Wirus żółtej gorączki (żółta febra) – szczepionka, objawy i leczenie
Barbara Bukowska

Wirus żółtej gorączki (żółta febra) – szczepionka, objawy i leczenie

Pierwsze symptomy tej choroby są niecharakterystyczne i przypominają objawy typowe dla grypy. Jednakże u około 15% pacjentów nie następuje wyleczenie, a zamiast tego rozwija się drugi, gwałtowny okres schorzenia. Oto co należy wiedzieć o żółtej gorączce, zwanej też żółtą febrą.

Wirus żółtej gorączki – czym jest i jak przebiega zakażenie?

Żółta gorączka, zwana również żółtą febrą lub z łaciny febris flava, jest chorobą zakaźną pochodzenia wirusowego, wywoływaną przez flawiwirusy (Flaviviridae). Żółtą gorączką można zarazić się poprzez ukłucie zakażonego komara, a w rzadkich przypadkach od człowieka": choroba może przenosić się z matki na dziecko podczas karmienia piersią; odnotowano również przeniesienia infekcji drogą kropelkową w placówkach medycznych.

Istnieją dwa rodzaje żółtej gorączki: miejska  rezerwuarem wirusów jest tu człowiek, a wektorem komar egipski (łac. Aedes aegypti), a także leśna (inaczej: klasyczna), gdzie rezerwuarem patogenów są naczelne, a wektorami komary z rodzajów Haemagogus i Sabethes oraz inne gatunki Aedes.

Objawy żółtej gorączki

Zakażenie może przybierać różne postaci kliniczne: od łagodnej do ciężkiej, kończącej się zgonem. Pierwsze objawy żółtej gorączki są niespecyficzne i występują zwykle po upływie od 3 do 6 dni od zainfekowania organizmu wirusem: Są to:

  • gorączka,
  • dreszcze,
  • bóle głowy i bóle mięśniowe,
  • nudności, wymioty i brak apetytu,
  • zmęczenie,
  • światłowstręt.

Powyższe objawy u większości chorych ustępują samoistnie po kilku dniach. Jednak u ok. 15% zakażonych dochodzi do gwałtownego wznowienia i wystąpienia objawów typowych dla toksycznej fazy żółtej febry, które obejmują:

  • nawracającą gorączkę,
  • uszkodzenia wątroby powodujące żółtaczkę (stąd pochodzi nazwa choroby),
  • krwotoki wewnętrzne,
  • niewydolność wielonarządową,
  • wstrząs.
Końcowym etapem choroby jest śpiączka, która w większości przypadków kończy się zgonem.

Polecane dla Ciebie

Żółta febra a malaria – czy to te same choroby?

Żółta febra i malaria to dwie różne choroby. Część objawów, takich jak gorączka, bóle mięśniowe, nudności czy wymioty, jest wspólna dla obu schorzeń. Cechą łączącą obie infekcje jest również droga przenoszenia przez komary. Zasadnicza różnica polega jednak na tym, że czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za żółtą febrę są wirusy z rodziny flawiwirusów, podczas gdy malarię powodują pierwotniaki (zarodźce malarii).

Żółta febra – gdzie występuje?

Żółta febra występuje w 34 krajach Afryki Subsaharyjskiej (m.in. w Kenii, Angoli, Etiopii, Ghanie, Senegalu czy Tanzanii) oraz 13 krajach Ameryki Środkowej i Południowej (m.in. w Brazylii, Kolumbii, Peru i Wenezueli), położonych w szerokim pasie okołorównikowym. Szacuje się, że do 90% przypadków zachorowań dochodzi w Afryce. Żółta febra nie pojawia się w Azji, choć gatunki komarów mogące przenosić zakażenie znaleźć można w południowych obszarach tego kontynentu.

Pełen wykaz krajów, w których występuje żółta gorączka, znajduje się na stronie rządowej.

Szczepionka na żółtą febrę

Skuteczną metodą zapobiegania żółtej gorączce jest szczepienie ochronne. W skład szczepionki przeciwko żółtej febrze wchodzi żywy, atenuowany (osłabiony) wirus. Przyjęcie jednej dawki szczepienia zapewnia skuteczną ochronę na całe życie. W niektórych przypadkach (brak wystarczającej odpowiedzi immunologicznej po pierwszej dawce, oficjalne zalecenia dotyczące wjazdu do niektórych krajów) po upływie co najmniej 10 lat może być jednak wymagane szczepienie przypominające.

Szczepienie przeciwko żółtej gorączce należy do szczepień obowiązkowych w medycynie podróży. Wpisuje się je do Międzynarodowego Świadectwa Szczepień i adnotacja ta stanowi bezwzględny warunek uprawniający do wjazdu do krajów, w których żółta febra występuje endemicznie.

W celu wytworzenia odpowiedniego poziomu odporności szczepienie należy wykonać co najmniej 10 dni przed planowanym wyjazdem. Obowiązkowemu szczepieniu przeciwko żółtej febrze można poddać się w stacjach sanitarno-epidemiologicznych i innych wyspecjalizowanych punktach szczepień. Wykaz takich placówek znaleźć można na stronie rządowej. Koszt szczepienia przeciwko żółtej febrze to ok. 250 zł (dane na I półrocze 2022 r.).

Szczepionka na żółtą febrę a alkohol. Przeciwwskazania i skutki uboczne

Przeciwwskazaniem do przyjęcia szczepienia przeciwko żółtej gorączce są nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu oraz ciężkie zaburzenia odporności. Brak jest danych na temat interakcji między szczepionką na żółtą febrę a alkoholem. Ogólne zalecenia mówią jednak o tym, aby w przeddzień szczepienia powstrzymać się od przyjmowania alkoholu.

Przyjęcie szczepionki przeciwko żółtej febrze wiąże się z ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych. Najczęściej występującymi są utrata apetytu, senność, ból głowy, nudności i wymioty, wysypka, bóle mięśniowe, gorączka i osłabienie oraz zmiany w miejscu podania (tkliwość, rumień, zaczerwienienie, obrzęk).

Diagnostyka i leczenie żółtej febry

Pierwszym krokiem w rozpoznaniu żółtej febry jest szczegółowy wywiad dotyczący podróży w rejony endemicznego występowania choroby, w powiązaniu z obecnością charakterystycznych objawów klinicznych. Potwierdzeniem diagnozy jest wykonanie specjalistycznych badań diagnostycznych:

  • wykrycie obecności wirusa we krwi pacjenta metodą RT-PCR lub hodowli,
  • oznaczenie specyficznych przeciwciał klasy IgM za pomocą testu immunoenzymatycznego ELISA,
  • diagnostyka w kierunku wykluczenia innych gorączek krwotocznych.

Jak dotąd brak jest skutecznych metod leczenia przyczynowego żółtej febry. W terapii stosuje się metody objawowe w warunkach szpitalnych, obejmujące odpowiednie nawadnianie oraz podawanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, a także przeciwdziałanie niewydolności wielonarządowej, szczególnie wątroby i nerek.

Żółta febra – jakie rokowania, śmiertelność

W łagodnych postaciach choroby rokowanie są dobre. U większości chorych objawy ustępują po kilku dniach. W toksycznej fazie żółtej febry rokowania są gorsze, ze śmiertelnością na poziomie 50%.

Rekonwalescencja po przebyciu żółtej febry o ciężkim przebiegu klinicznym może zająć wiele tygodni. Uszkodzenia mięśnia sercowego związane z chorobą mogą prowadzić do zgonów nawet wiele dni po ustąpieniu objawów. Pozytywną wiadomością jest, że przechorowanie żółtej febry pozostawia trwałą odporność.

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril, www.rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl [online], https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/6380/characteristic, [dostęp:] 18.05.2022 r.
  2. C. Domingo, R.N. Charrel, J. Schmidt-Chanasit i in., Yellow fever in the diagnostics laboratory, Emerg Microbes Infect" 7(1), 2018.
  3. K. Korzeniowski, Wirusowe gorączki krwotoczne. Forum Medycyny Rodzinnej" 6(5), 2012.
  4. J.D. Nordin, E.D. Parker, G. Vazquez-Benitez i in., Safety of the yellow Fever vaccine: a retrospective study, J Travel Med" 20(6), 2013.
  5. L.V. Simon, M.F. Hashmi, K.D. Torp, Yellow Fever, www.ncbi.nlm.nih.gov [online], https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470425/, [dostęp;] 18.05.2022 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Whipple'a – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Whipple’a (zwana inaczej lipodystrofią jelitową) to rzadka wieloukładowa infekcja, która może wpływać na różne narządy w organizmie, w tym jelita, wątrobę, układ limfatyczny i układ nerwowy. Główną przyczyną tej choroby są bakterie z rodzaju Tropheryma. Objawy choroby Whipple’a mogą obejmować bóle brzucha, zaparcia, utratę masy ciała, zmęczenie, dreszcze i gorączkę. Choroba ta jest rzadka i występuje głównie u białych mężczyzn w średnim wieku.

  • COVID-19 a zaburzenia snu

    Pacjenci, którzy przechorowali COVID-19, odczuwają szereg rozległych powikłań. Wśród zgłaszanych lekarzom dolegliwości znajdują się zaburzenia snu. Według różnych źródeł u 10 proc. do nawet 90 proc. osób, które przebyły zakażenie wirusem SARS-CoV-2, objawy utrzymują się po wyleczeniu infekcji.  

  • Angina brzuszna – czym grozi przewlekłe niedokrwienie jelit?

    Angina brzuszna (niedokrwienie jelit) to zespół objawów, które pojawiają się, gdy dochodzi do spadku przepływu krwi do jamy brzusznej spowodowanego zablokowaniem jednej z tętnic ją zaopatrujących. Charakteryzuje się silnymi bólami brzucha, a także utratą wagi, wyniszczeniem i zmęczeniem. Angina brzuszna może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak miażdżyca lub zagrażające życiu rozwarstwienie aorty. Ze względu na niespecyficzne objawy lekarz może mieć trudności z szybkim postawieniem odpowiedniej diagnozy. Czym jest angina brzuszna? Jak ją zdiagnozować?

  • Bakteryjne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, leczenie

    Bakteryjne zapalenie stawów to, jak sama nazwa wskazuje, infekcja stawu, która jest wywoływana przez bakterie. Może powodować obrzęk, ból, gorączkę i ograniczenie ruchomości stawu. Diagnozowanie tego stanu wymaga wykonania badań laboratoryjnych, takich jak próbka płynu stawowego czy badanie mikrobiologiczne. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię i może wymagać hospitalizacji. W ciężkich przypadkach może być także konieczne chirurgiczne usunięcie zainfekowanego stawu.

  • Hiponatremia – czym jest? Jak ją leczyć?

    Hiponatremia to stan charakteryzujący się niskim poziomem sodu we krwi. Sód jest elektrolitem, który pomaga regulować równowagę płynów w komórkach i wokół nich. Objawy hiponatremii mogą obejmować bóle głowy, nudności, wymioty, zamieszanie, senność, utratę przytomności i kurcze mięśni. Może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak choroby nerek, choroby hormonalne, leki i nadmierne spożycie płynów.

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą powodować zespół Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij