Tran na jesień. Jak działa i jaki wybrać?

Są takie produkty, których smak pamiętamy z dzieciństwa. Syrop cebulowy czy czosnkowy, Amol na cukrze czy tran, to były zmory każdego dziecka. Temu ostatniemu, poświęcony będzie dzisiejszy artykuł. Oryginalny tran, czyli olej rybny otrzymywany z wątroby Dorsza atlantyckiego lub innych ryb z rodziny dorszowatych to substancja bardzo bogata w nienasycone kwasy tłuszczowe czy witaminy. Był wykorzystywany od wieków w lecznictwie i znajduje wiele zastosowań do tej pory.

Oryginalny tran wikingów

Początkowo tran wykorzystywany był wśród rybaków skandynawskich. Zapiski  historyczne mówią, że na wybrzeżach Norwegii i Szwecji stosowano go jako okład na rany oraz przy schorzeniach układu pokarmowego i oddechowego. Potem tran znalazł zastosowanie technologiczne. Często był wkładem lamp olejowych, a dzięki właściwościom nawilżającym oraz ściągającym wykorzystywano go do garbowania skór. Był też stosowany jako dodatek do pasz zwierząt hodowlanych. Szybko jednak z takich zastosowań się wycofano, gdyż znaleziono tańsze odpowiedniki tranu, a ten jako surowiec cenny, został umiejscowiony w lecznictwie.

Co na to nasze babcie?

Można sądzić że tran był stosowany od zawsze. Znajdował się na wielu domowych półkach, naszych babcie i dziadków, które często przypisywały mu magiczne właściwości. Moja babcia wierzyła, że tran jest dobry na wszystko. Leczy ból i zwalcza gorączkę. Okłady na kolana pozwalają zwalczać choroby reumatyczne. Dziś wiemy, że działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne jest niewielkie w porównaniu np. z NLPZ, a sam tran dość ciężko wchłania się przez skórę. W dawnych czasach wikingowie, podczas swoich wypraw zjadali surowe ryby dla wzmocnienia, stąd pozostało przekonanie, że w tranie coś zdrowego być musi.

Bogaty skład = dobroczynne działanie

W latach 20-stych XX wieku odkryte zostały składniki czynne tranu. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, w tym witamina A, D i E w znacznych ilościach. Dodatkowo kwasy Omega-3 i 6 i alkiloglicerole. To właśnie ten bogaty skład oraz dobra przyswajalność składników, odpowiadają za działanie lecznicze tranu.

Witamina A:
•    poprawia stan włosów, skóry i paznokci,
•    łagodzi zmiany trądzikowe
•    wspomagająco przy chorobach wzroku

Witamina D:
•    poprawia mineralizację kości i zębów, poprzez regulowanie gospodarki mineralnej
•    zapobiega osteoporozie

Witamina E:
•    redukuje negatywne działanie wolnych rodników
•    opóźnia procesy starzenia
•    wpływa korzystnie na układ krążenia

Nienasycone kwasy tłuszczowe:
•    zapobiegają rozwojowi miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca
•    obniżają ciśnienie krwi
•    rozrzedzają krew i działają przeciwzakrzepowo
•    wykazują działanie regenerujące na tkanki
•    wykazują działanie przeciwreumatyczne

Alkiloglicerole, alkoksyglicerole i skwalen:
•    przypisuje się im właściwości przeciwnowotworowe

Tran, a jego zapach

Każdy składnik tranu ma bardzo konkretne zadanie. Związki te wspólnie budują naturalną odporność organizmu. Po I wojnie światowej, gdy lekarze zauważyli, jak duży potencjał ma tran, był on już powszechnie dostępny. W tamtych czasach dużym ograniczeniem związanym ze spożywaniem tranu był jego nieprzyjemny rybi smak i zapach. W dzisiejszych czasach problem ten został technologicznie rozwiązany. W aptekach dostępny jest tran bezzapachowy lub smakowy (malinowy, cytrynowy). Możemy też wybrać kapsułki, które nie mają ani smaku ani zapachu.

Przeciwwskazania 

Tranu nie powinno się stosować zawsze. Nie jest to środek uniwersalny, gdyż jak wiadomo co za dużo to niezdrowo. Nie zaleca się spożywania tranu w okresie letnim. W czasie dużego nasłonecznienia może on powodować przebarwienia skóry, gdyż aktywnie na nią działa. Drugim wskazaniem do zaprzestania przyjmowania tranu jest infekcja. Tak jak tran wspiera odporność naszą, tak samo wpływa na bakterie czy wirusy w naszym organizmie, po prostu wzmacniając je.

W czasie leczenia antybiotykiem, tran powinien zostać odstawiony, a terapia nim może być wznowiona po zakończeniu antybiotykoterapii. Zapytać o zgodę lekarza powinno się również, przed stosowaniem tranu, przy współistniejących chorobach krążenia. W tych przypadkach lekarz najlepiej oceni, czy jest od wskazany czy nie.

Podziel się: