Czym jest dyspepsja?

Dyspepsja to zespół objawów obejmujący następujące dolegliwości: ból lub uczucie pieczenia w nadbrzuszu, poposiłkowe uczucie pełności (nieprzyjemne uczucie zalegania w żołądku), wczesne uczucie sytości (nieproporcjonalne do ilości spożytego pokarmu), które nie pozwala dokończyć posiłku. Pojęcie dyspepsji nie obejmuje natomiast zgagi, czyli pieczenia w okolicy zamostkowej, chociaż zgaga bardzo często współistnieje z dyspepsją.

Jakie są przyczyny powstawania dyspepsji?

Bardzo często przyczyną powstawania dyspepsji są zmiany organiczne, czyli po prostu inne współwystępujące choroby. Często do rozwoju dyspepsji dochodzi u pacjentów, którzy cierpią również z powodu choroby refluksowej przełyku. Ponadto dyspepsja rozwija się też bardzo często w przypadku choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, choroby dróg żółciowych czy marskości wątroby. Także torbiele rzekome i stany zapalne trzustki mogą spowodować rozwój dyspepsji. Na dolegliwości dyspeptyczne cierpią też pacjenci z rozpoznanym nowotworem złośliwym żołądka, trzustki lub jelita grubego. Do rozwoju dyspepsji dochodzi też czasami w przypadku niedokrwienia jelita lub występowania tętniaka aorty brzusznej. Zdarza się też, że zażywanie niektórych antybiotyków (głównie takich jak doksycyklina, erytromycyna, ampicylina) oraz innych leków (sole żelaza i potasu, naparstnica, teofilina, blokery kanału wapniowego, azotany, glikokortykosteroidy oraz bisfosfoniany) wywołują u pacjenta objawy dyspeptyczne. Ponadto dolegliwości dyspeptyczne mogą też być dolegliwościami czynnościowymi. Kiedy zatem można mowić o dyspepsji czynnościowej? Ten rodzaj dyspepsji można rozpoznać wtedy, gdy przez trzy lub więcej miesięcy (z początkiem objawów przed sześcioma lub więcej miesiącami) występowała dyspepsja, a nie stwierdzono choroby organicznej, w tym także nie stwierdzono zmian w czasie wykonywania badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego (zamiany w badaniu mogłyby bowiem wytłumaczyć obecność nieprzyjemnych objawów). Poza tym o dyspepsji czynnościowej można mowić wówczas, kiedy objawy nie ustępują po wypróżnieniu oraz nie są związane ze zmianą częstotliwości wypróżnień lub wyglądu stolca (są to cechy zespołu jelita drażliwego). Zdarza się też tzw. dyspepsja niediagnozowana. Rozpoznawana jest ona u pacjentów, którzy zgłaszają się do lekarza z powodu dolegliwości dyspeptycznych, które pojawiły się niedawno lub nie były one wcześniej diagnozowane. Ten rodzaj dyspepsji może obejmować przyczyny organiczne.

W jaki sposób można rozpoznać dolegliwości dyspeptyczne?

Przede wszystkim, jeśli zaczynamy odczuwać nieprzyjemne dolegliwości, należy zgłosić się do swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz w pierwszej kolejności zbierze od nas dokładny wywiad. Na pewno zapyta, jak długo trwają dolegliwości oraz czy są związane z rodzajem posiłków i czasem ich spożywania. Ponadto lekarz będzie chciał wiedzieć czy wśród objawów obecne jest wzdęcie, którego obecność może sugerować, że jednak jest to zespół jelita drażliwego oraz czy obecna jest zgaga i kwaśne odbijania (to z kolei sugeruje chorobę refluksową przełyku). Ponadto ważne jest też, jak wygląda rytm wypróżnień i konsystencja stolca: prawidłowa częstość wypróżnień i konsystencja stolca sugeruje dyspepsję, natomiast nieprawidłowości w czasie wypróżniania oraz ustępowanie bólu po wypróżnieniu może świadczyć o zespole jelita drażliwego. Lekarz na pewno zapyta o przyjmowane przez nas leki, bowiem niektóre z nich mogą wywoływać dolegliwości dyspeptyczne, czasami mocno nasilone. Zbierający od nas wywiad lekarz będzie też chciał wiedzieć, czy nie występują u nas tzw. objawy alarmujące, do których zalicza się zmniejszenie masy ciała bez odchudzania się, ból brzucha wybudzający ze snu, krwawienie z przewodu pokarmowego przy wypróżnieniu się, powtarzające się wymioty oraz żółtaczka. Obecność tych objawów może bowiem świadczyć o chorobie organicznej wywołującej dolegliwości dyspeptyczne, w tym o obecności nowtorowou przewodu pokarmowego. Po dokładnie zebranym wywiadzie zajdzie potrzeba wykonania badań dodatkowych, na podstawie których będzie można postawić ostateczną, właściwą diagnozę. W pierwszej kolejności na pewno trzeba będzie wykonać badania laboratoryjne, przede wszystkim morfologię krwi, w której jeśli zaobserwuje się cechy niedokrwistości, będzie można niestety podejrzewać organiczną przyczynę dyspepsji. Ponadto trzeba też będzie wykonać usg jamy brzusznej, a w razie dalszych wątpliwości diagnostycznych, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może wydać skierowanie do Poradni Gastroenterologicznej. W poradni specjalistycznej lekarz podejmie decyzję o konieczności wykonania innych badań, przede wszystkim badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego (jest to podstawowe badanie diagnostyczne w dyspepsji niediagnozowanej, badanie to w trybie pilnym powinno się wykonać, jeżeli dolegliwościom dyspeptycznym towarzyszy chociaż jeden objaw alarmujący).

Jak wygląda leczenie dyspsepsji?

W przypadku zdiagnozowania dyspepsji organicznej, należy leczyć chorobę podstawową. Jeśli ona będzie leczona prawidłowo, wtedy zaczną też ustępować towarzyszące jej przykre dolegliwości dyspeptyczne. W przypadku dyspepsji czynnościowej, lekarz zaleci przed włączeniem leczenia wykonanie testu na obecność antygenów Helicobacter pylori w kale. Jeśli wynik będzie dodatni, zajdzie potrzeba eradykacji, czyli leczenia właściwie dobranym zestawem antybiotyków w połączeniu z inhibitorem pompy protonowej. W przypadku wyniku ujemnego, trzeba będzie włączyć do leczenia inhibitor pompy protonowej przez miesiąc, a jeśli efekty kuracji będą dobre, trzeba ją będzie po prostu przedłużyć. Ponadto w przypadku dyspsepsji czynnościowej należy też zaprzestać palenia tytoniu, jak również ograniczyć spożycie herbaty, kawy, alkoholu i ostrych przypraw. Należy też unikać potraw tłustych, smażonych i grillowanych. Posiłki powinny być natomiast spożywane częściej, jednak w zdecydowanie mniejszych ilościach.  Zdarza się, że w przypadku dolegliwości dyspeptycznych wywołanych dyspepsją czynnościową pacjecni wymagają też pomocy psychologicznej lub psychoterapii, dzięki której objawy stopniowo zaczynają się zmniejszać, a z czasem ustępują zupełnie.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus