Magnez (Mg)  – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiper- i hipomagnezemia
Barbara Sitek

Magnez (Mg) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiper- i hipomagnezemia

Drgająca powieka i mimowolne skurcze mięśni – to najbardziej charakterystyczne z objawów niedoboru magnezu, które można zauważyć. Oznaczenie poziomu tego pierwiastka jest jednym z podstawowych badań gospodarki elektrolitowej organizmu. Równie niebezpieczny może być niski poziom magnezu, jak i jego podwyższony poziom. Dlaczego hipermagnezemia i hipomagnezemia są groźne dla zdrowia, jak wygląda badanie, jak się do niego przygotować i ile kosztuje? Odpowiedzi znajdują się w tym artykule.

Magnez jest pierwiastkiem wchodzącym w skład kilkuset enzymów występujących w ludzkim organizmie. Bierze aktywny udział w przemianach węglowodanów, tłuszczy i białek oraz uczestniczy w dostarczaniu energii do wszystkich tkanek i komórek. Ze względu na tak szerokie spektrum działania, nieprawidłowe stężenie magnezu we krwi odbija się na wielu procesach biochemicznych. Z niedoborem tego pierwiastka w pożywieniu wiąże się występowanie szeregu chorób, takich jak np. miażdżyca, choroba wieńcowa czy nowotwory. Objawy, które powinny skłaniać do oznaczenia poziomu magnezu w osoczu to przede wszystkim osłabienie, drażliwość, zaburzenia rytmu serca, skurcze mięśniowe, drgawki czy zmiany tętna. Nie należy ich lekceważyć, ponieważ dalszy wzrost stężenia może prowadzić do poważnych powikłań, a przekroczenie granicy 5 mmol/l może skutkować porażeniem mięśni oddechowych i zatrzymaniem akcji serca.

Czym jest magnez?

Obok sodu, potasu i wapnia, magnez należy do najważniejszych elektrolitów występujących w ludzkim organizmie. Jest on drugim, pod względem ilości kationem wewnątrzkomórkowym. Około 55%–60% z całej puli magnezu zlokalizowane jest w kościach, 40%  wewnątrz pozostałych komórek, a najmniej – 1% – w płynie zewnątrzkomórkowym.

Rola magnezu w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Magnez zlokalizowany we wnętrzu komórek jest kofaktorem (przyspiesza reakcję) ponad 300 enzymów. Biorą one udział w procesach przemiany glukozy, którą dostarczamy wraz z pożywieniem, w niezbędną do życia i prawidłowego funkcjonowania energię. Magnez obecny w płynie pozakomórkowym bierze udział w przewodnictwie nerwowym, zapewnia poprawne działanie gospodarki elektrolitowej, bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu tkanki nerwowej i mięśniowej, a także odpowiada za właściwy przebieg procesu krzepnięcia krwi. Magnez, podobnie jak wapń, jest także składnikiem budulcowym kości, wpływającym na zachowanie ich właściwiej mineralizacji. W układzie nerwowym magnez podwyższa stopień pobudliwości nerwowej, co działa uspokajająco i zwiększa wydajność pracy mózgu. Pierwiastek ten może także w pewnym stopniu chronić organizm przed nadciśnieniem i miażdżycą (biorąc udział w obniżaniu poziomu cholesterolu), regulowaniu ciśnienia tętniczego oraz łagodzeniu przebiegu procesów zapalnych.

Na stężenie magnezu wpływa jego dzienne spożycie wraz z pokarmem, stopień jego wchłaniania w przewodzie pokarmowym oraz jaka ilość tego pierwiastka jest wydalana wraz z moczem. Tym samym można powiedzieć, że zaburzenia poziomu magnezu w osoczu wynikają najczęściej z nieprawidłowej ilości wydalania tego pierwiastka albo stopnia wchłaniania go w jelitach. Pacjenci cierpiący na zaburzenia rytmu serca lub zaburzenia nerwowo – mięśniowe, leczeni diuretykami i lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub żywieni pozajelitowo powinni regularnie monitorować poziom tego elektrolitu we krwi.

Polecane dla Ciebie

Badanie poziomu magnezu we krwi. Jak się przygotować do badania?

Oznaczenie stężenia magnezu wykonywane jest w osoczu lub surowicy krwi żylnej. Do badania należy przystąpić na czczo, czyli zachowując minimum 12-godzinną przerwę w spożywaniu posiłków. Przyjmuje się również, że w dniu poprzedzającym badanie  należy ograniczyć wysiłek fizyczny oraz w miarę możliwości sytuacje stresowe. Warto również pamiętać, że poziom magnezu jest ściśle powiązany ze stężeniem innych pierwiastków: wapnia i potasu. Jakiekolwiek zmiany w metabolizmie jednego z nich wpływają na metabolizm pozostałych, dlatego wartości tych pierwiastków w osoczu powinny być analizowane jednocześnie, najlepiej jako część jonogramu, czyli badania określającego stężenie całego panelu elektrolitów. Badanie poziomu magnezu może być zlecone przez lekarza pierwszego kontaktu i wówczas jest refundowane przez NFZ. Oznaczenie elektrolitu można także wykonać prywatnie, a jego koszt nie powinien przekraczać 10 zł w przypadku samego magnezu lub 30 zł w przypadku pełnego jonogramu.

Magnez – norma dla kobiety, mężczyzny i dziecka w wynikach badań

Norma stężenia magnezu w nieznaczny sposób zależy od wieku pacjenta i zazwyczaj zawiera się w następujących przedziałach:

  • <5 miesiąca życia: 1,50 – 2,20 mg/dl (0,6–0,9 mmol/l),
  • 5 m.ż. – 6 lat: 1,70–2,30 mg/dl (0,7–0,95 mmol/l),
  • 6-12 lat: 1,70–2,10 mg/dl (0,7–0,85 mmol/l),
  • 12-20 lat: 1,70–2,20 mg/dl (0,7–0,9 mmol/l),
  • 20-60 lat: 1,60–2,60 mg/dl (0,65–1,2 mmol/l),
  • 60-90 lat: 1,60–2,40 mg/dl (0,65–1,00 mmol/l),
  • >90 lat: 1,70–2,30 mg/dl (0,7–0,95 mmol/l).
Analizując wynik badania, warto zwrócić uwagę, czy mieści się on w proponowanym przez dane laboratorium zakresie i czy jest oznaczony symbolem wskazującym na przekroczenie wartości prawidłowych: lub H (ang. High – wysoki) oznaczającym podwyższony i lub L (ang. Low – niski) oznaczającym obniżony poziom elektrolitu we krwi.

Niedobór magnezu – przyczyny i objawy za niskiego poziomu w organizmie

Do obniżenia stężenia magnezu dochodzi najczęściej na skutek niedostatecznej ilości tego pierwiastka w diecie (zjawisko często występujące u pacjentów karmionych drogą pozajelitową), stosowania leków moczopędnych lub antybiotyków, obecności zaburzeń powodujących wzrost jego wydalania w nerkach (np. hiperaldosteronizmu, martwicy lub kłębuszkowego zapalenia nerek, alkoholizmu czy nadczynności przytarczyc), upośledzenia wchłaniania magnezu z przewodu pokarmowego (w przebiegu chorób związanych z zaburzeniami trawienia lub wchłaniania), przewlekłego zapalenia trzustki, podczas leczenia za pomocą hemodializy lub na skutek ciężkich oparzeń. Wpływ na niedobór magnezu w organizmie mogą mieć też inne czynniki, takie jak stres, ciąża lub intensywny wysiłek fizyczny. W rzadkich przypadkach hipomagezemia może być uwarunkowana genetycznym zaburzeniem wchłaniania magnezu w jelicie lub genetycznym zaburzeniem pracy nerek.

Objawy, które mogą wskazywać na obniżony poziom magnezu to m.in. osłabienie organizmu, bóle głowy i mięśni, trudności w koncentracji i utrzymujące się obniżenie nastroju, nadciśnienie tętnicze, drgania i skurcze mięśni, zaburzenia snu i rytmu pracy serca (kołatanie serca, dodatkowe skurcze itp.).

Nadmiar magnezu – przyczyny i objawy zbyt wysokiego poziomu w organizmie

Hipermagnezemia, czyli podwyższony poziom magnezu w osoczu zdarza się stosunkowo rzadko i najczęściej jest skutkiem niewydolności nerek, odwodnienia lub chorób zapalnych układu pokarmowego. Przyczynami wzrostu stężenia magnezu mogą być również zaburzenia hormonalne: niedoczynność tarczycy, choroba Addisona, nadczynność przytarczyc, cukrzyca, a ponadto stosowanie leków (środki przeczyszczające lub preparaty bogate w magnez, używane np. w leczeniu stanów przedrzucawkowych u kobiet ciężarnych). Do najczęstszych objawów mogących wskazywać na wzrost poziomu magnezu należą zawroty, nudności, bóle głowy, niewyraźna mowa, zaparcia, nietrzymanie moczu, niedociśnienie, kłopoty z oddychaniem oraz zaburzenia rytmu pracy serca. Nadmiernie wysoki poziom magnezu, przekraczający 2,5 mmol/l, może prowadzić do wzrostu częstości akcji serca, hipokalcemii (obniżenie poziomu wapnia) i zmniejszenia napięcia mięśni. Dalszy wzrost ilości magnezu może skutkować wystąpieniem stanów zagrażających życiu, takich jak porażenie mięśni oddechowych i zatrzymanie akcji serca.

Jak zadbać o prawidłowe stężenie magnezu?

W przypadku wyników wskazujących na nieprawidłowe stężenie magnezu wskazana jest konsultacja z lekarzem, np. kardiologiem i omówienie dalszych kroków postępowania. Najważniejszym celem jest wyleczenie choroby podstawowej, wpływającej na poziom elektrolitu we krwi, co prowadzi do unormowania jego poziomu. Jeżeli przyczyną obniżenia stężenia magnezu jest jego zbyt mała ilość dostarczana wraz z pokarmem, warto wprowadzić zmiany w diecie i w codziennym trybie życia. Przede wszystkim należy ograniczyć spożywanie kawy i herbaty, zastępując je wodą mineralną, sokami i koktajlami, np. z bananów, daktyli, moreli czy herbatami ziołowymi. Do menu warto wprowadzić większe ilości produktów bogatych w magnez, tj. pestki dyni, nasiona słonecznika, otręby pszenne, migdały, kakao, kasza gryczana, gorzka czekolada, orzechy laskowe, ciemne pieczywo, czy rośliny strączkowe. Pod uwagę można wziąć również uzupełnienie niedoborów za pomocą suplementów diety z magnezem lub z magnezem i witaminą B6. W szczególności zaś tych o zwiększonej biodostępności, czyli zawierających chelaty magnezu. Przy prawidłowym odżywianiu suplementacja magnezu jest wskazana tylko u kobiet w okresie ciąży i laktacji, u pacjentów z chorobami nowotworowymi lub przy długotrwałym stosowaniu leków diuretycznych lub wśród sportowców.

  1. R. Caquet, 250 badań laboratoryjnych, Warszawa, 2007, s. 278-279.
  2. A. Szutowicz i in., Diagnostyka laboratoryjna, wyd. Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 2009, s. 173-175.
  3. M. Iskra i in., Magnez — rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka, „Nadciśnienie tętnicze", nr 6 (17) 2013.
  4. A. Lebiedowska, Znaczenie magnezu w diecie w odniesieniu do najnowszych wytycznych żywieniowych, „Food Science", nr 2, 2019.
  5. B. Bancerz i in., Wpływ magnezu na zdrowie człowieka, „Przegląd Gastroenterologiczny", nr 7 (6) 2012.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij