Kobieta podczas wycieczki spryskuje swoją skórę repelentem na komary
Zuzanna Kręcisz

DEET – co to jest, dlaczego odstrasza komary i kleszcze? Bezpieczeństwo sprayu na owady

DEET jest repelentem otrzymanym syntetycznie. Działanie tego preparatu polega na zaburzaniu węchu owadów, które nie są w stanie odebrać i zakodować zapachu kwasu mlekowego, będącego składnikiem potu potencjalnego żywiciela. Jak poprawnie stosować DEET, czy dzieci i kobiety w ciąży mogą bezpiecznie z niego korzystać i czy DEET na komary może być szkodliwy dla zdrowia?

Repelenty to środki odstraszające organizmy żywe, wpływające w różny sposób na ich percepcję: węch, wzrok i słuch. DEET (N,N-dietylo-m-toluamid) to syntetyczny repelent, czyli środek odstraszający owady, m.in. komary i kleszcze. Zapobieganie ukąszeniom, ma chronić przed uciążliwymi objawami, takimi jak świąd, pieczenie, obrzęk i ból, ale także chorobami przenoszonymi przez owady, np. boreliozą czy malarią.

Co to jest DEET?

DEET jest repelentem otrzymanym syntetycznie ponad pięćdziesiąt lat temu w dwuetapowym procesie z kwasu m-toluilowego, chlorku tionylu i dietyloaminy. Należy do grupy pestycydów zwanej zoocydami o właściwościach odstraszających. DEET na komary i kleszcze jest najpopularniejszym z repelentów stosowanych na całym świecie ze względu na łatwą dostępność, niezawodność i długi czas działania, który uzależniony jest od stężenia w preparacie. Im wyższe stężenie związku, tym dłużej chroni przed ukąszeniami. Wykazano jednak, że zwiększanie stężenia powyżej 50% nie zwiększa skuteczności.

Jak DEET działa na komary i kleszcze?

Działanie DEET polega na zaburzaniu węchu owadów, które nie są w stanie odebrać i zakodować zapachu kwasu mlekowego, będącego składnikiem potu potencjalnego żywiciela. Nie mogą zatem zlokalizować ofiary. Spray na komary i kleszcze sprawia, że stajemy się dla owadów niewidzialni a właściwie niewyczuwalni.

Wykazano, że właściwie stosowany DEET jest najskuteczniejszy i najlepszy jako środek na komary, kleszcze i moskity.

Powiązane produkty

Ikardyna czy DEET?

Ikarydynę wynaleziono nieco później niż DEET, bo 1980 roku. W przeciwieństwie do DEET jest bezzapachowa. Może być stosowana bezpośrednio na skórę zarówno u dzieci, jak i dorosłych, a także na powierzchnie wewnątrz domów (co odstrasza np. muchy). Jest bezpieczna w kontakcie z tworzywami sztucznymi – nie uszkadza ich. DEET może uszkadzać spandex, wiskozę i wyroby z barwionej skóry oraz rozpuszczać tworzywa sztuczne. Tkaniny spryskane sprayem z DEET stają się łatwopalne. Ikarydyna nie powoduje podrażnień skóry oraz reakcji alergicznych, w przypadku stosowania środków na komary z DEET obserwowano takie reakcje – szczególnie u osób wrażliwych, mających uczulenie. Ikarydyna pomoże odstraszyć komary, muchy i pchły. Nie należy stosować jednocześnie środków na komary i kleszcze, które zawierają ikarydynę i DEET.

Czy DEET jest szkodliwy dla ludzi? Czy DEET można stosować w przypadku dzieci?

Preparaty zawierające DEET mogą podrażniać skórę, a niewłaściwie stosowane wywierać nawet działania toksyczne. Przekraczanie zalecanych dawek może powodować objawy neurologiczne, choć większość takich przypadków wystąpiła po przypadkowym spożyciu związku. Należy zatem przestrzegać zaleceń producentów dotyczących ograniczeń wiekowych, częstotliwości i rodzaju  aplikacji. W przypadku dzieci pomiędzy 2. a 12. rokiem życia środek na komary z DEET nie powinien zawierać więcej niż 10% związku. Tak niskie stężenie zapewnia ochronę na 2–3 godziny i nie zaleca się przekraczania trzech podań na skórę lub odzież w ciągu doby. Zastrzega się również użycie tylko w sytuacjach zwiększonego ryzyka chorób przenoszonych przez owady.

Stosowanie DEET u kobiet w ciąży i niemowląt nie jest zalecane. Co zatem stosować na komary dla dzieci? Lepszą, bardziej bezpieczną opcją dla dzieci wydaje się być ikarydyna lub IR3535. Olejek eteryczny na komary, choć naturalny może być silnym alergenem. Jest również nietrwały, szczególnie podczas upałów. Na komary dla niemowląt i małych dzieci stosuje się produkty na bazie olejków zawierających geraniol oraz citriodiol. Są to olejek cytronellowy, eukaliptusowy, miętowy, lawendowy, paczuli i bazyliowy. Część z nich jest przeznaczona do podania na skórę, inne w okolicach łóżeczka czy wózka malucha. Nie należy stosować olejków stężonych. U niemowląt najbezpieczniejszą opcją jest moskitiera. Olejków nie powinny stosować kobiety w pierwszym trymestrze ciąży, a w kolejnych zaleca się zachowanie ostrożności.
W związku z dbałością o środowisko naturalne badano również szkodliwość DEET na wodne organizmy żywe i wykazano, że zagrożenie ekologiczne jest minimalne.

Jak poprawnie używać preparatów na komary i kleszcze, które zawierają DEET?

Poprawne użytkowanie wszystkich środków na komary zawierających DEET to minimalizowanie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Zawsze należy przestrzegać zaleceń producentów. Aerozole na komary i kleszcze z DEET należy nanosić na skórę lub odzież z odległości 15–20 cm, chroniąc oczy, usta i nos. Oparów nie należy wdychać. Po zastosowaniu repelentu zawsze należy dokładnie umyć dłonie.

Warto pamiętać, aby nie stosować preparatów z DEET na skórę pod odzież ze sztucznych włókien. Nie nakładać częściej i więcej środka niż zalecono oraz w inny sposób niż wskazał wytwórca. Ze względu na łatwopalność po aplikacji należy ostrożnie obchodzić się ze źródłami ognia.

Środki na komary i kleszcze z DEET można stosować z produktami zawierającym filtry UV, najpierw nakładając produkt z filtrem, a następnie repelent. Nie wpływa to na obniżenie ich skuteczności.

Przeciwwskazania do stosowania DEET

Celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa nie należy stosować produktów z DEET u niemowląt i dzieci poniżej 2. roku życia oraz kobiet w ciąży (chyba że w opinii lekarza korzyści z zastosowania będą większe niż ryzyko) i osób ze stwierdzoną nadwrażliwością. Stosowanie na uszkodzoną, podrażnioną lub zranioną skórę oraz w okolice nosa, oczu i ust jest przeciwwskazane. Nie należy go rozpylać w zamkniętych pomieszczeniach i na przedmioty oraz odzież z tworzyw sztucznych. DEET w stężeniu powyżej 20% nie należy nakładać na twarz. Po okresie narażenia na ukąszenia należy skórę dokładnie umyć a odzież uprać.

  1. Elżbieta Kociołek-Balawejder i in., Środki odstraszające owady w ochronie ludzi, Wrocław 2009.
  2. DEET (N,N-ethyl-m-toluamide), https://mothertobaby.org/ [online], https://mothertobaby.org/fact-sheets/deet-nn-ethyl-m-toluamide-pregnancy/ [dostęp:] 9.06.2022 r.
  3. Mutebi J.P., Mosquitoes, Ticks & Other Arthropods, https://wwwnc.cdc.gov/travel/ [online], https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/noninfectious-health-risks/mosquitoes-ticks-and-other-arthropods [dostęp:] 9.06.2022 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Krtaniowy kaszel, towarzyszący ostremu zapaleniu krtani, jest jednym z najbardziej charakterystycznych rodzajów kaszlu. W przypadku jego wystąpienia konieczny może być pilny kontakt z lekarzem, niekiedy również w ramach szpitalnego oddziału ratunkowego. Jak rozpoznać kaszel krtaniowy oraz jak wygląda jego leczenie?

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

  • Problemy z żołądkiem a substancje naturalne. Dowody naukowe i innowacyjne podejście lecznicze

    Prawie każdemu z nas przynajmniej raz w życiu zdarzyło się doświadczyć niestrawności czy refluksu żołądkowo-przełykowego, charakteryzujących się bólem brzucha, trudnościami w trawieniu czy pieczeniem za mostkiem. Dwoma organami, których powyższy problem dotyczy w największym stopniu, są przełyk i żołądek.

  • INR testy do kontroli krzepliwości krwi – jak je wykonać? Cena, refundacja

    W styczniu 2024 roku wprowadzono do wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie aparaty i paski testowe do przeprowadzania testów diagnostycznych INR/PT. Wyroby te podlegają refundacji w przypadku pacjentów leczonych lekami przeciwzakrzepowymi z grupy antagonistów witaminy K oraz spełniających określone w rozporządzeniu kryteria. Testy INR do wykonania w warunkach domowych pozwalają w łatwy i szybki sposób monitorować terapię antykoagulantami takimi jak acenokumarol i warfaryna, co pozwala kontrolować prawidłowy zakres terapeutyczny dla pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij