Przez żołądek dla serca - dieta wspomagająca pracę układu krążenia - portal DOZ.pl
Przez żołądek dla serca  - dieta wspomagająca pracę układu krążenia
Maria Brzegowy

Przez żołądek dla serca - dieta wspomagająca pracę układu krążenia

Choroby serca w zasadzie od zawsze były kojarzone raczej z wiekiem dojrzałym, rzadko mówiło się o nich w kontekście ludzi młodych. Tymczasem, w ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost zachorowań na schorzenia układu krążenia także wśród dwudziesto- i trzydziestolatków. Skąd takie zjawisko? Stresujący tryb życia, szkodliwe nałogi i zła, wysoko przetworzona dieta – to tylko niektóre z wymienianych przez specjalistów przyczyn. Czy można temu zaradzić? Oczywiście! Dziś porozmawiamy o diecie śródziemnomorskiej.

Choroby układu krążenia? Zapobiegajmy razem i na każdym etapie życia człowieka

Od lat obserwujemy bardzo wyraźny wzrost zachorowalności na choroby układu krążenia uznawane za epidemię współczesnej cywilizacji. Choroby te stanowią bowiem przyczynę prawie 50% zgonów tylko w samym naszym kraju! Czy tę smutną statystykę da się jakoś zmienić? Czy postęp techniczny, związany z nim wygodniejszy styl życia oraz rozwój wiedzy w zakresie przetwarzania żywności muszą iść w parze z pogorszeniem jakości naszego zdrowia? Niekoniecznie! Korzystając z szeregu badań i doświadczeń specjalistów z całego świata, można stwierdzić, że główną rolę w kierunku profilaktyki chorób układu krążenia stanowią odpowiednio wdrożone działania edukacyjne, fizyczne, psychologiczne i socjalne. Doświadczenie wielu krajów pokazuje, że właściwie prowadzona kampania społeczna minimalizuje częstość zachorowań i poprawia jakość funkcjonowania w społeczeństwie. Działania te powinny jednak objąć każdą płaszczyznę życia, zarówno młodego jak i starszego człowieka – m.in. jego aktywność fizyczną i sposób odżywiania.

Codzienna dieta, która zapobiega i leczy

W przeprowadzonym w latach 1958-1964 Badaniu Siedmiu Krajów (Seven Countries Study) (1958–1964), obejmującym Japonię, Grecję, byłą Jugosławię, Włochy, Holandię, Stany Zjednoczone i Finlandię, zaobserwowano dużą zależność umieralności z powodu choroby niedokrwiennej serca od sposobu żywienia mieszkańców. Stwierdzono, że to właśnie niewłaściwa dieta obfitująca m.in. w spore ilości tłuszczy zwierzęcych jest przyczyną tak wysokiej umieralności z powodu chorób układu krążenia. Odwrotną zależność zaobserwowano u mieszkańców spożywających dietę bogatą w warzywa, nasiona roślin strączkowych i ryby. Na tym fundamencie zbudowano podstawę tzw. diety śródziemnomorskiej.

Polecane dla Ciebie

Dieta mieszkańców krajów śródziemnomorskich

Termin „dieta śródziemnomorska” do literatury medycznej wprowadził dr Ancel Keys — amerykański epidemiolog, który zajmował się tematyką żywienia. Nazwą tą określił zwyczaje żywieniowe wybranych populacji w regionie basenu Morza Śródziemnego, a które wiązały się u nich z bardzo rzadkim występowaniem chorób serca. Było to widoczne zwłaszcza u mieszkańców mniej zamożnych, który spożywali więcej warzyw, owoców i strączków obok 1-2 porcji mięsa tygodniowo, podczas gdy bogatsi mogli pozwolić sobie na większe jego ilości.

Dieta, która obniża poziom cholesterolu

Dla potwierdzenia swoich teorii, dr Ancel wraz ze swoją żoną Margaret wykonali szereg różnych badań u mieszkańców, w tym również pomiar stężenia cholesterolu we krwi. U większości z nich wartość ta była bardzo niska, co stało się kolejnym dowodem na to, że dieta śródziemnomorska faktycznie ma sens. Obserwacje te dały dr Ancelowi powody do przypuszczeń, iż faktycznie istnieje związek pomiędzy dietą, a stężeniem cholesterolu we krwi i tym samym – z częstością zapadania na chorobę niedokrwienną serca. Obecnie istnieje mnóstwo kontrowersji w tym temacie, zwłaszcza w obrębie eliminacji pewnych produktów z diety. Przeciwnicy są bowiem zdania, że spożywany z dietą cholesterol nie ma wpływu na jego stężenie we krwi. Profilaktycznie jednak, większość specjalistów, lekarzy i dietetyków, zaleca, aby jednak zwrócić uwagę na jego ilość w swoim żywieniu i wybierać raczej produkty pochodzenia roślinnego, aniżeli zwierzęcego.

Dieta, która trzyma masę ciała w ryzach

Badania potwierdzają, że dieta śródziemnomorska ma także korzystny wpływ na utrzymanie prawidłowej masy ciała. To z kolei – jak powszechnie wiadomo – również należy do profilaktyki chorób układu krążenia, których zapobieganiu nadmiar tkanki tłuszczowej nie służy, a wręcz przeciwnie. Mieszkańcy basenu Morza Śródziemnomorskiego, ograniczając mięso i tłuszcze zwierzęce spożywają po prostu znacznie mniej kalorii niż przykładowo przeciętny Europejczyk, co sprzyja utrzymaniu właściwej sylwetki.

Opartą na założeniach diety śródziemnomorskiej jest również dieta DASH (Dietary approaches to stop hypertension), która została opracowana w celu redukcji zbyt wysokiego ciśnienia tętniczego krwi. Po pewnym czasie stwierdzono jednak, że dieta ta sprzyja również obniżeniu poziomu „złego” cholesterolu (LDL), triacylogliceroli oraz wzrostowi stężenia „dobrego” (HDL). Dzięki temu, znalazła się w czołówce rankingu 32 diet najlepiej ocenianych przez amerykańskich naukowców i lekarzy. Jej reguły przypominają klasyczne, powszechnie przyjęte zasady zdrowego żywienia: spożywanie znacznych ilości warzyw, owoców, produktów zbożowych z pełnego przemiału i umiarkowanie - odtłuszczonego nabiału i mięsa.

Podstawowe założenia diety śródziemnomorskiej

Dieta śródziemnomorska to przede wszystkim dieta ograniczająca mięso i produkty mleczne i zastępująca je znaczniej bardziej wartościowymi produktami. Ważną częścią każdego posiłku są warzywa liściaste: różne odmiany sałaty, szpinaku, zielenina dodawana do zup i kanapek. Warzywa podaje się z dodatkiem najlepszej jakości oliwy z oliwek. Ważnym elementem diety śródziemnomorskiej są świeże ryby morskie będące najbogatszym źródłem kwasów omega-3 oraz nasiona roślin strączkowych. To właśnie te produkty mają zapewnić odpowiednią ilość białka w naszej diecie. Na deser należy wybierać świeże owoce, ciasta piecze się tylko z okazji większych świąt, zdecydowanie trzeba unikać jedzenia na co dzień słodyczy, a alkohol (głownie czerwone wino), wybierać z umiarem.

Choroby sercowo-naczyniowe rzadko występują w populacjach, które spożywają duże ilości ryb. Takie zjawisko zaobserwowano między innymi wśród Eskimosów. Specjaliści badający ich materiał sekcyjny nie stwierdzili żadnych zmian miażdżycowych.

Dieta śródziemnomorska? Jesteśmy na tak!

Publikacje, które od czasów dr Keysa pojawiają się na bieżąco w literaturze medycznej wciąż są zgodne – najlepszą dietą dla naszego serca jest dieta śródziemnomorska, a więc ta, nad którą badania prowadził dr Keys. Dieta śródziemnomorska to dieta, która obniża stężenie miażdżycorodnych lipidów w surowicy krwi, poprawia kondycję błony wewnętrznej tętnic, dzięki czemu zwiększa jej oporność na przenikanie „złego” cholesterolu do tętnic oraz pomaga utrzymać prawidłową masę ciała.

Podstawą diety śródziemnomorskiej jest:

  • spożywanie warzyw i owoców do każdego posiłku
  • wybór oliwy z oliwek jako podstawowego tłuszczu w kuchni (na zimno)
  • wybór produktów z pełnego przemiału
  • ograniczenie mięsa (zwłaszcza czerwonego), mleka i przetworów mlecznych na korzyść świeżych ryb morskich i nasion roślin strączkowych
  • unikanie słodyczy
  • umiarkowane spożycie alkoholu

Piśmiennictwo:

  1. Brzegowy M., Wszystko co powinieneś wiedzieć o cholesterolu, 2015, broszura informacyjna opracowana we współpracy z firmą ASA
  2. Cichocka A., Dieta śródziemnomorska w profilaktyce pierwotnej choroby niedokrwiennej serca, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii, 2005, 1, 3, 30-39
  3. Kłosiewicz-Latoszek L., Znaczenie kwasów tłuszczowych omega-3 w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, Żywienie Człowieka i Metabolizm, 2002, XXIX, 1/2

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Świąteczne menu dla osób z chorobami układu pokarmowego

    W święta Bożego Narodzenia dieta lekkostrawna pacjenta z chorobą układu pokarmowego może stać się nie lada wyzwaniem. Wbrew pozorom, nie jest ona jednak tak restrykcyjna jakby się wydawało. W trzeciej części naszego świątecznego cyklu podpowiemy Wam co wybierać aby nie wyrządzić szkody swojemu żołądkowi.

  • Wigilia bez karpia? Święta w wersji wege

    Wigilijna wieczerza kojarzy nam się zazwyczaj z takimi daniami, jak smażony karp, śledzie, ryba po grecku, pierogi z kapustą i grzybami. Tradycyjnie w ten wyjątkowy wieczór podajemy na stół dania postne, jednak od kilku lat dopuszczalne jest także jedzenie mięsa.

  • Arsen w żywności – jaki może mieć wpływ na zdrowie?

    Arsen to składnik swego czasu najpopularniejszej trucizny – arszeniku. Ma udokumentowany wpływ na działanie metabolizmu – jest mikroelementem, jednak w wyższych dawkach jest toksyczny i powoduje poważne problemy zdrowotne. Co ciekawe, jednym z głównych źródeł, z którymi dostaje się do naszego organizmu jest żywność. Jaki ma wpływ na zdrowie? Jak ograniczyć ilość arsenu w diecie? Podpowiadamy.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Dieta na zaparcia – co jeść przy zatwardzeniu? Jadłospis dla dzieci i dorosłych

    Problemy z wypróżnianiem wynikają głównie z nieprawidłowej diety, w której brakuje składników ułatwiających pracę jelit. Dieta przy zaparciach obejmuje przede wszystkim produkty bogate w błonnik, a także zwiększenie podaży przyjmowanych płynów. Co warto jeść przy zatwardzeniu? O czym należy pamiętać przy komponowaniu diety na zaparcia? 

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku – pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Mandarynki – wartości odżywcze, kalorie i właściwości. Czy warto je jeść?

    Małe, słodkie, lubiane chyba przez wszystkich. Wraz z pomarańczami nieodłącznie kojarzą się z okresem Bożego Narodzenia. Czy mandarynki są zdrowe? Jakimi właściwościami się charakteryzują? Czy mogą wchodzić w skład kosmetyków?

  • Odnowa biologiczna – wskazania, efekty, zabiegi wykorzystywane w bioregeneracji. Odnowa biologiczna w sporcie

    Odnowa biologiczna (bioregeneracja) to szereg działań, których celem jest poprawa lub utrzymanie dobrej kondycji psycho-fizycznej organizmu. W tym celu wykorzystuje się właściwości naturalnych czynników i warunków środowiskowych. Odnowa biologiczna obejmuje metody fizykalne (np. masaż czy hydroterapię), ale także właściwą dietę, odpowiednia dawkę snu czy walkę z nadmiernym stresem. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij