Nadmiar magnezu w organizmie – przyczyny, objawy i leczenie hipermagnezemii
Katarzyna Jowik

Nadmiar magnezu w organizmie – przyczyny, objawy i leczenie hipermagnezemii

Magnez jest jednym z pierwiastków o szczególnym znaczeniu biologicznym. Uczestniczy w wielu procesach, które regulują i wspierają pracę organizmu ludzkiego. Czy jego nadmiar jest szkodliwy? Jak rozpoznać hieprmagnezemię? Co robić, gdy pojawia się za dużo magnezu w organizmie?

Magnez (Mg2+, łac. magnesium) jest czwartym pod względem ilości składnikiem mineralnym ludzkiego organizmu, niezbędnym do jego prawidłowego funkcjonowania. Głównym rezerwuarem magnezu są kości. Pozostałe 40% umiejscowione jest pozakomórkowo i wewnątrzkomórkowo, głównie w mięśniach szkieletowych i tkance miękkiej.

Ilość magnezu zawartego w naszym szkielecie zmniejsza się z wiekiem, dlatego jego prawidłowa podaż w codziennej diecie jest ważna przez całe życie. 

Magnez uczestniczy między innymi w: 

  • metabolizmie komórkowym i produkcji energii (to kofaktor blisko 300 reakcji enzymatycznych, niezbędny do produkcji energii w formie ATP), 
  • przewodnictwie nerwowo-mięśniowym, 
  • uwalnianiu neuroprzekaźników, 
  • ochronie przed stresem oksydacyjnym, 
  • syntezie DNA i RNA, 
  • zmniejszaniu agregacji płytek krwi, 
  • rozszerzaniu naczyń wieńcowych i obwodowych, 
  • regulacji ciśnienia krwi, 
  • aktywacji i wykorzystaniu witaminy D i witamin z grupy B. 

W przebiegu wielu chorób przewlekłych i zapalnych, takich jak: ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej), astma, insulinooporność i cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, migrena, osteoporoza czy choroby sercowo-naczyniowe (udar mózgu), może wystąpić obniżony poziom magnezu.

Jednocześnie należy pamiętać o stanach wzmożonego zapotrzebowania na ten konkretny pierwiastek – w sytuacjach zwiększonego wysiłku fizycznego, spożywania dużych ilości kawy bądź alkoholu. 

Nadmiar magnezu w organizmie – czy można przedawkować magnez? 

Magnez, tak jak każdy pierwiastek, możemy przedawkować. Hipermagnezemią nazywamy stan, kiedy stężenie Mg2+ w surowicy krwi przekracza 1,2 mmol/l. Prawidłowe wartości stężenia magnezu mogą się różnić w poszczególnych laboratoriach, najczęściej podawany jest zakres 0,65-1,2 mmol/l. Badania wykazują, że spożycie magnezu jest niższe niż zalecane. Osoby spożywające diety typu zachodniego (Western pattern diet), czyli diety bogate w pełnotłusty nabiał, czerwone mięso, słodycze, makaron, a ubogie w ryby i oliwę z oliwek, przyjmują niskie dawki magnezu (30-50% dziennego zapotrzebowania). Sugeruje się, że spożycie magnezu spadało w ostatnich 100 latach, co może być wynikiem powszechnego stosowania nawozów sztucznych i przetworzonej żywności.

Pokarmy bogate w magnez to głównie: migdały, orzechy, banany, brokuły, brązowy ryż, szpinak, płatki owsiane, nasiona (dynia, sezam, słoneczniki), siemię lniane, soja, kukurydza, tofu. 

Nadmiar magnezu – jakie mogą być przyczyny podwyższonego magnezu? 

Hipermagnezemia to rzadki stan kliniczny, najczęściej pochodzenia jatrogennego, czyli będący niekorzystnym skutkiem leczenia. U osób zdrowych, z prawidłowo funkcjonującymi nerkami, nawet duże ilości magnezu nie powinny stanowić zagrożenia, jednak ryzyko zatrucia rośnie w przypadku obecności czynników ryzyka. Do grupy ryzyka należą osoby starsze i pacjenci z niewydolnością nerek lub zaburzeniami jelit, które długotrwale przyjmują leki przeciwbólowe, przeczyszczające i zobojętniające kwas żołądkowy. Hipermagnezemia, choć niezwykle rzadko, może wystąpić u osób z ciężką niewydolnością nerek, po przedawkowaniu preparatów z magnezem (suplementów diety bądź jako składników środków przeczyszczających) lub w trakcie leczenia litem. Niezwykle rzadko spotyka się hipermagnezemię wywołaną niedoczynnością nadnerczy bądź tarczycy lub niewłaściwym stosowaniem leków w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy (część z nich zawiera związki magnezu). 

Zasady bezpiecznej suplementacji magnezu w sytuacji niedoboru  

Jeśli masz wątpliwości co do obserwowanych u siebie objawów i wiążesz je z brakiem magnezu, skonsultuj się ze swoim lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej (lekarzem rodzinnym). 

Należy pamiętać, że najlepszą suplementacją jest odpowiednie żywienie, ponadto magnez zawarty w żywności jest lepiej przyswajalny niż większość farmaceutyków. Jeśli decydujesz się na tabletki, pamiętaj, aby preparat magnezu zawsze kupować w aptece, a nie np. w drogerii czy kiosku (w aptece możesz kupić lek, a nie suplement, masz możliwość skorzystania z porady farmaceuty i pewność, że produkt był przechowywany w odpowiednich warunkach). 

Poproś farmaceutę o lek, a nie suplement diety – leki są produktami dokładnie przebadanymi przed wprowadzeniem do obrotu rynkowego, zawierającymi potwierdzone dawki składników aktywnych o działaniu terapeutycznym, natomiast w suplemencie diety znajdują się dawki o charakterze żywieniowym. 

Najlepiej wchłanialnymi formami magnezu są jego cytryniany i mleczany – tlenek magnezu i węglan magnezu mają wyjątkowo niską przyswajalność.

Dobowe zapotrzebowanie na magnez zależy od płci, wieku, aktywności fizycznej i ewentualnych chorób. Dorosła kobieta powinna spożywać ok. 320 mg/dobę, kobieta w ciąży ok. 360 mg/dobę, a mężczyzna 420 mg/dobę. Pamiętaj, że jest to zalecana całkowita dawka magnezu, który przyswajasz także w codziennych posiłkach. Nie przekraczaj zasad dawkowania określonych w ulotce leku. 

Za wysoki magnez – jakie są objawy przedawkowania magnezu? 

Łagodna hipermagnezemia może pozostawać bezobjawowa, jednak wśród możliwych objawów wymienia się: 

  • obniżenie ciśnienia tętniczego,  
  • zaburzenia rytmu serca, bradykardię, zmiany w zapisie EKG (wydłużenie odcinka PQ, blok przewodnictwa przedsionkowo-komorowego i śródkomorowego), 
  • ciężkie zaparcia
  • zatrzymanie moczu, 
  • zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (osłabienie mięśni i odruchów głębokich, czyli takich, które objawiają się skurczem mięśnia w reakcji na bodziec, pieczenie, mrowienie, pieczenie, zaczerwienienie i drętwienia w obrębie twarzy), 
  • w skrajnych przypadkach osłabienie mięśni oddechowych, stan „paraliżu” i zatrzymania pracy jelit (niedrożność porażenną jelit) lub zatrzymanie krążenia. 

Wymienione objawy nie są swoiste dla hipermagnezemii, ale mogą być oznaką wielu zagrażających życiu chorób – w przypadku ich zaobserwowania należy zgłosić się do lekarza, który przeprowadzi badanie podmiotowe (wywiad lekarski) i przedmiotowe (tzw. fizykalne) pacjenta i zdecyduje o ewentualnej konieczności poszerzenia diagnostyki i leczeniu. 

Nadmiar magnezu – jak usunąć nadmiar magnezu z organizmu? 

Podczas poszukiwania etiologii hipermagnezemii niezbędne jest poszerzenie panelu badań o pozostałe elektrolity (przede wszystkim potas, sód i wapń), a także parametry nerkowe (kreatynina, mocznik, eGFR), EKG czy gazometrię krwi. 

W zależności od całego obrazu klinicznego (objawy, wartość magnezemii, etiologia, współistniejące choroby i przyjmowane leki) lekarz wybiera najlepszą metodę terapeutyczną. Bardzo istotną kwestią jest usunięcie przyczyny hipermagnezemii (np. odstawienie suplementacji) i jej konsekwentne obniżanie, głównie poprzez stosowanie diuretyków (leków moczopędnych), lub w stanach naglących, takich jak arytmie czy zaburzenia oddychania, poprzez podanie związków wapnia (chlorek wapnia, glukonolaktobionian wapnia). W ostateczności wdraża się dializoterapię.

Zarówno opisany proces diagnostyczny, jak i metody terapeutyczne przeprowadza tylko i wyłącznie wykwalifikowany personel medyczny, a próby samodzielnego leczenia, wprowadzania bądź odstawiania przyjmowanych dotychczas leków mogą nieść ogromne zagrożenie dla zdrowia i życia! 

Bez konsultacji z lekarzem należy unikać przyjmowania preparatów zawierających duże dawki magnezu. W przypadku rozwoju nierozpoznanej wcześniej choroby nerek istnieje ryzyko hipermagnezemii i zagrożenia życia. 

Zawarte w powyższym artykule treści mają charakter informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić wizyty u lekarza i bezpośredniego badania podmiotowego i przedmiotowego pacjenta! 

  1. Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych 2019, pod red. A. Szczeklika, P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019. 
  2. U. Gröber, J. Schmidt, K. Kisters, Magnesium in prevention and therapy, „Nutrients” nr 7 (9) 2015. 
  3. Y.M. Weng, S.Y. Chen, H.C. Chen i in., Hypermagnesemia in a constipated female, „Journal of Emergency Medicine”, nr 44 (1) 2013. 
  4. M.S. Razzaque, Magnesium: are we consuming enough?, „Nutrients”, nr 10 (12) 2018. 
  5. J.J. DiNicolantonio, J.H. O'Keefe, W. Wilson, Subclinical magnesium deficiency: a principal driver of cardiovascular disease and a public health crisis, [korekta opublikowana w „Open Heart” nr 5 (1) 2018, e000668corr1]. „Open Heart” nr 5 (1) 2018, e000668.  
  6. M.D.M. Bibiloni, A. Julibert, E. Argelich i in., Western and mediterranean dietary patterns and physical activity and fitness among spanish older adults, „Nutrients”, nr 9 (7) 2017.  
  7. E. Pietraś, A. Wojtasik, Co warto wiedzieć o magnezie? [online], https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/co-warto-wiedziec-o-magnezie- [dostęp:] 19.01.2020. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij