×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Na czym polega leczenie żylaków?

Dokuczają ci bolesne kurcze łydek albo uczucie ciężkości nóg? A może w upalne dni zakładasz długie spodnie, aby ukryć widoczne na nogach niebiesko zabarwione, poszerzone żyły? Przewlekła niewydolność żylna (PNŻ) to choroba, która dotyka w Polsce aż 47 proc. kobiet i 37 proc. mężczyzn. Jak sobie z nią radzić? Co jest skutecznym sposobem na żylaki?

Żyły kończyn dolnych to naczynia o cienkich ścianach przystosowane do transportu krwi wbrew działającej sile grawitacji. Jest to możliwe dzięki zastawkom żylnym, które sprawiają, że krew płynie tylko w jednym kierunku. Anatomicznie wyróżnia się system żył powierzchownych, głębokich oraz żyły łączące. Zaburzenia w każdym z tych układów mogą doprowadzić do osłabienia ścian naczyń krwionośnych i spowodować ich poszerzenie oraz wtórną niedomykalność zastawek żylnych. Dochodzi wówczas do refluksu (czyli cofania się krwi przez zastawkę) i w konsekwencji do zastoju krwi w żyłach.

Pod terminem „przewlekła niewydolność żylna” kryje się choroba żylakowa, potocznie zwana żylakami, oraz zespół pozakrzepowy, który rozwija się u części chorych po przebytej zakrzepicy żylnej.

Żylaki — co wpływa na ich występowanie?

Bardziej narażone na pojawienie się choroby żylakowej są kobiety. Ryzyko to wzrasta jednak wraz z wiekiem u obu płci. Duże znaczenie ma także nasza predyspozycja genetyczna. Jeśli nasi rodzice je mieli, mamy aż 89 proc. szans na to, że rozwiną się również i u nas. 

Spory odsetek stanowią pacjentki ginekologiczne. Żylaki w ciąży są dość częstą dolegliwością. W jej trakcie zwiększa się objętości krwi krążącej, działają hormony wpływające na ścianę naczyń krwionośnych, a ciągle powiększająca się macica dodatkowo uciska na żyły. Udowodniono, że częstość występowania żylaków zwiększa się wraz z liczbą ciąż.

Istotne znaczenie ma również praca w pozycji siedzącej lub stojącej, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, dźwiganie ciężarów, nadwaga i otyłość czy nawykowe zaparcia.

Objawy żylaków kończyn dolnych

Objawy, jakie mogą się pojawić, zależą w dużej mierze od stopnia zaawansowania choroby. We wczesnych stadiach są to zazwyczaj widocznie poszerzone żyły powierzchowne. Towarzyszy im uczucie ciężkości nóg, zmniejszające się po odpoczynku z uniesionymi kończynami, a także bolesne kurcze mięśni łydek, szczególnie nocą. Może pojawić się również tzw. zespół niespokojnych nóg. Wraz z postępem choroby ból staje się silniejszy, pojawiają się obrzęki, przebarwienia, pajączki na nogach i różne zmiany skórne aż do trudno leczących się owrzodzeń.

Żylaki — jakie badania przeprowadzić, zanim rozpocznie się leczenie?

Rozpoznanie choroby można postawić już na podstawie samego obrazu klinicznego. Jednak badania pomocnicze są niezbędne do ustalenia, który układ żył jest niewydolny oraz jaka jest przyczyna i miejsce nieprawidłowości (czy choroba dotyczy miednicy, pachwiny, uda, czy goleni).

Najważniejszym i najbardziej dostępnym badaniem uważanym za „złoty standard” postępowania jest technika kolorowej ultrasonografii dopplerowskiej („kolor doppler”). Badanie to pozwala dokładnie i bezboleśnie ocenić układ żylny kończyn dolnych.

Na czym polega leczenie żylaków?

Najistotniejszym elementem terapii żylaków kończyn dolnych jest zmiana trybu życia i zwiększenie aktywności fizycznej. Najbardziej polecane są regularne spacery, jazda na rowerze, bieganie czy pływanie. Trzeba też zwrócić uwagę na odpowiedni sposób odpoczynku. Kończyny dolne powinny na całej swej długości przylegać do podłoża i znajdować się powyżej poziomu serca. Takie ułożenie poprawia jakość życia pacjentów.

Ważne jest również zachowanie odpowiedniej pozycji w czasie pracy — unikanie długotrwałego stania i siedzenia z nogami zgiętymi pod kątem prostym w stawach kolanowych i biodrowych. Podczas wielu godzin spędzanych przed ekranem komputera warto używać podnóżka pod stopy i pamiętać o kilkuminutowych przerwach na spacer.

Żylaki — kompresoterapia

Ucisk stopniowany jest jedyną, potwierdzoną badaniami naukowymi metodą, która spowalnia rozwój przewlekłej niewydolności żylnej. Można stosować ją na każdym etapie choroby, także w profilaktyce! Jest bezpieczna również dla kobiet w ciąży. Obejmuje ona opaski, pończochy, podkolanówki uciskowe oraz masaż pneumatyczny. Dzięki nim krew nie zalega w układzie żylnym. 

Pończochy lub podkolanówki uciskowe powinny być dobierane indywidualnie, a pomiarów dokonywać zaraz po przebudzeniu, gdy kończyny nie są jeszcze obrzęknięte. 

Należy pamiętać, że istnieją przeciwwskazania do stosowania kompresoterapii, takie jak źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca czy niedokrwienie tętnicze kończyny. Dlatego zawsze przed jej zastosowaniem należy skonsultować się z lekarzem.  

Żylaki — farmakoterapia

Dotychczas nie wynaleziono skutecznego leku na żylaki. Nie ma też dowodów na to, by farmaceutyki, które są powszechnie stosowane, korzystnie wpływały na przebieg choroby. Aby poprawić jednak jakość życia chorych, trzeba działać objawowo i zmniejszać towarzyszące dolegliwości. Najczęściej w tym celu używane są preparaty zawierające rutynę, hesperydynę, diosminę, saponiny, dobesylan wapniowy, wyciągi z pestek winogron, kasztanowca lub owoców cytrusowych. Żadne jednak tabletki na żylaki czy maść z kasztanowca nie wystarczą — powinna im towarzyszyć kompresoterapia.

Leczenie inwazyjne żylaków

Leczenie inwazyjne żylaków zaleca się u chorych z zaawansowanymi zmianami oraz po przebyciu powikłań, takich jak np. zakrzepica. U większości pacjentów jednak najczęstszą przyczyną wizyty u chirurga są względy kosmetyczne. Każdemu, komu doskwiera ta dolegliwość, na pewno marzą się piękne, pozbawione żylaków nogi. Istnieje obecnie wiele metod terapeutycznych — począwszy od klasycznego chirurgicznego usunięcia żylaków (operacja), poprzez zniszczenie ich za pomocą lasera, po skleroterapię (wstrzyknięcie do światła naczyń środka powodującego ich zarośnięcie).

Żylaki — kiedy trzeba działać szybko?

Zawsze gdy zaczynają nam dokuczać niepokojące dolegliwości, powinniśmy zasięgnąć porady medycznej. Może to być:

  • pojawienie się objawów sugerujących zapalenie żył: zaczerwienienie, bardzo bolesne stwardnienie na przebiegu żylaka przypominające napięty sznur,
  • silny ból i znaczne obrzęki kończyn dolnych uniemożliwiające codzienne funkcjonowanie,
  • krwawienie z żylaka, które może być trudne do opanowania,
  • pojawienie się przebarwień czy owrzodzeń na skórze goleni.

Podziel się: