Magnez (Mg)  – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiper- i hipomagnezemia
Barbara Sitek

Magnez (Mg) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiper- i hipomagnezemia

Drgająca powieka i mimowolne skurcze mięśni – to najbardziej charakterystyczne z objawów niedoboru magnezu, które można zauważyć. Oznaczenie poziomu tego pierwiastka jest jednym z podstawowych badań gospodarki elektrolitowej organizmu. Równie niebezpieczny może być niski poziom magnezu, jak i jego podwyższony poziom. Dlaczego hipermagnezemia i hipomagnezemia są groźne dla zdrowia, jak wygląda badanie, jak się do niego przygotować i ile kosztuje? Odpowiedzi znajdują się w tym artykule.

Magnez jest pierwiastkiem wchodzącym w skład kilkuset enzymów występujących w ludzkim organizmie. Bierze aktywny udział w przemianach węglowodanów, tłuszczy i białek oraz uczestniczy w dostarczaniu energii do wszystkich tkanek i komórek. Ze względu na tak szerokie spektrum działania, nieprawidłowe stężenie magnezu we krwi odbija się na wielu procesach biochemicznych. Z niedoborem tego pierwiastka w pożywieniu wiąże się występowanie szeregu chorób, takich jak np. miażdżyca, choroba wieńcowa czy nowotwory. Objawy, które powinny skłaniać do oznaczenia poziomu magnezu w osoczu to przede wszystkim osłabienie, drażliwość, zaburzenia rytmu serca, skurcze mięśniowe, drgawki czy zmiany tętna. Nie należy ich lekceważyć, ponieważ dalszy wzrost stężenia może prowadzić do poważnych powikłań, a przekroczenie granicy 5 mmol/l może skutkować porażeniem mięśni oddechowych i zatrzymaniem akcji serca.

Czym jest magnez?

Obok sodu, potasu i wapnia, magnez należy do najważniejszych elektrolitów występujących w ludzkim organizmie. Jest on drugim, pod względem ilości kationem wewnątrzkomórkowym. Około 55%–60% z całej puli magnezu zlokalizowane jest w kościach, 40%  wewnątrz pozostałych komórek, a najmniej – 1% – w płynie zewnątrzkomórkowym.

Rola magnezu w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Magnez zlokalizowany we wnętrzu komórek jest kofaktorem (przyspiesza reakcję) ponad 300 enzymów. Biorą one udział w procesach przemiany glukozy, którą dostarczamy wraz z pożywieniem, w niezbędną do życia i prawidłowego funkcjonowania energię. Magnez obecny w płynie pozakomórkowym bierze udział w przewodnictwie nerwowym, zapewnia poprawne działanie gospodarki elektrolitowej, bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu tkanki nerwowej i mięśniowej, a także odpowiada za właściwy przebieg procesu krzepnięcia krwi. Magnez, podobnie jak wapń, jest także składnikiem budulcowym kości, wpływającym na zachowanie ich właściwiej mineralizacji. W układzie nerwowym magnez podwyższa stopień pobudliwości nerwowej, co działa uspokajająco i zwiększa wydajność pracy mózgu. Pierwiastek ten może także w pewnym stopniu chronić organizm przed nadciśnieniem i miażdżycą (biorąc udział w obniżaniu poziomu cholesterolu), regulowaniu ciśnienia tętniczego oraz łagodzeniu przebiegu procesów zapalnych.

Na stężenie magnezu wpływa jego dzienne spożycie wraz z pokarmem, stopień jego wchłaniania w przewodzie pokarmowym oraz jaka ilość tego pierwiastka jest wydalana wraz z moczem. Tym samym można powiedzieć, że zaburzenia poziomu magnezu w osoczu wynikają najczęściej z nieprawidłowej ilości wydalania tego pierwiastka albo stopnia wchłaniania go w jelitach. Pacjenci cierpiący na zaburzenia rytmu serca lub zaburzenia nerwowo – mięśniowe, leczeni diuretykami i lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub żywieni pozajelitowo powinni regularnie monitorować poziom tego elektrolitu we krwi.

Badanie poziomu magnezu we krwi. Jak się przygotować do badania?

Oznaczenie stężenia magnezu wykonywane jest w osoczu lub surowicy krwi żylnej. Do badania należy przystąpić na czczo, czyli zachowując minimum 12-godzinną przerwę w spożywaniu posiłków. Przyjmuje się również, że w dniu poprzedzającym badanie  należy ograniczyć wysiłek fizyczny oraz w miarę możliwości sytuacje stresowe. Warto również pamiętać, że poziom magnezu jest ściśle powiązany ze stężeniem innych pierwiastków: wapnia i potasu. Jakiekolwiek zmiany w metabolizmie jednego z nich wpływają na metabolizm pozostałych, dlatego wartości tych pierwiastków w osoczu powinny być analizowane jednocześnie, najlepiej jako część jonogramu, czyli badania określającego stężenie całego panelu elektrolitów. Badanie poziomu magnezu może być zlecone przez lekarza pierwszego kontaktu i wówczas jest refundowane przez NFZ. Oznaczenie elektrolitu można także wykonać prywatnie, a jego koszt nie powinien przekraczać 10 zł w przypadku samego magnezu lub 30 zł w przypadku pełnego jonogramu.

Magnez – norma dla kobiety, mężczyzny i dziecka w wynikach badań

Norma stężenia magnezu w nieznaczny sposób zależy od wieku pacjenta i zazwyczaj zawiera się w następujących przedziałach:

  • <5 miesiąca życia: 1,50 – 2,20 mg/dl (0,6–0,9 mmol/l),
  • 5 m.ż. – 6 lat: 1,70–2,30 mg/dl (0,7–0,95 mmol/l),
  • 6-12 lat: 1,70–2,10 mg/dl (0,7–0,85 mmol/l),
  • 12-20 lat: 1,70–2,20 mg/dl (0,7–0,9 mmol/l),
  • 20-60 lat: 1,60–2,60 mg/dl (0,65–1,2 mmol/l),
  • 60-90 lat: 1,60–2,40 mg/dl (0,65–1,00 mmol/l),
  • >90 lat: 1,70–2,30 mg/dl (0,7–0,95 mmol/l).
Analizując wynik badania, warto zwrócić uwagę, czy mieści się on w proponowanym przez dane laboratorium zakresie i czy jest oznaczony symbolem wskazującym na przekroczenie wartości prawidłowych: lub H (ang. High – wysoki) oznaczającym podwyższony i lub L (ang. Low – niski) oznaczającym obniżony poziom elektrolitu we krwi.

Niedobór magnezu – przyczyny i objawy za niskiego poziomu w organizmie

Do obniżenia stężenia magnezu dochodzi najczęściej na skutek niedostatecznej ilości tego pierwiastka w diecie (zjawisko często występujące u pacjentów karmionych drogą pozajelitową), stosowania leków moczopędnych lub antybiotyków, obecności zaburzeń powodujących wzrost jego wydalania w nerkach (np. hiperaldosteronizmu, martwicy lub kłębuszkowego zapalenia nerek, alkoholizmu czy nadczynności przytarczyc), upośledzenia wchłaniania magnezu z przewodu pokarmowego (w przebiegu chorób związanych z zaburzeniami trawienia lub wchłaniania), przewlekłego zapalenia trzustki, podczas leczenia za pomocą hemodializy lub na skutek ciężkich oparzeń. Wpływ na niedobór magnezu w organizmie mogą mieć też inne czynniki, takie jak stres, ciąża lub intensywny wysiłek fizyczny. W rzadkich przypadkach hipomagezemia może być uwarunkowana genetycznym zaburzeniem wchłaniania magnezu w jelicie lub genetycznym zaburzeniem pracy nerek.

Objawy, które mogą wskazywać na obniżony poziom magnezu to m.in. osłabienie organizmu, bóle głowy i mięśni, trudności w koncentracji i utrzymujące się obniżenie nastroju, nadciśnienie tętnicze, drgania i skurcze mięśni, zaburzenia snu i rytmu pracy serca (kołatanie serca, dodatkowe skurcze itp.).

Nadmiar magnezu – przyczyny i objawy zbyt wysokiego poziomu w organizmie

Hipermagnezemia, czyli podwyższony poziom magnezu w osoczu zdarza się stosunkowo rzadko i najczęściej jest skutkiem niewydolności nerek, odwodnienia lub chorób zapalnych układu pokarmowego. Przyczynami wzrostu stężenia magnezu mogą być również zaburzenia hormonalne: niedoczynność tarczycy, choroba Addisona, nadczynność przytarczyc, cukrzyca, a ponadto stosowanie leków (środki przeczyszczające lub preparaty bogate w magnez, używane np. w leczeniu stanów przedrzucawkowych u kobiet ciężarnych). Do najczęstszych objawów mogących wskazywać na wzrost poziomu magnezu należą zawroty, nudności, bóle głowy, niewyraźna mowa, zaparcia, nietrzymanie moczu, niedociśnienie, kłopoty z oddychaniem oraz zaburzenia rytmu pracy serca. Nadmiernie wysoki poziom magnezu, przekraczający 2,5 mmol/l, może prowadzić do wzrostu częstości akcji serca, hipokalcemii (obniżenie poziomu wapnia) i zmniejszenia napięcia mięśni. Dalszy wzrost ilości magnezu może skutkować wystąpieniem stanów zagrażających życiu, takich jak porażenie mięśni oddechowych i zatrzymanie akcji serca.

Jak zadbać o prawidłowe stężenie magnezu?

W przypadku wyników wskazujących na nieprawidłowe stężenie magnezu wskazana jest konsultacja z lekarzem, np. kardiologiem i omówienie dalszych kroków postępowania. Najważniejszym celem jest wyleczenie choroby podstawowej, wpływającej na poziom elektrolitu we krwi, co prowadzi do unormowania jego poziomu. Jeżeli przyczyną obniżenia stężenia magnezu jest jego zbyt mała ilość dostarczana wraz z pokarmem, warto wprowadzić zmiany w diecie i w codziennym trybie życia. Przede wszystkim należy ograniczyć spożywanie kawy i herbaty, zastępując je wodą mineralną, sokami i koktajlami, np. z bananów, daktyli, moreli czy herbatami ziołowymi. Do menu warto wprowadzić większe ilości produktów bogatych w magnez, tj. pestki dyni, nasiona słonecznika, otręby pszenne, migdały, kakao, kasza gryczana, gorzka czekolada, orzechy laskowe, ciemne pieczywo, czy rośliny strączkowe. Pod uwagę można wziąć również uzupełnienie niedoborów za pomocą suplementów diety z magnezem lub z magnezem i witaminą B6. W szczególności zaś tych o zwiększonej biodostępności, czyli zawierających chelaty magnezu. Przy prawidłowym odżywianiu suplementacja magnezu jest wskazana tylko u kobiet w okresie ciąży i laktacji, u pacjentów z chorobami nowotworowymi lub przy długotrwałym stosowaniu leków diuretycznych lub wśród sportowców.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie PET – co to jest, co wykrywa? Jakie są możliwe uboczne badania?

    Badanie PET to inaczej pozytonowa tomografia emisyjna. Jest to nieinwazyjne badanie diagnostyczne, wykorzystuje techniki radioizotopowe, dzięki którym można ocenić procesy metaboliczne zachodzące w organizmie.

  • Czas protrombinowy (PT) – normy, podwyższony, obniżony. Jak się przygotować do badania INR?

    Czas protrombinowy to wskaźnik dotyczący tempa krzepnięcia krwi. Wbrew pozorom proces tworzenia skrzepu jest bardzo złożonym mechanizmem, na który wpływ mają nie tylko czynniki aktywujące, ale także dezaktywujące i stabilizujące ten proces. Jakie są wskazania do badania czasu protrombinowego, jak się przygotować do pobrania krwi, ile kosztuje badanie i czy może być refundowane przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • LH (lutropina) – badanie, normy, za niska, za wysoka. Wskazania i interpretacja wyników hormonu luteinizującego

    Badanie poziomu LH jest wskazane w przypadku prowadzenia procesu diagnostycznego wielu zaburzeń dotyczących pracy narządów odpowiadających za płodność pacjenta. Kobiety, które wykonują oznaczenie hormonu luteinizującego, dokonując interpretacji wyników laboratoryjnych, powinny zwrócić uwagę na dzień cyklu miesiączkowego, na który przypada dzień pobrania krwi, ponieważ determinuje on wartość lutropiny. Za niski lub za wysoki poziom LH towarzyszy najczęściej schorzeniom, takim jak PCOS, zaburzenia miesiączkowania i pracy przysadki mózgowej. Jak należy przygotować się do oznaczenia stężenia lutropiny, czy przed badaniem hormonu luteinizującego trzeba być na czczo i ile kosztuje badanie LH? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie ginekologiczne – jak przebiega wizyta u ginekologa i jak się do niej przygotować?

    Badanie ginekologiczne jest standardowym elementem większości wizyt u lekarza ginekologa i powinno być przeprowadzane w atmosferze komfortu i intymności. Zazwyczaj pierwsza wizyta jest źródłem lęku i niepokoju u kobiety. Może nawet pozostawiać traumatyczne doświadczenia, powodując unikanie wizyt w przyszłości. Pamiętajmy, że warto przed badaniem uprzedzić lekarza o swoich obawach i poprosić o wyjaśnienie poszczególnych etapów wizyty. 

  • J-PET – jak działa nowatorski tomograf PET? Czym jest teranostyka?

    W Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego powstał prototyp nowatorskiego tomografu PET. Od obecnie używanych modeli różni się rodzajem obrazowania, dzięki czemu daje zupełnie nowe możliwości diagnostyczne oraz umożliwia badanie symetrii między materią a antymaterią. Wyniki pracy naukowców zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”. 

  • Bilirubina całkowita – badanie. Norma, lekko podwyższona i podwyższona

    Badanie poziomu bilirubiny zlecane jest najczęściej podczas diagnozowania chorób wątroby lub oceny jej funkcji, np. podczas terapii lub w trakcie zażywania leków, w tym tabletek antykoncepcyjnych lub izotretynoiny. Na badanie należy się zgłosić na czczo i najlepiej w godzinach porannych. Często wysoki poziom bilirubiny stwierdza się u noworodków, który w skrajnych przypadkach może doprowadzić do uszkodzenia układu nerwowego. Leczenie polega najczęściej na fototerapii, której celem jest przyspieszenie rozkładu bilirubiny.

  • Eozynofile (eozynocyty) w wyniku morfologii – normy EOS, funkcje w organizmie

    Analizując wyniki morfologii krwi lub morfologii krwi z rozmazem, dokonuje się oceny składników morfotycznych, w tym poziomu i obrazu leukocytów w postaci eozynofili. Bardzo rzadko spotyka się sytuację, w której eozynofile są podwyższone, częściej ta sytuacja dotyczy limfocytów i neutrofilów. Jak zbadać poziom eozynofilów, o czym świadczy podwyższony ich poziom i jak obniżyć poziom granulocytów kwasochłonnych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Monocyty – norma, podwyższone i obniżone u dziecka i dorosłego

    Oznaczenie poziomu monocytów jest częścią badania morfologii krwi. Monocytoza, czyli podwyższony poziom monocytów może mieć wiele przyczyn, a jedną z nich jest infekcja bakteryjna. Z kolei monocytopenia, tj. niski poziom monocytów może wskazywać na zakażenie wirusem HIV lub białaczkę. Zakłada się, że każde większe odchylenie od normy powinno zostać skonsultowane z lekarzem. Jak się przygotować do badania monocytów, czy jest refundowane i jakie są normy dla dzieci i dorosłych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij