Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie
Aleksandra Kańtoch

Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej, w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle zaczyna się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50 – 60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, w owłosionej skórze głowy a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

Przyczyny

Geneza choroby nie jest do końca poznana - teorii jest wiele ale żadna nie została potwierdzona w 100% badaniami naukowymi. Niewątpliwie na jej rozwój wpływ mają następujące czynniki: podłoże genetyczne, zaburzenia w obrębie układu odpornościowego, tzw. czynniki środowiskowe (m.in. urazy, szczepienia, leki, alkohol, infekcje, ciąża, stres, tatuaże). U podłoża tej jednostki chorobowej leżą przyspieszone podziały komórek naskórka (warstwa skóry znajdująca się najbardziej zewnętrznie) oraz zaburzenia procesu złuszczania. W normalnie funkcjonującej skórze proces przemiany (rozwoju, dojrzewania i obumierania) komórek trwa 26–28 dni. W łuszczycy układ odpornościowy wcześniej wysyła sygnały, które powodują skrócenie tego procesu do ok. 4 dni. Nowe komórki dojrzewają zbyt szybko, a stare nie nadążają się złuszczać. Dlatego właśnie naskórek osób chorych staje się znacznie grubszy niż zdrowych. Na ciele tworzy się warstwa martwych komórek w postaci twardych łusek. Zmiany paznokciowe w łuszczycy są  charakterystyczne i dlatego stanowią ważny element w jej diagnostyce. Dla łuszczycy typowe są następujące rodzaje zaburzeń:

  • naparstkowanie,
  • onycholiza,
  • nadmierne rogowacenie podpaznokciowe (hiperkeratoza podpaznokciowa),
  • dystrofia płytek paznokciowych.

Objawy

Najczęściej obserwowanym zaburzeniem jest tzw. naparstkowanie paznokci. Objaw ten jest spowodowany obecnością nie w pełni zrogowaciałych komórek w obrębie płytek paznokciowych, co wpływa na ich zmniejszoną odporność i w konsekwencji prowadzi do ich wykruszania oraz tworzenia w płytce drobnych wgłębień – dołeczków. Proces ten w zależności od nasilenia, daje obraz płytki pokrytej licznymi, małymi, porozrzucanymi nieregularnie lub zgrupowanymi dołeczkami (obraz przypominający naparstek krawiecki). Zmiany mogą mieć charakter symetryczny. Czasem zaburzenie to może stanowić jedyny objaw choroby. Warto również podkreślić, iż naparstkowanie nie jest charakterystyczne wyłącznie dla łuszczycy. Występuje ono także w przebiegu innych chorób np.łysienia plackowatego, a także może występować u osób zdrowych.
Innym, często obserwowanym zjawiskiem w przebiegu łuszczycy jest odwarstwienie się płytki paznokciowej od jego łożyska czyli  tzw. onycholiza. Zaburzenie to związanie jest najprawdopodobniej z zajęciem aparatu paznokciowego i zwykle postępuje od wolnego brzegu paznokcia. W dalszym odcinku płytki paznokciowej dochodzi do gromadzenia się mas rogowych. Jeśli onycholiza nie obejmuje wolnego brzegu płytki – przyjmuje formę pozornie tłustych ognisk o żółtawobrązowym zabarwieniu, nazywanych plamami olejowymi. Ponadto między oddzielającą się, biało zabarwioną płytką, a różowym paznokciem w łuszczycy obserwuje się bardzo często charakterystyczny żółty pasek. Podobnie więc jak w przypadku naparstkowania – zmiany są symetryczne, a stopień ich zaawansowania jest osobniczo zmienny.

Należy pamiętać, że w łuszczycy może dojść do wysiewu zmian chorobowych po zadziałaniu czynnika drażniącego, tak więc do nasilenia zmian paznokciowych w łuszczycy może przyczyniać się także m. in. rodzaj wykonywanego zawodu, hobby, czy też forma spędzania wolnego czasu, np. praca w ogrodzie (przesadzanie roślin dłońmi – także w rękawiczkach ochronnych, itp.). Wszystkie te czynności  mogą powodować drażnienie i nasilać zarówno onycholizę, jak i niszczenie paznokci, dlatego też pacjentom cierpiącym z powodu łuszczycy paznokci zaleca się aby: krótko je obcinali, starali się unikać urazów, pracowali zawsze w rękawiczkach ochronnych a w czasie prac domowych (sprzątania, zmywania naczyń czy gotowania) zakładali dodatkowo bawełniane rękawiczki pod grubsze, winylowe.

