwane polidypsją), więc bardzo dużo pije – nawet do kilku litrów płynów dziennie. Często obecny jest też nienaturalnie duży apetyt – polifagia – któremu z kolei towarzyszy bardzo szybki spadek masy ciała (kilka, a nawet kilkanaście kilogramów w ciągu kilku tygodni). Dzieci zdecydowanie częściej oddają mocz w godzinach nocnych, co nazywamy nykturią. Poza tym mały pacjent jest osłabiony, apatyczny, senny, ciągle zmęczony.

Cukrzyca typu pierwszego u dziecka daje zatem bardzo charakterystyczne objawy, które nie są zauważalne przy cukrzycy typu drugiego – ta choroba jest zwykle wykrywana przypadkowo. 

Twoje dziecko ma cukrzycę? Nie panikuj

Dla rodzica ogromnym szokiem jest wiadomość, że jego dziecko cierpi na chorobę, z którą będzie musiało borykać się przez całe życie. Każdy rodzic na początku jest przerażony – jednak absolutnie nie możesz dać po sobie poznać, że się boisz. Dziecko odczuwa jeszcze większy niepokój, gdy nagle trafia do szpitala i wymaga intensywnego leczenia. Strach rodziców mu nie pomoże; przeciwnie – może wywołać jeszcze większy niepokój u malucha. Postaraj się zachować spokój i wytłumacz maluchowi, na czym ta choroba polega. Musisz uzmysłowić dziecku, że cukrzyca będzie mu towarzyszyć przez całe życie, ale zaznacz, że pomimo tego będzie mogło normalnie żyć, chodzić do szkoły, spotykać się rówieśnikami.

Kiedy maluch przyjmie to do wiadomości (może to nie nastąpić od razu – czasami zrozumienie i pogodzenie się dziecka z chorobą wymaga trochę czasu), trzeba będzie wytłumaczyć mu, że w przebiegu jego choroby bardzo ważna jest właściwa dieta oraz jej przestrzeganie. Nie oznacza to, że niektóre produkty trzeba będzie całkowicie wyeliminować – konieczne będzie po prostu racjonalne dawkowanie, przy stałej kontroli poziomu glukozy w krwi.

Warto też porozmawiać z dzieckiem na temat aktywności fizycznej, która w przebiegu cukrzycy typu pierwszego również musi być racjonalnie „dawkowana”.

Maluch musi wiedzieć także, że w przebiegu cukrzycy typu pierwszego będzie wymagał systematycznej kontroli poziomu glukozy – również w domu – oraz podawania właściwych dawek insuliny.

Wspieraj i ucz

Zwykle dzieciom trudno jest pogodzić się z tym wszystkim na początku. Małe dzieci często nie rozumieją, dlaczego w danej chwili nie mogą zjeść batonika, a nastolatkom trudno wytłumaczyć, czemu nie powinny iść z kolegami na hamburgera.

Niejednokrotnie dzieci buntują się; próbują oszukiwać, że przestrzegały zaleceń, kiedy wcale tego nie robiły. Rodzic małego cukrzyka musi być bardzo czujny, bo nawet najmniejsze kłamstewko może nieść za sobą tragiczne konsekwencje. Nie można w takich sytuacjach denerwować się na dzieci, należy spokojnie i cierpliwie tłumaczyć, do czego mogą doprowadzić takie oszustwa. W końcu dzieci zrozumieją, że z cukrzycą da się normalnie żyć i nie trzeba oszukiwać, aby funkcjonować normalnie; że można spotykać się z kolegami, chodzić do kina i jeździć na wycieczki. Z biegiem czasu dziecko nauczy się też samodzielnie przeliczać dawkę insuliny w zależności od zjedzonego posiłku, jak również zaserwować sobie odpowiednią ilość wysiłku fizycznego. 

Jeśli trafisz z dzieckiem do szpitala w związku ze zdiagnozowaniem u niego cukrzycy typu pierwszego, zostaniesz dokładnie przeszkolony przez personel lekarski i pielęgniarski na temat podawania insuliny oraz przeliczania jej jednostek w zależności od spożytych posiłków. Żadne dziecko nie zostanie wypisane ze szpitala, dopóki zarówno ono, jak i rodzic nie nauczą się podstawowych zasad przeliczania dawek i podawania insuliny. Dlatego nie należy się bać w momencie postawienia diagnozy, że nie będziemy potrafili pomóc swojemu dziecku.

Pamiętaj, że cukrzyca u dziecka to nie wyrok, da się z nią normalnie żyć. Musisz się do niej przyzwyczaić i oswoić się z nią, a naprawdę Twoje dziecko będzie mogło żyć jak jego rówieśnicy. Maluch z cukrzycą w szkole czy w przedszkolu może funkcjonować tak samo jak inne dzieci i tak samo jak one cieszyć się urokami dzieciństwa. Podwyższony poziom cukru u dziecka można opanować i nie będzie on ograniczał pociechy w zabawach z innymi dziećmi i w codziennym życiu.


Podziel się: