DEET – co to jest, dlaczego odstrasza komary i kleszcze? Bezpieczeństwo sprayu na owady - portal DOZ.pl
Kobieta podczas wycieczki spryskuje swoją skórę repelentem na komary
Zuzanna Kręcisz

DEET – co to jest, dlaczego odstrasza komary i kleszcze? Bezpieczeństwo sprayu na owady

DEET jest repelentem otrzymanym syntetycznie. Działanie tego preparatu polega na zaburzaniu węchu owadów, które nie są w stanie odebrać i zakodować zapachu kwasu mlekowego, będącego składnikiem potu potencjalnego żywiciela. Jak poprawnie stosować DEET, czy dzieci i kobiety w ciąży mogą bezpiecznie z niego korzystać i czy DEET na komary może być szkodliwy dla zdrowia?

Repelenty to środki odstraszające organizmy żywe, wpływające w różny sposób na ich percepcję: węch, wzrok i słuch. DEET (N,N-dietylo-m-toluamid) to syntetyczny repelent, czyli środek odstraszający owady, m.in. komary i kleszcze. Zapobieganie ukąszeniom, ma chronić przed uciążliwymi objawami, takimi jak świąd, pieczenie, obrzęk i ból, ale także chorobami przenoszonymi przez owady, np. boreliozą czy malarią.

Co to jest DEET?

DEET jest repelentem otrzymanym syntetycznie ponad pięćdziesiąt lat temu w dwuetapowym procesie z kwasu m-toluilowego, chlorku tionylu i dietyloaminy. Należy do grupy pestycydów zwanej zoocydami o właściwościach odstraszających. DEET na komary i kleszcze jest najpopularniejszym z repelentów stosowanych na całym świecie ze względu na łatwą dostępność, niezawodność i długi czas działania, który uzależniony jest od stężenia w preparacie. Im wyższe stężenie związku, tym dłużej chroni przed ukąszeniami. Wykazano jednak, że zwiększanie stężenia powyżej 50% nie zwiększa skuteczności.

Jak DEET działa na komary i kleszcze?

Działanie DEET polega na zaburzaniu węchu owadów, które nie są w stanie odebrać i zakodować zapachu kwasu mlekowego, będącego składnikiem potu potencjalnego żywiciela. Nie mogą zatem zlokalizować ofiary. Spray na komary i kleszcze sprawia, że stajemy się dla owadów niewidzialni a właściwie niewyczuwalni.

Wykazano, że właściwie stosowany DEET jest najskuteczniejszy i najlepszy jako środek na komary, kleszcze i moskity.

Polecane dla Ciebie

Ikardyna czy DEET?

Ikarydynę wynaleziono nieco później niż DEET, bo 1980 roku. W przeciwieństwie do DEET jest bezzapachowa. Może być stosowana bezpośrednio na skórę zarówno u dzieci, jak i dorosłych, a także na powierzchnie wewnątrz domów (co odstrasza np. muchy). Jest bezpieczna w kontakcie z tworzywami sztucznymi – nie uszkadza ich. DEET może uszkadzać spandex, wiskozę i wyroby z barwionej skóry oraz rozpuszczać tworzywa sztuczne. Tkaniny spryskane sprayem z DEET stają się łatwopalne. Ikarydyna nie powoduje podrażnień skóry oraz reakcji alergicznych, w przypadku stosowania środków na komary z DEET obserwowano takie reakcje – szczególnie u osób wrażliwych, mających uczulenie. Ikarydyna pomoże odstraszyć komary, muchy i pchły. Nie należy stosować jednocześnie środków na komary i kleszcze, które zawierają ikarydynę i DEET.

Czy DEET jest szkodliwy dla ludzi? Czy DEET można stosować w przypadku dzieci?

Preparaty zawierające DEET mogą podrażniać skórę, a niewłaściwie stosowane wywierać nawet działania toksyczne. Przekraczanie zalecanych dawek może powodować objawy neurologiczne, choć większość takich przypadków wystąpiła po przypadkowym spożyciu związku. Należy zatem przestrzegać zaleceń producentów dotyczących ograniczeń wiekowych, częstotliwości i rodzaju  aplikacji. W przypadku dzieci pomiędzy 2. a 12. rokiem życia środek na komary z DEET nie powinien zawierać więcej niż 10% związku. Tak niskie stężenie zapewnia ochronę na 2–3 godziny i nie zaleca się przekraczania trzech podań na skórę lub odzież w ciągu doby. Zastrzega się również użycie tylko w sytuacjach zwiększonego ryzyka chorób przenoszonych przez owady.

Stosowanie DEET u kobiet w ciąży i niemowląt nie jest zalecane. Co zatem stosować na komary dla dzieci? Lepszą, bardziej bezpieczną opcją dla dzieci wydaje się być ikarydyna lub IR3535. Olejek eteryczny na komary, choć naturalny może być silnym alergenem. Jest również nietrwały, szczególnie podczas upałów. Na komary dla niemowląt i małych dzieci stosuje się produkty na bazie olejków zawierających geraniol oraz citriodiol. Są to olejek cytronellowy, eukaliptusowy, miętowy, lawendowy, paczuli i bazyliowy. Część z nich jest przeznaczona do podania na skórę, inne w okolicach łóżeczka czy wózka malucha. Nie należy stosować olejków stężonych. U niemowląt najbezpieczniejszą opcją jest moskitiera. Olejków nie powinny stosować kobiety w pierwszym trymestrze ciąży, a w kolejnych zaleca się zachowanie ostrożności.
W związku z dbałością o środowisko naturalne badano również szkodliwość DEET na wodne organizmy żywe i wykazano, że zagrożenie ekologiczne jest minimalne.

Jak poprawnie używać preparatów na komary i kleszcze, które zawierają DEET?

Poprawne użytkowanie wszystkich środków na komary zawierających DEET to minimalizowanie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Zawsze należy przestrzegać zaleceń producentów. Aerozole na komary i kleszcze z DEET należy nanosić na skórę lub odzież z odległości 15–20 cm, chroniąc oczy, usta i nos. Oparów nie należy wdychać. Po zastosowaniu repelentu zawsze należy dokładnie umyć dłonie.

Warto pamiętać, aby nie stosować preparatów z DEET na skórę pod odzież ze sztucznych włókien. Nie nakładać częściej i więcej środka niż zalecono oraz w inny sposób niż wskazał wytwórca. Ze względu na łatwopalność po aplikacji należy ostrożnie obchodzić się ze źródłami ognia.

Środki na komary i kleszcze z DEET można stosować z produktami zawierającym filtry UV, najpierw nakładając produkt z filtrem, a następnie repelent. Nie wpływa to na obniżenie ich skuteczności.

Przeciwwskazania do stosowania DEET

Celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa nie należy stosować produktów z DEET u niemowląt i dzieci poniżej 2. roku życia oraz kobiet w ciąży (chyba że w opinii lekarza korzyści z zastosowania będą większe niż ryzyko) i osób ze stwierdzoną nadwrażliwością. Stosowanie na uszkodzoną, podrażnioną lub zranioną skórę oraz w okolice nosa, oczu i ust jest przeciwwskazane. Nie należy go rozpylać w zamkniętych pomieszczeniach i na przedmioty oraz odzież z tworzyw sztucznych. DEET w stężeniu powyżej 20% nie należy nakładać na twarz. Po okresie narażenia na ukąszenia należy skórę dokładnie umyć a odzież uprać.

  1. Elżbieta Kociołek-Balawejder i in., Środki odstraszające owady w ochronie ludzi, Wrocław 2009.
  2. DEET (N,N-ethyl-m-toluamide), https://mothertobaby.org/ [online], https://mothertobaby.org/fact-sheets/deet-nn-ethyl-m-toluamide-pregnancy/ [dostęp:] 9.06.2022 r.
  3. Mutebi J.P., Mosquitoes, Ticks & Other Arthropods, https://wwwnc.cdc.gov/travel/ [online], https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/noninfectious-health-risks/mosquitoes-ticks-and-other-arthropods [dostęp:] 9.06.2022 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba lokomocyjna – jak pomóc dzieciom i dorosłym?

    Choroba lokomocyjna (kinetoza) to przypadłość, która dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych podczas podróżowania różnymi środkami transportu. Kiedy do niej dochodzi? Jak się objawia i co robić, aby zapobiec jej nieprzyjemnym dolegliwościom? Podpowiadamy. 

  • Guzy, stłuczenia i siniaki – co na nie stosować?

    Guzy, stłuczenia, siniaki i obrzęki – jakie środki warto mieć pod ręką, aby urazy goiły się szybciej? Podpowiadamy.

  • Ból pleców – domowe sposoby i leki z apteki

    Ból pleców może dotyczyć każdego odcinka kręgosłupa, jednak zazwyczaj występuje ból krzyża, który pojawia się w odcinku lędźwiowo-krzyżowym. Zakłada się, że w populacji do 40 roku życia ponad 70% osób cierpiało na ból krzyża, natomiast drugiego najczęściej występującego bólu pleców – w odcinku szyjnym doświadczyła minimum połowa populacji. Jak poradzić sobie z bólem pleców, jakie leki wybrać i które z domowych sposobów mogą uśmierzyć ból?

  • Co na alergię? Skuteczne leki i domowe sposoby na alergię

    Alergia może dotyczyć niemowlaka, dziecka i osoby dorosłej. Niestety problem ten doskwiera coraz większej ilości osób na całym świecie. Lekceważenie objawów alergii może doprowadzić do groźnych komplikacji, takich jak np. przewlekła obturacyjna choroba płuc. Wsparcie w leczeniu alergii mogą stanowić metody naturalne oraz wypracowanie schematu zachowań ograniczających kontakt z alergenami. Dostępne są również leki i preparaty na alergię, które można kupić w aptece także bez recepty. Stosowane właściwie, czyli konsekwentnie i zgodnie z zaleceniami, mogą pomóc zwalczyć dokuczliwe objawy alergii.

  • Testy z apteki na wykrycie zakażenia H. pylori – skuteczność, interpretacja wyników

    Zakażenie Helicobacter pylori jest często diagnozowaną infekcją przewodu pokarmowego, która jednak w niewielkim procencie przypadków daje objawy, takie jak ból nadbrzusza, nudności czy wymioty. Diagnozę stawia się najczęściej na podstawie wyniku testu ureazowego, dla którego alternatywą od pewnego czasu są domowe testy na obecność zakażenia h. pylori z krwi lub kału. Czy są one wiarygodne, jak je przeprowadzić i jak interpretować ich wynik?

  • Borówka czernica (czarna jagoda) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do stosowania

    Borówka czernica (łac. Vaccinium myrtillus) to krzewinka rosnąca w lasach (najczęściej sosnowych i świerkowych). Jest owocem bogatym w antocyjany, garbniki katechinowe, witaminy i minerały. Nazywana przez niektórych także borówką czarną, czarną jagodą lub borówką europejską. Przypisuje się jej szereg właściwości leczniczych, w tym te moczopędne, ściągające, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i przeciwcukrzycowe. Jakie jeszcze właściwości ma czarna jagoda i jak przygotować odwar przeciwbiegunkowy z borówki czernicy?

  • Eugenol – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, szkodliwość

    Jakie właściwości eugenolu sprawiają, że jest ceniony przez dentystów? Dlaczego dodawany jest do kosmetyków? Czy może wywoływać reakcje alergiczne? Czy jest szkodliwy? Gdzie kupić eugenol? Podpowiadamy!

  • Dzięgiel chiński – właściwości, zastosowanie, stosowanie Dong Quai

    Dzięgiel chiński, znany także jako Dong Quai, jest rośliną, która wykorzystywana jest od wieków przez praktyków wschodniej medycyny ludowej. Nazywany jest „kobiecym żeń-szeniem”. Jakie ma właściwości? Która część rośliny jest wykorzystywana w celach leczniczych? Czy preparaty z dzięglem chińskim są bezpieczne dla każdego? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij