Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku
Piotr Ziętek

Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku

Odbijanie jest naturalnym odruchem fizjologicznym, które zwykle nie stanowi powodu do niepokoju. Polega na wydaleniu przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. Natomiast nadmierne odbijanie może być oznaką np. choroby refluksowej czy nietolerancji pokarmowej. 

Odbijanie – co to takiego? 

Odbijanie to zjawisko wydalania przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. W miejscu połączenia przełyku z żołądkiem znajduje się tzw. zwieracz dolny przełyku. Zapobiega on zarzucaniu treści pokarmowej z żołądka do przełyku. Kiedy żołądek jest zbyt mocno rozdęty znajdującymi się w nim gazami, część z nich wydostaje się z powrotem do przełyku i do jamy ustnej. Jest to proces naturalny i zwykle nie świadczy o poważnych problemach zdrowotnych. Możliwe jest też celowe wywoływanie odbijania w celu zmniejszenia dyskomfortu w nadbrzuszu. Odbijanie czasem może być nieprzyjemne lub wprawiać w zakłopotanie, jeśli zdarzy się w nieodpowiednim momencie. Istnieją pewne proste sposoby pozwalające ograniczyć odbijanie. Pomocy lekarskiej należy zasięgnąć, gdy stanie się ono nagle zbyt częste i uporczywe, zwłaszcza gdy w znaczny sposób przeszkadza nam w normalnym funkcjonowaniu. 

Odbijanie po jedzeniu i piciu 

Z każdym połkniętym kęsem pokarmu do naszego żołądka dostaje się też pewna ilość powietrza. W ten sposób połykamy dziennie około dwóch litrów gazu. Należy przy tym dodać, że maksymalna pojemność żołądka to trzy litry. Zdecydowanie więcej powietrza dostaje się do żołądka podczas zbyt szybkiego przyjmowania pokarmów lub płynów. Powietrze jest połykane również przy przełykaniu śliny, a także podczas żucia gumy lub ssania cukierków. Połykaniu powietrza sprzyja też mówienie przy jedzeniu i picie przez słomkę. 

Źródłem gazu w żołądku mogą być też napoje gazowane. Część z nich, takie jak woda gazowana, jest sztucznie wzbogacana w dwutlenek węgla. Niektóre produkty uwalniają gazy wskutek naturalnego procesu fermentacji. Dotyczy to na przykład piwa, ale też niektórych przetworów mlecznych takich jak kefir. Po zjedzeniu niedopieczonego lub surowego ciasta drożdżowego może się zdarzyć odbijanie drożdżami

Niemowlęta mają szczególną skłonność do połykania powietrza w trakcie jedzenia. Nie są one też jeszcze na tyle świadome, żeby kontrolować odbijanie. Dlatego u takich dzieci po jedzeniu należy odczekać chwilę na „odbicie się” przed położeniem do łóżka. 

Odbijanie a choroby – o jakich schorzeniach może świadczyć częste odbijanie? 

Odbijanie najczęściej jest zjawiskiem czysto fizjologicznym, ale może też być jednym z objawów niektórych chorób. Jedną z chorób, w których może ono występować jest choroba refluksowa. U jej podłoża leży niewydolność zwieracza dolnego przełyku, który przepuszcza treść pokarmową do przełyku. Często refluks pojawia się też w ciąży. Osoby chore mogą doświadczać odbijania kwaśną treścią. Kwas podrażniając przełyk, często powoduje też ból. Podstawą w leczeniu refluksu są odpowiednia dieta i leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Po zastosowaniu tych środków zgaga zwykle ustępuje, ale odbijania mogą utrzymywać się dalej. Wówczas mają one posmak goryczy, czasami kojarzony z wymiocinami. Są one spowodowane żółcią.  

Część ucha zwana uchem środkowym jest połączona z jamą ustną tzw. trąbką Eustachiusza. Jej funkcją jest wyrównywanie ciśnienia wewnątrz ucha. W stanach zapalnych górnych dróg oddechowych lub ucha środkowego ból ucha może nasilać się przy odbijaniu

Odbijania są często objawem tzw. zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego. Mogą one też wchodzić w skład zaburzeń poposiłkowych lub zespołu bólu w nadbrzuszu, gdzie towarzyszą dolegliwościom dyspeptycznym lub np. biegunce. Wyróżnia się tutaj odbijanie żołądkowe oraz przedżołądkowe – kiedy powietrze pochodzi tylko z przełyku. W zaburzeniach czynnościowych odbijanie może być puste lub zawierać gazy powstałe podczas trawienia pokarmu. Jednym z najbardziej wyczuwalnych gazów jest siarkowodór. Może on dawać wrażenie odbijania zgniłym jajkiem. Częste odbijania i gazy mogą być skutkiem zarówno stosowania diety bogatej w produkty wzdymające, jak również nietolerancji pokarmowych. 

Aerofagia to z kolei zaburzenie czynnościowe funkcji przełyku, polegające na połykaniu powietrza, które następnie prowadzi do odbijania. Zaburzenie to może występować razem z niektórymi problemami psychicznymi takimi jak nerwica, bulimia czy zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. 

Odbijanie – kiedy jest potrzebne leczenie? 

Podstawą diagnostyki choroby refluksowej jest gastroskopia. Często wymaga ona też leczenia środkami zmniejszającymi wydzielaniu kwasu solnego w żołądku. Stosuje się leki z grupy inhibitorów pompy protonowej. 

Diagnostyka zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego jest bardzo trudna. Wymaga ona bardzo starannie zebranego wywiadu oraz wykluczenia innych przyczyn mogących powodować dolegliwości. Konieczne jest poinformowanie lekarza o innych objawach występujących przy odbijaniu. Przykładowo: kwaśne odbijanie połączone z pieczeniem w przełyku i bólem za mostkiem wskazują na chorobę refluksową lub przepuklinę rozworu przełykowego. Charakterystyczny ból w nadbrzuszu i puste odbijania pojawiające się na czczo mogą być przyczyną choroby wrzodowej. Odbijanie treścią pokarmową oraz współistniejące biegunki, wczesne uczucie pełności lub poposiłkowy ból w nadbrzuszu mogą być skutkiem zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego i nietolerancji pokarmowych. Często w celu wykluczenia tych przyczyn konieczne jest przeprowadzenie szerokiej diagnostyki obejmującej badanie endoskopowe, badania krwi, USG, zdjęcie RTG górnego odcinka przewodu pokarmowego z kontrastem lub tomografię komputerową jamy brzusznej. 

Do rozpoznania zaburzeń odbijania konieczne jest ciągłe występowanie objawów przez minimum cztery dni w tygodniu trwające co najmniej pół roku. Charakterystyczną cechą odbijania przełykowego jest fakt, że nie występuje ono w czasie snu ani podczas rozmowy. W razie wątpliwości w określeniu rodzaju odbijania, można posłużyć się tzw. badaniem impedancji przełyku. Ze względu na możliwe podłoże psychiczne zaburzeń może być konieczna pomoc psychiatry lub psychoterapeuty. Poza tym w leczeniu zaburzeń czynnościowych pomocne może być stosowanie baklofenu – leku zmniejszającego częstość rozkurczania dolnego zwieracza przełyku. 

Domowe sposoby na odbijanie – co pomaga na problemy z odbijaniem? 

Dla osób zdrowych, bez zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego, najlepszym domowym sposobem na problemy z odbijaniem jest unikanie czynników prowadzących do gromadzenia się gazów w żołądku. Należy unikać: 

  • picia gazowanych napojów, 
  • jedzenia i picia w pośpiechu, 
  • spożywania obfitych posiłków, 
  • picia przez słomkę, 
  • żucia gumy i ssania drażetek lub cukierków, 
  • spożywania tzw. gazotwórczych produktów takich jak fasola, soczewica, kapusta, kalafior. 

Pomocne mogą być też niektóre leki na wzdęcia, np. preparaty zawierające symetykon. Niektóre zioła i środki naturalne, takie jak ziele glistnika, czarnuszka, korzeń lukrecji czy imbir, również mogą być skuteczne zarówno w odbijaniu, jak i w innych dolegliwościach dyspeptycznych. 

  1. Interna Szczeklika 2015, pod red. P. Gajewskiego, Kraków 2015, 927-930, 940, 946-949, 975, 1205-1210. 
  2. M. Szczepanek, Ł. Streszyński, Choroby czynnościowe układu pokarmowego – wytyczne rzymskie IV (2016). Część II: Choroby czynnościowe żołądka i dwunastnicy, „Medycyna Praktyczna”, nr 27-28 (10) 2017. 
  3. M. Babaeian, M. Naseri, M. Kamalinejad i in., Herbal remedies for functional dyspepsia and traditional Iranian medicine perspective, „Iranian Red Crescent Medical Journal”, nr 17 (11) 2015. 
  4. C. Venter, Food Hypersensitivity: Diagnosing and Managing Food Allergies and Intolerances, „Journal of Allergy”, nr 1-2 (2012) 2012. 
  5. G. Chiarioni, M. Pesce, A. Fantin i in., Complementary and alternative treatment in functional dyspepsia „United European Gastroenterology Journal”, nr 5-12 (6) 2018. 
  6. A. J. Bredenoord, B. L. A. M. Weusten, R. Timmer i in., Psychological Factors Affect the Frequency of Belchingin Patients with Aerophagia, „American Journal of Gastroenterology”, nr 2777-2781 (101) 2006. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nadmierne pocenie się (hiperhydroza) – przyczyny i leczenie. Co stosować na nadpotliwość?

    Pocenie pełni istotną fizjologiczną funkcję – pomaga organizmowi schłodzić się w warunkach przegrzania. Dla wielu osób ten sprytny mechanizm oznacza, niestety, plamy pod pachami, mokre skarpetki czy nieprzyjemne, lepkie dłonie, które zawstydzają nas przy uścisku na powitanie. Dlaczego dochodzi do nadmiernego pocenia się? Jak temu zaradzić? Czy nadpotliwość może być objawem innych chorób? 

  • Chromanie przestankowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

    Chromanie przestankowe to nie jednostka chorobowa, a objaw zwężenia bądź niedrożności tętnic spowodowany najczęściej nasiloną miażdżycą. Chromanie przestankowe charakteryzuje się pojawianiem się silnego bólu kończyn dolnych oraz drętwieniem nóg podczas marszu. Dolegliwości ustępują w momencie zatrzymania i chwilowego odpoczynku. Jak wygląda diagnostyka i leczenie chromania przestankowego?

  • Szumy uszne – przyczyny i leczenie szumów w uszach

    Szum w uszach to dolegliwość, która nie zawsze oznacza poważną chorobę. Szumy uszne są powodowane przez uszkodzenia drogi słuchowej, np. w wyniku starzenia organizmu czy hałasu. Niektóre leki stosowane w dużych dawkach także mogą przyczyniać do ich powstania lub nasilenia. Jak wygląda leczenie szumów usznych? Co pomoże osobom odczuwającym szum w uszach? 

  • Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie. Jak postępować podczas ataku kolki nerkowej?

    Kolka nerkowa sama w sobie nie jest chorobą, stanowi natomiast najczęstszy objaw schorzenia polegającego na zamknięciu lub znacznym zwężeniu światła moczowodu i utrudnieniu odpływu moczu z nerki do pęcherza moczowego. Atak kolki nerkowej cechuje niezwykle silny ból w okolicy lędźwiowej, który często nie ustępuje nawet po podaniu dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych. Objawy kolki nerkowej obejmują również bolesne parcie na mocz, nudności oraz wymioty. 

  • Zakwasy a DOMS – jak zapobiec bólom mięśni w trakcie i po treningu?

    DOMS (delayed onset muscle soreness) to opóźniona bolesność mięśni. Jest ona skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego, w trakcie którego dochodzi do wzmożonej pracy włókien mięśniowych (ból mięśni po treningu pojawia się przeważnie w ciągu kilkunastu godzin). Domsy nie są tym samym, co zakwasy. Drugim terminem określa się ból, uczucie pieczenia mięśni w trakcie wykonywania ćwiczeń lub niedługo po ich zakończeniu. Stan ten jest spowodowany nadmiernym kumulowaniem się mleczanu w tkance mięśniowej. Jak zapobiegać zakwasom? W jaki sposób złagodzić opóźnioną bolesność mięśni?

  • Napięciowy ból głowy – przyczyny objawy, diagnostyka. Jak sobie radzić z naczynioruchowymi bólami głowy?

    Napięciowy ból głowy jest najczęściej występującym samoistnym (pierwotnym) bólem głowy. Jego przyczyny nie są do końca poznane, wiadomo natomiast, że różne czynniki, takie jak stres, zmiany pogody, przemęczenie czy odwodnienie mogą zwiększać ryzyko jego wystąpienia. Naczynioruchowe bóle głowy charakteryzują się dolegliwościami zlokalizowanymi po obu stronach głowy, zazwyczaj w okolicy skroni, o charakterze uciskowym. 

  • Ból żeber – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu żeber z lewej i prawej strony

    Ból żeber najczęściej jest związany z przebytym urazem obejmującym okolicę klatki piersiowej, jest on wówczas silny, na skórze widoczny jest krwiak, mogą pojawić się również kłopoty z oddychaniem. Inne przyczyny bólu żeber obejmują schorzenia układu pokarmowego (ból żeber po prawej stronie może oznaczać m.in. problemy z wątrobą), neuralgię międzyżebrową, stany zapalne czy choroby układu krążenia – ból żeber po lewej stronie może być objawem zawału serca. 

  • Zaburzenia chodu – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Zaburzenia chodu mogą mieć wiele przyczyn. Najczęściej są objawem chorób neurologicznych, chorób układu ruchu oraz schorzeń o podłożu psychogennym. Zaburzenia lokomocji mogą być także związane z podeszłym wiekiem (jest to tzw. chód starczy) – u seniorów pojawiają się m.in.: skrócenie długości kroku, szuranie, pochylenie sylwetki do przodu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij