Nadkwasota (nadkwaśność) żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby
Piotr Ziętek

Nadkwasota (nadkwaśność) żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

Nadkwasota (nadkwaśność) to nadmierna produkcja kwasu solnego w żołądku. Objawia się m.in. bólem w górnej części brzucha po kilku godzinach od spożycia pokarmu. Osoby cierpiące na tę dolegliwość odczuwają ulgę po przyjęciu leków neutralizujących kwas dostępnych bez recepty, jednak leczenie nadkwasoty jest zależne od jej przyczyny. Co może powodować nadkwaśność żołądka? W jaki sposób można ją leczyć? Jakie są domowe sposoby na nadkwasotę?

Nadkwasota to termin oznaczający nadprodukcję kwasu solnego przez komórki żołądka. Termin ten czasami jest mylnie używany jako jedno z określeń objawu zarzucania kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, czyli zgagi. Niemniej, zgaga i uszkodzenie przełyku mogą wystąpić również w przypadku nadkwaśności żołądka. Na nadmiar kwasu wrażliwa jest głównie dwunastnica – początkowa część jelita cienkiego. Żrący sok żołądkowy uszkadza nabłonek dwunastnicy i powoduje trudno gojące się owrzodzenia. Jest kilka możliwych przyczyn nadprodukcji kwasu żołądkowego. Leczenie owrzodzeń dwunastnicy w przeszłości było głównie chirurgiczne. Obecnie większość przypadków z powodzeniem można leczyć farmakologicznie.

Nadkwasota żołądka – przyczyny

Komórki nabłonkowe żołądka produkują sok żołądkowy zawierający kwas solny. Jest on niezbędny w procesie trawienia. Wydzielanie kwasu jest regulowane przez dwa hormony. Gastryna pobudza, a somatostatyna hamuje jego produkcję. Choroby przebiegające ze wzrostem produkcji gastryny pośrednio zwiększają też wydzielanie kwasu. Do chorób tych należą m.in.:

  • zakażenie bakterią Helicobacter pylori,
  • guz wydzielający gastrynę – zespół Zollingera-Ellisona,
  • zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka,
  • niedokrwistość złośliwa,
  • chirurgiczne usunięcie fragmentu żołądka z zachowaniem części przedodźwiernikowej.

Nosicielstwo bakterii H. pylori jest zjawiskiem bardzo powszechnym w naszej populacji. Jej obecność w błonie śluzowej żołądka powoduje przewlekły stan zapalny. Jest on z kolei przyczyną zwiększenia wydzielania gastryny i zmniejszenia wydzielania ochronnej warstwy śluzu wyściełającej żołądek. H. pylori jest dobrze poznanym czynnikiem wywołującym zwiększone zakwaszenie żołądka, chorobę wrzodową, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, a także raka żołądka.

Stosunkowo rzadką przyczyną nadkwaśności jest tzw. zespół Zollingera-Ellisona. Jest to obecność guza wydzielającego hormon – gastrynę. Nadprodukcja gastryny powoduje nadkwaśność i trudno gojące się owrzodzenia błony śluzowej dwunastnicy. Pojawienie się objawów takich jak zgaga i bóle w nadbrzuszu w czasie ciąży nie muszą wcale oznaczać nadkwasoty. Najczęściej są to po prostu objawy refluksu wywołane zwiększonym ciśnieniem w jamie brzusznej. U osób młodych zakażenie H. pylori jest dużo rzadszym zjawiskiem. Dlatego w przypadku wystąpienia u dzieci objawów choroby wrzodowej należy szukać przyczyny innej niż nadkwaśność.

Podstawą w diagnostyce choroby wrzodowej wywołanej nadkwasotą jest panendoskopia. Nie stosuje się badań sprawdzających zakwaszenie żołądka. Za pomocą badania zwanego pH-metrią ocenia się kwaśność w dolnej części przełyku. Metoda ta jest stosowana w diagnostyce choroby refluksowej.

Nadkwasota żołądka – objawy

Objawy nadkwaśności są podobne jak w przypadku choroby wrzodowej dwunastnicy. Może pojawić się gniotący ból w górnej części brzucha. Ból pojawia się kilka godzin po spożyciu pokarmu i ustępuje po przyjęciu leków zobojętniających sok żołądkowy lub po posiłku. Dolegliwości często pojawiają się w nocy lub nad ranem. Obserwuje się też częstsze nawroty choroby wiosną i jesienią. Ponieważ w przypadku nadkwaśności podrażniona jest także błona śluzowa przełyku, mogą pojawić się objawy podobne jak w chorobie refluksowej, tzn. piekący ból w nadbrzuszu i za mostkiem. W przypadku zespołu Zollingera-Ellisona charakterystyczne jest to, że objawy choroby wrzodowej nawracają nawet po leczeniu farmakologicznym lub chirurgicznym. 

Jak leczy się nadkwaśność żołądka?

Leczenie nadkwaśności zależy od przyczyny dolegliwości. Objawowe leczenie nadkwasoty polega na stosowaniu leków z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP), np. esomeprazol, omeprazol, pantoprazol. Jeśli w badaniu krwi, kału lub wycinków błony śluzowej, pobranych podczas gastroskopii, stwierdzi się obecność H. pylori, należy przeprowadzić jej eradykację (leczenie przeciwbakteryjne skierowane przeciwko H. pylori). Standardowo stosuje się tzw. terapię potrójną. Polega ona na stosowaniu inhibitora pompy protonowej oraz dwóch z trzech następujących antybiotyków: amoksycyliny, klarytromycyny i metronidazolu.

Stosowanie IPP jest również skuteczne w przypadku zespołu Zollingera-Ellisona. Jednak jeśli znana jest lokalizacja guza wydzielającego gastrynę, należy przeprowadzić jego chirurgiczne usunięcie.

W przypadku niedokrwistości złośliwej konieczne są domięśniowe iniekcje witaminy B12. Regularne przyjmowanie witaminy często jest konieczne do końca życia.

W razie dolegliwości bólowych nie należy stosować niesterydowych leków przeciwzapalnych takich jak ibuprofen i kwas acetylosalicylowy. Są one przeciwwskazane ze względu na szkodliwy wpływ na błonę śluzową żołądka.

Domowe sposoby na nadkwasotę żołądka

Wspomniane wcześniej leczenie jest zalecane zwłaszcza u osób z obecną chorobą wrzodową. Domowe sposoby na nadkwasotę powinny być stosowane raczej jako dodatek do terapii. Pewną ulgę może przynieść picie wody niegazowanej, która rozcieńczy sok żołądkowy. Jest to jednak rozwiązanie doraźne i krótkotrwałe. Istnieją pewne doniesienia o działaniu osłonowym dla żołądka i dwunastnicy śluzu powstałego po namoczeniu siemienia lnianego. Jest to bezpieczna metoda i można ją spokojnie stosować.

Wielu pacjentów odczuwa ulgę po spożyciu substancji zobojętniających. Nie zaleca się jednak doraźnego stosowania sody oczyszczonej. Zamiast tego, w razie objawów nadkwasoty można zastosować któryś z leków zobojętniających bez recepty, opartych na solach wapnia i magnezu. W zwalczaniu objawów nadkwasoty pomocne mogą być też preparaty zawierające mieszanki ziół takich jak ziele glistnika, mięta pieprzowa, melisa, ostropest, owoc kminku, rumianek i arcydzięgiel. Leczenie nadkwasoty ziołami powinno być stosowane jedynie dodatkowo.

Według dostępnych badań zwiększony odsetek ludzi zarażonych H. pylori jest związany ze złymi warunkami socjoekonomicznymi. W celu uniknięcia zakażenia zalecana jest poprawa warunków bytowych oraz dokładne przestrzeganie zasad higieny.

Żywienie przy nadkwasocie – co jeść, a czego unikać?

Optymalna dieta jest bardzo istotna w przypadku nadkwasoty powikłanej chorobą wrzodową. Celem stosowania takiej diety jest zmniejszenie wydzielania soku żołądkowego oraz zredukowanie dolegliwości. Przekłada się to na szybsze gojenie owrzodzeń przewodu pokarmowego i poprawę jakości życia. Dieta na nadkwasotę żołądka bogata jest w produkty takie jak chude mięso, białe pieczywo, warzywa z wyłączeniem kapustnych, chudy nabiał. Należy natomiast unikać potraw pikantnych, dosalania, orzechów i roślin strączkowych. Absolutnie przeciwwskazane jest spożywanie alkoholu i palenie papierosów. Więcej informacji o tym, co można jeść w nadkwaśności i chorobie wrzodowej, można znaleźć na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. W razie wątpliwości warto zasięgnąć porady dietetyka lub lekarza rodzinnego.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij