Alergia - pierwsza pomoc

Z badań wynika, że co drugi Polak cierpi na alergię. Alergików dzielimy na zdiagnozowanych, którzy są świadomi tego, co ich uczula, i wiedzą, jak się zachować w momentach kryzysowych, oraz potencjalnych, którzy nie wiedzą, że są uczuleni. Co zrobić, kiedy atak alergii dopadł nagle i - co najgorsze - po raz pierwszy?

W przypadku osób, które wiedzą, na co są uczulone, zasady postępowania są proste. W zupełności wystarczy regularnie zażywać leki antyhistaminowe i unikać w miarę możliwości źródła alergenu. Sprawa wygląda znacznie poważniej, gdy ktoś ma do czynienia z alergenem po raz pierwszy i nagle pojawiają się nieznane dotąd objawy alergii.

Alergia na pyłki

Jak podaje Polskie Towarzystwo Alergologiczne, alergia na pyłki to jedna z najczęstszych postaci alergii. Pyłki unoszące się w powietrzu powodują alergiczny nieżyt nosa i uczucie zatkania, seryjne kichanie, zaczerwienienie i łzawienie oczu. Osoby, u których występują tego rodzaju objawy, powinny umyć dokładnie twarz i ręce samą wodą, bez użycia środków chemicznych, które mogą jedynie nasilić objawy alergii. Idealnie byłoby w momencie wystąpienia pierwszych objawów alergii zażyć lek przeciwhistaminowy. Obecnie w aptece dostępne są one bez recepty, zarówno te starszej generacji, zawierające cetyryzynę, loratadynę, jak i nowszej, zawierające desloratadynę i feksofenadynę. Jeżeli nie mamy w zanadrzu leku przeciwalergicznego, warto zacząć przyjmować wapno. Bardzo istotną rzeczą jest eliminowanie z naszego otoczenia przyczyn alergii. Obowiązkowe jest częste pranie ubrań oraz suszenie ich w zamkniętym pomieszczeniu. Po każdorazowym kontakcie z alergenem, po powrocie do domu, należy dokładnie umyć całe ciało, łącznie z włosami.

Pomieszczenia, w których przebywamy, powinny być wietrzone, ale w godzinach nocnych lub tuż po deszczu, kiedy stężenie pyłków jest niewielkie. Największe stężenie pyłków występuje w godzinach 5-8 oraz 17-19.

Wszyscy alergicy powinni na wszelki wypadek unikać miejsc pylenia roślin i zbóż. Szczególnie niebezpieczne są pod tym względem górskie doliny porośnięte trawą. Należy również ograniczyć jedzenie potraw z konserwantami i przyprawami poprawiającymi smak, zapach i kolor.

Najprostszym sposobem poradzenia sobie z uciążliwym katarem i łzawieniem oczu jest zastosowanie dostępnych bez recepty kropli. Te do oczu zawierają kromoglikan, który szybko łagodzi  objawy. W walce z uporczywym katarem skuteczne będą leki zawierające azelastynę lub dimetynden. Oprócz stosowania środków przeciwalergicznych do nosa i oczu warto przed aplikacją przepłukiwać oczy i nos solą fizjologiczną, aby pozbyć się alergizujących pyłków. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów do nosa. Zazwyczaj są to leki obkurczające śluzówkę. Niestety, większość z nich można stosować jedynie doraźnie, nie dłużej niż 10 dni. Później można się nabawić tzw. polekowego nieżytu nosa. Jeżeli więc, mimo stosowania kropli, katar nie ustępuje, trzeba sięgnąć po inne środki.

Alergie skórne

Częstymi objawami alergii są pokrzywka i swędzenie. Przyczyną tej sytuacji jest nadmierne wydzielanie histaminy, dlatego należy posmarować podrażnione miejsce preparatem antyhistaminowym, którego składnikiem jest dimetynden. Należy powstrzymywać się od drapania, bo łatwo zakazić ranę. Osoby mające skłonność do alergii skórnych powinny unikać prac domowych bez rękawiczek, nosić ubrania wykonane z włókien naturalnych, nie hodować roślin o właściwościach drażniących (chryzantemy, geranium, filodendron), używać preparatów przeznaczonych do skóry wrażliwej o pH obojętnym lub lekko kwaśnym oraz chronić skórę przed wiatrem, suchym i mroźnym powietrzem i słońcem.

Alergia na jad owadów

Ukąszenia owadów (pszczoła miodna, trzmiel, osa i szerszeń) mogą powodować reakcje alergiczne, których objawami są ból, zaczerwienienie lub obrzęk. W przypadku użądlenia przez pszczołę należy bezzwłocznie usunąć żądło, podważając je płaskim przedmiotem (kartonikiem albo np. kartą kredytową) lub paznokciem. Nie należy naciskać na zbiorniczek jadowy np. pęsetą, ponieważ może to nasilić objawy alergii. Następnie należy przemyć miejsce ukąszenia dużą ilością wody i mydłem i przyłożyć zimny okład, np. worek z lodem owinięty w suchy ręcznik, na 20 minut. Niska temperatura powoduje obkurczenie się naczyń skóry i chroni przed przedostawaniem się składników jadu dalej do naczyń krwionośnych, a wraz z krwią do całego organizmu. Jeśli użądlenie nastąpiło w kończynę, pomocne może być założenie opaski uciskowej powyżej miejsca użądlenia.

Należy obserwować osobę ukąszoną co najmniej 30 minut i sprawdzać, czy objawy uczulenia nie postępują i nie stanowią zagrożenia życia.

Szczególnie gwałtowny, zagrażający życiu przebieg reakcji alergicznej nazywamy anafilaksją. Na całym świecie 50 proc. osób, które zmarły z powodu anafilaksji, nie miało udokumentowanej historii poprzedniej reakcji alergicznej na jad owadów. U osób uczulonych na jad owadów pojawia się reakcja ogólnoustrojowa – osłabienie, zawroty głowy, obrzęk twarzy i szyi, świąd całego ciała, bladość, wymioty, równocześnie mogą wystąpić trudności z oddychaniem, spadek ciśnienia krwi, zaburzenia pracy serca, niekiedy dochodzi do utraty przytomności i drgawek. Takie objawy mogą się pojawić już po kilku sekundach od użądlenia. W przypadku silnej reakcji alergicznej niezbędna jest natychmiastowa pomoc lekarza. Udzielając pierwszej pomocy, najpierw trzeba zrobić wszystko, by do krwi dostała się jak najmniejsza ilość alergenu, czyli usunąć żądło. Czekając na fachową pomoc, osoba poszkodowana powinna leżeć z uniesionymi nogami. Jeśli owad użądlił w rękę lub w nogę, nad miejscem użądlenia można założyć opaskę uciskową, a kończynę unieść powyżej poziomu serca.

Alergia pokarmowa

W pewnych sytuacjach, jak np. w przypadku alergii na pokarmy, nie można przerwać reakcji alergicznej. W żadnym wypadku nie należy podawać poszkodowanym jakichkolwiek innych leków niż te, które są mu przepisane przez lekarza. Nie można też robić lewatywy ani wywoływać wymiotów. Do momentu przyjazdu zespołu ratowników należy zadbać o to, aby chory miał jak najwięcej świeżego i najlepiej zimnego powietrza, które powinien powoli wdychać. Można też schładzać go wodą (głównie nadgarstki i czoło). Zimne powietrze ułatwi oddychanie, a zimna woda obkurczy naczynia krwionośne i nieco zmniejszy obrzęk.

Pierwsza pomoc w alergiach ogranicza się do dwóch podstawowych zasad: usunięcia źródła alergii i podania leków antyhistaminowych w przypadku braku możliwości przerwania reakcji alergicznej wezwania pomocy lekarskiej. Objawy bywają różne u różnych osób, więc reakcja na dany alergen występująca u jednej osoby nie będzie taka sama jak u innej, nawet jeśli uczulone są na tę samą substancję.

Apteczka alergika

Oto kilka produktów, które warto mieć w domu na wypadek, gdyby alergia nas zaskoczyła. Mogą okazać się niezbędne zwłaszcza podczas wakacyjnych wyjazdów, gdy nie zawsze można szybko udać się do apteki.

1.    Roztwór soli fizjologicznej do nosa i do oczu.
2.    Krople do nosa z dimetyndenem i fenylefryną.
3.    Krople do nosa z kromogilkanem lub azelastyną.
4.    Tabletki przeciwhistaminowe zawierające jedną z substancji: cetyryzyna, lewocetyryzyna, loratadyna, desloratyna lub terfenadyna.
5.    Wapno (w syropie lub w tabletkach rozpuszczalnych).
6.    Preparat odstraszający owady.
7.    Żel łagodzący ukąszenia z dimetyndenem.
8.    Jednorazowy zastrzyk z adrenaliny (dla osób obciążonych ryzykiem wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego).
9.    Jednorazowe chusteczki nasączone środkiem dezynfekującym.


Podziel się: