Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku
Piotr Ziętek

Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku

Odbijanie jest naturalnym odruchem fizjologicznym, które zwykle nie stanowi powodu do niepokoju. Polega na wydaleniu przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. Natomiast nadmierne odbijanie może być oznaką np. choroby refluksowej czy nietolerancji pokarmowej. 

Odbijanie – co to takiego? 

Odbijanie to zjawisko wydalania przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. W miejscu połączenia przełyku z żołądkiem znajduje się tzw. zwieracz dolny przełyku. Zapobiega on zarzucaniu treści pokarmowej z żołądka do przełyku. Kiedy żołądek jest zbyt mocno rozdęty znajdującymi się w nim gazami, część z nich wydostaje się z powrotem do przełyku i do jamy ustnej. Jest to proces naturalny i zwykle nie świadczy o poważnych problemach zdrowotnych. Możliwe jest też celowe wywoływanie odbijania w celu zmniejszenia dyskomfortu w nadbrzuszu. Odbijanie czasem może być nieprzyjemne lub wprawiać w zakłopotanie, jeśli zdarzy się w nieodpowiednim momencie. Istnieją pewne proste sposoby pozwalające ograniczyć odbijanie. Pomocy lekarskiej należy zasięgnąć, gdy stanie się ono nagle zbyt częste i uporczywe, zwłaszcza gdy w znaczny sposób przeszkadza nam w normalnym funkcjonowaniu. 

Odbijanie po jedzeniu i piciu 

Z każdym połkniętym kęsem pokarmu do naszego żołądka dostaje się też pewna ilość powietrza. W ten sposób połykamy dziennie około dwóch litrów gazu. Należy przy tym dodać, że maksymalna pojemność żołądka to trzy litry. Zdecydowanie więcej powietrza dostaje się do żołądka podczas zbyt szybkiego przyjmowania pokarmów lub płynów. Powietrze jest połykane również przy przełykaniu śliny, a także podczas żucia gumy lub ssania cukierków. Połykaniu powietrza sprzyja też mówienie przy jedzeniu i picie przez słomkę. 

Źródłem gazu w żołądku mogą być też napoje gazowane. Część z nich, takie jak woda gazowana, jest sztucznie wzbogacana w dwutlenek węgla. Niektóre produkty uwalniają gazy wskutek naturalnego procesu fermentacji. Dotyczy to na przykład piwa, ale też niektórych przetworów mlecznych takich jak kefir. Po zjedzeniu niedopieczonego lub surowego ciasta drożdżowego może się zdarzyć odbijanie drożdżami

Niemowlęta mają szczególną skłonność do połykania powietrza w trakcie jedzenia. Nie są one też jeszcze na tyle świadome, żeby kontrolować odbijanie. Dlatego u takich dzieci po jedzeniu należy odczekać chwilę na „odbicie się” przed położeniem do łóżka. 

Odbijanie a choroby – o jakich schorzeniach może świadczyć częste odbijanie? 

Odbijanie najczęściej jest zjawiskiem czysto fizjologicznym, ale może też być jednym z objawów niektórych chorób. Jedną z chorób, w których może ono występować jest choroba refluksowa. U jej podłoża leży niewydolność zwieracza dolnego przełyku, który przepuszcza treść pokarmową do przełyku. Często refluks pojawia się też w ciąży. Osoby chore mogą doświadczać odbijania kwaśną treścią. Kwas podrażniając przełyk, często powoduje też ból. Podstawą w leczeniu refluksu są odpowiednia dieta i leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Po zastosowaniu tych środków zgaga zwykle ustępuje, ale odbijania mogą utrzymywać się dalej. Wówczas mają one posmak goryczy, czasami kojarzony z wymiocinami. Są one spowodowane żółcią.  

Część ucha zwana uchem środkowym jest połączona z jamą ustną tzw. trąbką Eustachiusza. Jej funkcją jest wyrównywanie ciśnienia wewnątrz ucha. W stanach zapalnych górnych dróg oddechowych lub ucha środkowego ból ucha może nasilać się przy odbijaniu

Odbijania są często objawem tzw. zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego. Mogą one też wchodzić w skład zaburzeń poposiłkowych lub zespołu bólu w nadbrzuszu, gdzie towarzyszą dolegliwościom dyspeptycznym lub np. biegunce. Wyróżnia się tutaj odbijanie żołądkowe oraz przedżołądkowe – kiedy powietrze pochodzi tylko z przełyku. W zaburzeniach czynnościowych odbijanie może być puste lub zawierać gazy powstałe podczas trawienia pokarmu. Jednym z najbardziej wyczuwalnych gazów jest siarkowodór. Może on dawać wrażenie odbijania zgniłym jajkiem. Częste odbijania i gazy mogą być skutkiem zarówno stosowania diety bogatej w produkty wzdymające, jak również nietolerancji pokarmowych. 

Aerofagia to z kolei zaburzenie czynnościowe funkcji przełyku, polegające na połykaniu powietrza, które następnie prowadzi do odbijania. Zaburzenie to może występować razem z niektórymi problemami psychicznymi takimi jak nerwica, bulimia czy zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. 

Odbijanie – kiedy jest potrzebne leczenie? 

Podstawą diagnostyki choroby refluksowej jest gastroskopia. Często wymaga ona też leczenia środkami zmniejszającymi wydzielaniu kwasu solnego w żołądku. Stosuje się leki z grupy inhibitorów pompy protonowej. 

Diagnostyka zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego jest bardzo trudna. Wymaga ona bardzo starannie zebranego wywiadu oraz wykluczenia innych przyczyn mogących powodować dolegliwości. Konieczne jest poinformowanie lekarza o innych objawach występujących przy odbijaniu. Przykładowo: kwaśne odbijanie połączone z pieczeniem w przełyku i bólem za mostkiem wskazują na chorobę refluksową lub przepuklinę rozworu przełykowego. Charakterystyczny ból w nadbrzuszu i puste odbijania pojawiające się na czczo mogą być przyczyną choroby wrzodowej. Odbijanie treścią pokarmową oraz współistniejące biegunki, wczesne uczucie pełności lub poposiłkowy ból w nadbrzuszu mogą być skutkiem zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego i nietolerancji pokarmowych. Często w celu wykluczenia tych przyczyn konieczne jest przeprowadzenie szerokiej diagnostyki obejmującej badanie endoskopowe, badania krwi, USG, zdjęcie RTG górnego odcinka przewodu pokarmowego z kontrastem lub tomografię komputerową jamy brzusznej. 

Do rozpoznania zaburzeń odbijania konieczne jest ciągłe występowanie objawów przez minimum cztery dni w tygodniu trwające co najmniej pół roku. Charakterystyczną cechą odbijania przełykowego jest fakt, że nie występuje ono w czasie snu ani podczas rozmowy. W razie wątpliwości w określeniu rodzaju odbijania, można posłużyć się tzw. badaniem impedancji przełyku. Ze względu na możliwe podłoże psychiczne zaburzeń może być konieczna pomoc psychiatry lub psychoterapeuty. Poza tym w leczeniu zaburzeń czynnościowych pomocne może być stosowanie baklofenu – leku zmniejszającego częstość rozkurczania dolnego zwieracza przełyku. 

Domowe sposoby na odbijanie – co pomaga na problemy z odbijaniem? 

Dla osób zdrowych, bez zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego, najlepszym domowym sposobem na problemy z odbijaniem jest unikanie czynników prowadzących do gromadzenia się gazów w żołądku. Należy unikać: 

  • picia gazowanych napojów, 
  • jedzenia i picia w pośpiechu, 
  • spożywania obfitych posiłków, 
  • picia przez słomkę, 
  • żucia gumy i ssania drażetek lub cukierków, 
  • spożywania tzw. gazotwórczych produktów takich jak fasola, soczewica, kapusta, kalafior. 

Pomocne mogą być też niektóre leki na wzdęcia, np. preparaty zawierające symetykon. Niektóre zioła i środki naturalne, takie jak ziele glistnika, czarnuszka, korzeń lukrecji czy imbir, również mogą być skuteczne zarówno w odbijaniu, jak i w innych dolegliwościach dyspeptycznych. 

  1. Interna Szczeklika 2015, pod red. P. Gajewskiego, Kraków 2015, 927-930, 940, 946-949, 975, 1205-1210. 
  2. M. Szczepanek, Ł. Streszyński, Choroby czynnościowe układu pokarmowego – wytyczne rzymskie IV (2016). Część II: Choroby czynnościowe żołądka i dwunastnicy, „Medycyna Praktyczna”, nr 27-28 (10) 2017. 
  3. M. Babaeian, M. Naseri, M. Kamalinejad i in., Herbal remedies for functional dyspepsia and traditional Iranian medicine perspective, „Iranian Red Crescent Medical Journal”, nr 17 (11) 2015. 
  4. C. Venter, Food Hypersensitivity: Diagnosing and Managing Food Allergies and Intolerances, „Journal of Allergy”, nr 1-2 (2012) 2012. 
  5. G. Chiarioni, M. Pesce, A. Fantin i in., Complementary and alternative treatment in functional dyspepsia „United European Gastroenterology Journal”, nr 5-12 (6) 2018. 
  6. A. J. Bredenoord, B. L. A. M. Weusten, R. Timmer i in., Psychological Factors Affect the Frequency of Belchingin Patients with Aerophagia, „American Journal of Gastroenterology”, nr 2777-2781 (101) 2006. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia

    Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy.

  • Ból szyi – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia

    Ból szyi to częsta dolegliwość, która dotyka dużą grupę osób. Przyczyny bolącej szyi mogą być różne, od przeciążenia i napięcia mięśni, spowodowanego np. wielogodzinną pracą przed komputerem przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i urazy odcinka szyjnego kręgosłupa aż po nowotwór. Sprawdź, jak przebiega diagnostyka bólów szyi, w jaki sposób się je leczy oraz jakie ćwiczenia można zastosować, by złagodzić dolegliwości. 

  • Niedobór witaminy B12 – przyczyny, objawy, skutki niskiego poziomu witaminy B12

    Witamina B12 (kobalamina) pełni istotną rolę w organizmie, m. in. reguluje produkcję czerwonych krwinek. Witamina B12 znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, nie jest wytwarzana przez ludzki organizm, dlatego niedobór witaminy B12 jest dość częsty. Objawy niedoboru to np. nerwowość, depresja, zaburzenia chodu czy problemy ze wzrokiem. Jak powinna wyglądać dieta i suplementacja u osób z niskim poziomem kobalaminy?

  • Ból brzucha z lewej strony – co może oznaczać?

    Ból brzucha po lewej stronie może być wywołany przez chwilową niedyspozycję, ale jest także objawem poważnych chorób układu pokarmowego czy moczowego. Jakim schorzeniom towarzyszy? 

  • Mioklonie – przyczyny i leczenie mimowolnych skurczów mięśni

    Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą.

  • Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

    Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

  • Suchość gardła – czym i jak nawilżać gardło?

    Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle?

  • Zatkany nos – przyczyny i sposoby leczenie zatkanego nosa bez kataru

    Zatkany nos to bardzo częsty objaw infekcji górnych dróg oddechowych, zarówno o podłożu wirusowym, jak i bakteryjnym. Towarzyszą mu wówczas nadmierna produkcja wydzieliny, kichanie, ból głowy, ból gardła, kaszel, chrypka czy ogólne osłabienie. Zatkany nos bez kataru jest natomiast objawem,mogącym świadczyć o różnych schorzeniach przewlekłych, takich jak chroniczne zapalenie zatok, skrzywienie przegrody nosa, obecność polipów. Uczucie zatkanego nosa może pojawić się również na skutek urazu, zazwyczaj wówczas występuje także krwawienie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij