Liszaj płaski – jak leczyć?

Liszaj płaski jest zapalną, niezakaźną chorobą skóry, która często zajmuje również błony śluzowe, owłosioną skórę głowy i płytki paznokciowe. Cechuje się występowaniem charakterystycznych zmian skórnych o typowej lokalizacji, z towarzyszącym świądem. Najczęściej pojawia się u osób między 30-60 rokiem życia, z jednakową częstością u kobiet i mężczyzn.

Przyczyny

Przyczyny choroby nie są do końca poznane. Najbardziej prawdopodobne wydaje się tło immunologiczne, za czym przemawia częste współistnienie liszaja płaskiego z innymi chorobami autoimmunologicznymi (czyli takimi w których komórki układu odpornościowego atakują własny organizm) jak np. zapalenie wątroby, cukrzyca oraz występowanie tych zmian skórnych w chorobie przeszczep przeciwko gospodarzowi (graft-versus-host disease). Liszaj płaski może być również sprowokowany przez pewne grupy leków jak na przykład środki przeciwmalaryczne, sole złota, neuroleptyki, leki uspokajające i przeciwlękowe. Istnieją także doniesienia o pojawieniu się zmian skórnych typowych dla liszaja płaskiego na skutek przeżycia silnego wstrząsu psychicznego.

Objawy

Choroba może mieć przebieg ostry lub przewlekły. Zmiany skórne w przebiegu liszaja płaskiego w zależności od tego jaką część ciała zajmują, mogą mieć następujący charakter:

  • na skórze najczęściej przybierają postać wielobocznych, płaskich grudek barwy od różowej do sinoczerwonawej z nieco połyskującą powierzchnią. Zazwyczaj mają tendencję do zlewania się i są bardzo swędzące. W dużym powiększeniu można na ich powierzchni zauważyć smugowate, nieregularne zbielenie nazywane siateczką Wickhama. Najczęstszą lokalizacją zmian jest wewnętrzna powierzchnia nadgarstków, przedramiona, przednia powierzchnia podudzi, okolica stawów skokowych. Ustępują z pozostawieniem przebarwień pozapalnych, bez blizn.
  • w obrębie błon śluzowych jamy ustnej w ok. 50% przypadków liszaja płaskiego obecne zmiany o charakterze linijnych lub rozgałęzionych obszarów o mlecznej barwie, zlokalizowane głównie na błonie śluzowej policzków, ale mogą być również obecne na języku lub czerwieni wargowej. Mogą towarzyszyć im bolesne nadżerki, a także objawy zapalenia dziąseł z towarzyszącym złuszczaniem nabłonka.
  • w obrębie narządów płciowych mogą pojawiać się zmiany o charakterze spłaszczonych, drobnych, grudek barwy fioletowo-czerwonej, nadżerek lub zmian obrączkowatych.
  • paznokcie w przebiegu liszaja płaskiego są najczęściej ścieńczałe, szorstkie, z obecnymi podłużnymi bruzdami w ich obrębie
  • na owłosionej skórze głowy obserwuje się rumień i grudki przymieszkowe. W przypadkach o długim czasie trwania może dojść do trwałej utraty włosów z pozostawieniem blizn zanikowych.

Rozpoznanie stwierdza się na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego oraz wyniku badania histopatologicznego pobranego ze zmian chorobowych przez lekarza dermatologa.

Leczenie

Leczenie zmian chorobowych w przebiegu liszaja płaskiego jest zazwyczaj długotrwałe. Niestety nie ma jak dotąd leczenia przyczynowego.
W postaciach niezbyt rozległych stosuje się leczenie miejscowe za pomocą miejscowo stosowanych maści lub kremów kortykosteroidowych o silnym działaniu (fluocynolon, flumetazon), które w pewnych przypadkach można zastosować pod opatrunkiem na niewielkie obszary lub we wstrzyknięciach (np. triamcynolon- szczególnie w przypadku występowania zmian przerosłych). Zmiany w obrębie owłosionej skóry głowy wymagają zastosowania kortykosteroidów w postaci żeli czy lotionów. W przypadku zmian w obrębie błon śluzowych stosuje się preparaty kortykosteroidów w połączeniu z retonoidami (np. tretynoina w żelu). W razie występowania dolegliwości bólowych w obrębie jamy ustnej można stosować leki miejscowo znieczulające (np. lidokaina w żelu), ponadto należy starać się wyeliminować z diety produkty, które mogą dodatkowo podrażniać błonę śluzową jamy ustnej i nasilać ból, tj. produkty z dużą ilością soli, pikantne i gorące dania, soki i owoce cytrusowe.

Leczenie ogólne liszaja płaskiego stosowane jest zazwyczaj w ciężkich postaciach, przebiegających z rozległym zajęciem skóry i błon śluzowych. Stosuje się wówczas doustne kortykosteroidy (np. prednizon), retinoidy (np. acytretyna, izotretynoina), cyklosporynę A oraz azatioprynę. Ponadto w przypadkach, które  zajmują rozległe powierzchnie skóry lub są oporne na leczenie miejscowe wykorzystuje się naświetlania PUVA i UVB.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus