Pleśniawki u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i domowe sposoby
Pleśniawki u dzieci to częsta infekcja grzybicza błony śluzowej jamy ustnej, wywoływana najczęściej przez drożdżaki z rodzaju Candida. Objawia się charakterystycznym, białym nalotem, który może pojawiać się m.in. na języku, wewnętrznej stronie policzków i podniebieniu. Pleśniawki na języku mogą powodować dyskomfort, ból, a u najmłodszych dzieci także trudności podczas ssania i jedzenia. Dlatego ważne jest, aby zwracać uwagę na wszelkie niepokojące zmiany w jamie ustnej dziecka.
- Pleśniawki u niemowląt i dzieci – co to są i jakie są przyczyny?
- Jak wyglądają pleśniawki u dziecka i jakie dają objawy?
- Rozpoznanie i leczenie pleśniawek u niemowląt i dzieci
- Jakie domowe sposoby na pleśniawki są bezpieczne?
- Pleśniawki u dzieci – wskazówki dla rodziców i zapobieganie nawrotom
- Profilaktyka pleśniawek w jamie ustnej dziecka – najczęściej zadawane pytania
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym są pleśniawki,
- jakie są przyczyny powstawania tych zmian na błonie śluzowej jamy ustnej,
- w jaki sposób rozpoznać pleśniawki u niemowlaka.
Sposób postępowania zależy od nasilenia infekcji i wieku dziecka. Jeśli zauważymy charakterystyczne objawy, warto skonsultować się z lekarzem, który oceni przyczynę zmian i w razie potrzeby zaleci odpowiednie leczenie przeciwgrzybicze. Istotną rolę odgrywa również profilaktyka – należy dbać o higienę jamy ustnej, a także regularnie czyścić i właściwie przechowywać smoczki, butelki oraz akcesoria używane do karmienia.
Pleśniawki u niemowląt i dzieci – co to są i jakie są przyczyny?
Pleśniawki są spowodowane nadmiernym rozrostem grzybów z rodzaju Candida, popularnie występujących w przewodzie pokarmowym lub na skórze u zdrowych ludzi (należą to tzw. fizjologicznej flory). U osób, które nie mają zaburzeń odporności, drożdżaki Candida mogą pozostawać na skórze i błonach śluzowych nie dając żadnych objawów. Dzięki „dobrym” bakteriom, bytującym na powierzchni ciała, nie dochodzi do nadmiernego rozwoju grzybów i wystąpienia objawów.
Do czynników sprzyjających powstawaniu pleśniawek u dzieci należą:
- wcześniactwo i mała masa urodzeniowa dziecka,
- leczenie antybiotykami,
- zaburzenia odporności,
- cukrzyca,
- nieprawidłowa higiena.
W przypadku niemowląt jedną z najczęstszych przyczyn rozwoju pleśniawek jest zarażenie podczas ssania piersi (na brodawce mamy mogą występować drożdże Candida) lub ssania np. oblizanego przez matkę smoczka. Niemowlęta z racji niedojrzałego układu odpornościowego łatwo ulegają zakażeniu i prezentują objawy w postaci tzw. pleśniawek w jamie ustnej.
Kolejną przyczyną wystąpienia pleśniawek u dzieci może być częste stosowanie antybiotyków, które zaburzają występującą na błonach śluzowych prawidłową florę bakteryjną i w ten sposób pozwalają na nadmierny rozwój grzybów.
Jak wyglądają pleśniawki u dziecka i jakie dają objawy?
Pleśniawki najczęściej mają postać kremowo-białawych nalotów na języku, podniebieniu, dziąsłach czy gardle dziecka. Konsystencją przypominają zsiadłe mleko. Mogą mieć postać pojedynczych plamek lub zlewać się i pokrywać nawet całą powierzchnię jamy ustnej dziecka.
Choć pleśniawki nie należą do poważnych chorób wieku niemowlęcego i dziecięcego, to mogą sprawiać dziecku ból i utrudniać ssanie. W przypadku pleśniawek w jamie ustnej u dziecka rodzice często zgłaszają niepokój, płaczliwość, rozdrażnienie dziecka oraz niechęć do jedzenia. Starsze dzieci mogą zgłaszać objawy bólu i pieczenia w jamie ustnej zwłaszcza podczas picia i jedzenia.
Zmiany występujące w przebiegu pleśniawek należy różnicować m.in. z aftami, które mają postać bolesnych, płytkich owrzodzeń błony śluzowej, zwykle z białawym lub żółtawym dnem i czerwoną obwódką. Afty występują często u starszych dzieci i młodzieży.
Rozpoznanie i leczenie pleśniawek u niemowląt i dzieci
Rozpoznanie grzybiczego zapalenia jamy ustnej (pleśniawek) stawia się na podstawie obrazu klinicznego (charakterystycznych białych nalotów w jamie ustnej). Zwykle nie jest wymagane pobranie wymazu, który wykonuje się w przypadku braku poprawy po zastosowanym leczeniu. Podstawą leczenia pleśniawek jest stosowanie leków przeciwgrzybicznych w postaci zawiesin czy płynów do pędzlowania jamy ustnej. Preparaty na pleśniawki bez recepty mogą występować także w formie żelu lub sprayu.
Nystatyna jest jednym z leków stosowanych w leczeniu pleśniawek. Częstość podawania i sposób aplikacji zależą od postaci preparatu, jego dawkowania oraz wieku dziecka. U niemowląt lek podaje się zgodnie z zaleceniami lekarza, nanosząc go na zmienione chorobowo obszary jamy ustnej. Nystatyna jest lekiem dostępnym na receptę, dlatego z dzieckiem mającym objawy pleśniawek w jamie ustnej należy zgłosić się do lekarza. U niemowląt i małych dzieci można używać jałowej gazy nawiniętej na szpatułkę lub dokładnie wymyty palec, którą należy nasączyć roztworem leku przeciwgrzybiczego i delikatnie smarować język, podniebienie i policzki dziecka.
Jakie domowe sposoby na pleśniawki są bezpieczne?
W przypadku pleśniawek u niemowląt i dzieci warto zadbać o higienę jamy ustnej oraz dokładne mycie butelek, smoczków i elementów laktatora zgodnie z zaleceniami producenta. Nie należy na siłę usuwać białego nalotu ani stosować domowych preparatów, takich jak soda oczyszczona, miód czy olejki eteryczne, bez konsultacji z lekarzem. Mogą podrażniać błonę śluzową lub być niebezpieczne dla dziecka.
|
|
|
Pleśniawki u dzieci – wskazówki dla rodziców i zapobieganie nawrotom
- Bardzo istotne w leczeniu i profilaktyce rozwoju pleśniawek ma prawidłowa higiena jamy ustnej. Należy dbać o prawidłowe mycie i przechowywanie smoczków czy gryzaków, które mogą być źródłem zakażenia.
- Należy pamiętać również, aby w przypadku występowania pleśniawek w jamie ustnej dziecka, nie podawać mu pikantnych lub gorących potraw czy cytrusów, które mogą nasilać ból. Trzeba unikać również twardych produktów spożywczych takich jak chipsy i sucharki, które mogą podczas gryzienia podrażniać wnętrze jamy ustnej.
- Pomocne u starszych dzieci może być także płukanie jamy ustnej naparem z ziół (rumianku czy szałwii) lub płynami do płukania ust.
- W przypadku pleśniawek rozwijających się w trakcie lub po antybiotykoterapii, warto pamiętać o stosowaniu probiotyków, które mogą wspomóc proces przywracania prawidłowej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego.
- Choć pleśniawki jamy ustnej w przeciwieństwie do aft bardzo rzadko powodują silny ból, to w przypadku jego wystąpienia możemy podać dziecku lek przeciwbólowy (paracetamol lub ibuprofen) w dawce odpowiedniej do jego masy oraz wieku.
Profilaktyka pleśniawek w jamie ustnej dziecka – najczęściej zadawane pytania
Czy pleśniawki u niemowlaka mogą powodować problemy z karmieniem?
Tak, pleśniawki mogą powodować ból i dyskomfort w jamie ustnej, przez co niemowlę może niechętnie ssać pierś lub butelkę, przerywać karmienie albo jeść mniej niż zwykle. Jeśli dziecko odmawia jedzenia, ma trudności z połykaniem lub oddaje mniej mokrych pieluszek, należy skonsultować się z lekarzem.
Czy pleśniawki u dziecka są zaraźliwe?
Drożdżaki z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans, mogą przenosić się między ludźmi, jednak sama obecność tych drobnoustrojów nie oznacza choroby. U niemowląt pleśniawki rozwijają się, gdy dochodzi do nadmiernego namnażania grzybów w jamie ustnej. Warto dbać o higienę rąk oraz regularnie czyścić smoczki i akcesoria do karmienia. Nie należy oblizywać smoczka dziecka ani używać wspólnych sztućców.
Jak długo trwa leczenie pleśniawek u niemowląt i dzieci?
Czas leczenia zależy od nasilenia zmian i zastosowanego preparatu. Po wdrożeniu odpowiedniego leczenia przeciwgrzybiczego poprawa często pojawia się w ciągu kilku dni, jednak pełne ustąpienie zmian może wymagać dłuższego czasu. Należy stosować lek zgodnie z zaleceniami lekarza i nie przerywać terapii samodzielnie po pierwszej poprawie.
Czy pleśniawki mogą nawracać po antybiotyku lub infekcji?
Tak, pleśniawki mogą pojawić się po antybiotykoterapii, ponieważ antybiotyki zaburzają naturalną równowagę mikroorganizmów i mogą sprzyjać namnażaniu drożdżaków. Ich występowaniu mogą sprzyjać również inne czynniki, m.in. niedojrzałość układu odpornościowego u niemowląt.
Kiedy biały nalot w buzi dziecka wymaga konsultacji z pediatrą?
Konsultacja z pediatrą jest wskazana, gdy biały nalot nie daje się łatwo usunąć, obejmuje również wewnętrzną stronę policzków lub dziąsła albo towarzyszą mu zaczerwienienie, ból czy niechęć do jedzenia. Pilnej oceny wymagają trudności z połykaniem, wyraźnie zmniejszona ilość przyjmowanych płynów, rzadsze oddawanie moczu lub oznaki odwodnienia. Uporczywe i nawracające zmiany również powinny zostać ocenione przez lekarza, ponieważ biały nalot nie zawsze oznacza pleśniawki.
Pleśniawki czy mleko na języku – jak odróżnić?
Mleko pozostające na języku po karmieniu zwykle tworzy cienki, biały nalot ograniczony głównie do jego powierzchni, który można delikatnie usunąć bez wywoływania bólu. Pleśniawki częściej przybierają postać białych plamek lub grudek na języku, wewnętrznej stronie policzków, dziąsłach lub podniebieniu. Mogą przylegać do błony śluzowej, a próba ich usunięcia może powodować zaczerwienienie, podrażnienie, a czasem niewielkie krwawienie.