Najbardziej zaawansowaną formą zaburzeń paznokciowych w przebiegu łuszczycy jest ich zniszczenie czyli dystrofia paznokci. Zmianami objęte są zwykle wszystkie płytki, choć samo nasilenie zmian może być osobniczo różne. Związane jest to ze stopniem zajęcia przez proces chorobowy macierzy paznokci. Płytki stają się pogrubiałe, przebarwione, matowe i stopniowo się wykruszają. Innymi objawami występującymi w obrębie paznokci w przebiegu łuszczycy, o których należałoby wspomnieć paznokci to:

  • zażółcenie,
  • zwiększona tendencja do rozdwajania,
  • obecność białych przebarwień w obrębie paznokci (tzw. leukonychia), 
  • zwiększona łamliwość,
  • obecność poprzecznych lub podłużnych bruzd bądź pomarszczeń.
Dystroficzne paznokcie łuszczycowe mogą swoim wyglądem przypominać paznokcie objęte infekcją grzybiczą, dlatego też w każdym przypadku konieczne jest przeprowadzanie w diagnostyki różnicowej w kierunku grzybicy. Warto podkreślić, iż zmiany łuszczycowe w obrębie płytek paznokciowych stanowią istotny czynnik ryzyka zakażenia grzybiczego, a współistnienie łuszczycy paznokci z zakażeniem grzybiczym jest zjawiskiem dość częstym (10 – 50% chorych z łuszczycą).

Leczenie

Proces leczenia jest bardzo trudny, długotrwały i często nie daje zadowalających efektów, o czym zawsze należy poinformować pacjenta. Łuszczyca paznokci niestety nie jest wyleczalna i w związku z tym dla wielu chorych jest ona trudna do zaakceptowania. W każdym przypadku należy wykluczyć współistniejący proces grzybiczy, a w przypadku jego stwierdzenia lekarz powinien wdrożyć odpowiednie leczenie. Duże znaczenie w leczeniu łuszczycy paznokci ma podstawienie wczesnej diagnozy oraz zastosowanie odpowiedniej metody leczniczej.

W terapii łuszczycowych zmian paznokciowych rutynowo stosuje się miejscowo glikokortykosteroidy (w postaci kremów lub maści) z najsilniejszej grupy (działają nie tylko przeciwzapalnie, a także przeciwdziałają podziałom komórkowym), pochodne witaminy D, preparaty dziegciowe z dodatkiem steroidów, fototerapię,  rzadziej pochodne witaminy A (retinoidy) – z różnym skutkiem. Znana jest też metoda ostrzykiwania chorobowo zmienionych paznokci, preparatami glikokortykosteroidów  lub metotreksatu, co poprawia ich prawidłowy odrost. W przypadku bardzo nasilonych zmian niezbędne jest zastosowanie leków doustnych (metotrexat, retinoidy, cyklosporyna A) lub podawanych dożylnie/podskórnie (tzw. leki biologiczne), które lekarz dobiera w zależności od rozległości zmian chorobowych, od ich typu, stanu zdrowia pacjenta oraz współistnienia dolegliwości stawowych. Najlepszą poprawę stanu paznokci obserwuje się u chorych leczonych ogólnie z powodu znacznie nasilonych zmian skórnych. Ze względu na toksyczność leków systemowych (doustnych, dożylnych czy podskórnych) stosowanych w leczeniu łuszczycy wydaje się, iż zmiany ograniczone wyłącznie do płytek paznokciowych nie są wystarczającym wskazaniem do ich powszechnego zastosowania.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Guzki śpiewacze (krzykaczy) – czym są guzki na strunach głosowych?

    Guzki na strunach głosowych to przypadłość, która dotyka osób pracujących głosem: nauczycieli, trenerów czy śpiewaków. Mogą też pojawić się u dzieci. Guzki krzykaczy (głosowe, śpiewacze) objawiają się zmianą głosu, chrypką oraz bólem gardła lub szyi. Na czym polega leczenie guzków na strunach głosowych? W jaki sposób można zapobiegać ich powstawaniu?

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij