Pleśniawki u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i domowe sposoby - portal DOZ.pl
Pleśniawki u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i domowe sposoby
Katarzyna Gmachowska

Pleśniawki u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i domowe sposoby

Pleśniawki u niemowląt i małych dzieci mają postać białawych nalotów na języku, podniebieniu, dziąsłach czy gardle. Łatwo je pomylić z resztkami mleka lub twarożku po karmieniu dziecka. W leczeniu pleśniawek stosuje się leki przeciwgrzybiczne w postaci zawiesin lub płynów do pędzlowania jamy ustnej. Istotną rolę w leczeniu i profilaktyce pleśniawek u dzieci ma prawidłowa higiena jamy ustnej.  

Pleśniawki u niemowląt i dzieci – przyczyny  

Pleśniawki są spowodowane nadmiernym rozrostem grzybów z rodzaju Candida, popularnie występujących w przewodzie pokarmowym lub na skórze i zdrowych ludzi (należą to tzw. fizjologicznej  flory). U osób, które nie mają zaburzeń odporności, drożdżaki Candida mogą pozostawać na skórze i błonach śluzowych nie dając żadnych objawów. Dzięki „dobrym” bakteriom, bytującym na powierzchni ciała, nie dochodzi do nadmiernego rozwoju grzybów i wystąpienia objawów. W przypadku spadku odporności, gdy zostają zaburzone prawidłowa flora bakteryjna i mechanizmy obronne organizmu, może dojść do nadmiernego rozrostu Candida prowadząc do symptomów grzybicy.   

Do czynników sprzyjających powstawaniu pleśniawek u dzieci należą: wcześniactwo i mała masa urodzeniowa dziecka, leczenie antybiotykami, zaburzenia odporności, cukrzyca czy nieprawidłowa higiena.

W przypadku niemowląt najczęstszą przyczyną rozwoju pleśniawek jest zarażenie podczas ssania piersi (na brodawce mamy mogą występować drożdże Candida) lub ssania np. oblizanego przez matkę smoczka. Niemowlęta z racji niedojrzałego układu odpornościowego łatwo ulegają zakażeniu i prezentują objawy w postaci tzw. pleśniawek w jamie ustnej.

Kolejną przyczyną wystąpienia pleśniawek u dzieci może być częste stosowanie antybiotyków, które zaburzają występującą na błonach śluzowych prawidłową florę bakteryjną i w ten sposób pozwalają na nadmierny rozwój grzybów.  

Objawy pleśniawek u dziecka 

Pleśniawki najczęściej mają postać kremowo-białawych nalotów na języku, podniebieniu, dziąsłach czy gardle dziecka. Konsystencją przypominają zsiadłe mleko. Mogą mieć postać pojedynczych plamek lub zlewać się i pokrywać nawet całą powierzchnię jamy ustnej dziecka. Przy próbie ich usunięcia z błoń śluzowych poprzez potarcie mogą krwawić, odsłaniając zaczerwienioną błonę śluzową. Choć pleśniawki nie należą do poważnych chorób wieku niemowlęcego i dziecięcego, to mogą sprawiać dziecku ból i utrudniać ssanie. W przypadku pleśniawek w jamie ustnej u dziecka rodzice często zgłaszają niepokój, płaczliwość, rozdrażnienie dziecka oraz niechęć do jedzenia.  

Starsze dzieci mogą zgłaszać objawy bólu i pieczenia w jamie ustnej zwłaszcza podczas picia i jedzenia. Nieleczona grzybica jamy ustnej może się rozprzestrzeniać na dalsze części przewodu pokarmowego np. gardło, przełyk, jelita, prowadząc do zaburzeń wchłaniania i spadku przyrostów masy ciała.  

Dolegliwością, z którą należy różnicować objawy występujące w pleśniawkach są afty. To bolesne, czerwone pęcherzyki w jamie ustnej, najczęściej u starszych dzieci. Podobnie jak w przypadku pleśniawek, rozwojowi aft u dzieci sprzyja zła higiena.  

Polecane dla Ciebie

Rozpoznanie i leczenie pleśniawek u dzieci

Rozpoznanie grzybiczego zapalenia jamy ustnej (pleśniawek) stawia się na podstawie obrazu klinicznego (charakterystycznych białych nalotów w jamie ustnej). Zwykle nie jest wymagane pobranie wymazu, który wykonuje się w przypadku braku poprawy po zastosowanym leczeniu. Podstawą leczenia pleśniawek jest stosowanie leków przeciwgrzybicznych w postaci zawiesin czy płynów do pędzlowania jamy ustnej. Leki na pleśniawki bez recepty mogą występować także w formie żelu lub sprayu.

Najczęściej stosowanym lekiem w przypadku pleśniawek u dzieci jest nystatyna, którą należy pędzlować lub płukać jamę ustną 2-3 razy dziennie. Nystatyna jest lekiem dostępnym na receptę, dlatego z dzieckiem mającym objawy pleśniawek w jamie ustnej należy zgłosić się do lekarza. U niemowląt i małych dzieci można używać jałowej gazy nawiniętej na szpatułkę lub dokładnie wymyty palec, którą należy nasączyć roztworem leku przeciwgrzybiczego i delikatnie smarować język, podniebienie i policzki dziecka.

Warto pamiętać, aby pędzlowanie wykonywać po karmieniu dziecka, a nie przed. Pleśniawki łatwo ściera się podczas pędzlowania, co może powodować krwawienie, dlatego warto zachować szczególną ostrożność i delikatność. Kurację na pleśniawki należy stosować do końca, aby zapobiec nawrotowi choroby.  

Pleśniawki u dzieci – wskazówki dla rodziców

Bardzo istotne w leczeniu i profilaktyce rozwoju pleśniawek ma prawidłowa higiena jamy ustnej. Mamy karmiące piersią powinny przemywać brodawki sutkowe ciepłą wodą przed i po karmieniu dziecka. Należy dbać o prawidłowe mycie i przechowywanie smoczków czy gryzaków, które mogą być źródłem zakażenia.  

Po zastosowaniu leczenia pleśniawek niezbędna jest wymiana smoczków, gryzaków i butelek do karmienia dziecka, aby zapobiec ponownemu zakażeniu Candida.  

Należy pamiętać również, aby w przypadku występowania pleśniawek w jamie ustnej dziecka, nie podawać mu pikantnych lub gorących potraw czy cytrusów, które mogą nasilać ból. Trzeba unikać również twardych produktów spożywczych takich jak chipsy i sucharki, które mogą podczas gryzienia podrażniać wnętrze jamy ustnej. Pomocne u starszych dzieci może być także płukanie jamy ustnej naparem z ziół (rumianku, szałwii) lub płynami do płukania ust.  

W przypadku pleśniawek rozwijających się w trakcie lub po antybiotykoterapii, warto pamiętać o stosowaniu probiotyków, które będą regenerowały prawidłową florę bakteryjną przewodu pokarmowego.  

Choć pleśniawki jamy ustnej w przeciwieństwie do aft bardzo rzadko powodują silny ból, to w przypadku jego wystąpienia możemy podać dziecku lek przeciwbólowy (paracetamol lub ibuprofen) w dawce odpowiedniej do jego masy oraz wieku.  

W przypadku nawracających pleśniawek u niemowląt wskazane jest delikatne oczyszczanie jamy ustnej jałowym gazikiem nawilżonym wodą, zwłaszcza przed snem. U starszych dzieci należy zachęcać do płukania jamy ustnej po posiłkach i szczotkowania zębów.
  1. R. M. Kliegman, J. St. Geme, Nelson Textbooks of Pediatrics, Canada 2016, v.1, s.1517. 
  2. Oral thrush, "www.mayoclinic.org", [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/oral-thrush/symptoms-causes/syc-20353533, [dostęp:] 05.03.2020. 
  3. S. C. Farah, Oral Candidosis, "Clinical Dermatology", nr 18 2000. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • SIDS – syndrom nagłej śmierci noworodków

    Śmierć łóżeczkowa oznacza nagłą śmierć na pozór zdrowego dziecka poniżej 1. roku życia podczas snu. Przyczyna zgonu maluszka nie zostaje jednoznacznie ustalona, lecz znane są czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia SIDS. W jaki sposób można zapobiec nagłej śmierci łóżeczkowej?

  • ADHD – przyczyny, objawy, leczenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej

    ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Do objawów pozwalających rozpoznać ADHD należą: nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji oraz impulsywność. Nieleczone ADHD prowadzi do rozwoju problemów emocjonalnych, trudności w funkcjonowaniu społecznym, obniżenia osiągnięć w nauce oraz problemów w kontaktach z rówieśnikami. Jak rozpoznać to zaburzenie i jak pomóc dziecku z ADHD?

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Zapalenie piersi to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Podpowiadamy.

  • Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

    Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

  • Katar u dziecka – jak pomóc dziecku z katarem? Domowe sposoby na zatkany nos u dzieci

    Katar to częsta dolegliwość, która dotyka dzieci. Charakteryzuje się występowaniem wydzieliny w nosie oraz uczuciem niedrożności nosa. Do najczęstszych przyczyn nieżytu nosa u dzieci należą infekcje wirusowe oraz alergie. Przewlekły katar u dzieci może być objawem przerostu trzeciego migdałka lub chorób takich jak niedobory odporności czy mukowiscydoza. Podpowiadamy, co warto stosować na katar u dziecka. 

  • Laktacja – co musisz o niej wiedzieć? Sposoby na pobudzenie laktacji

    Laktacja to zarazem jeden z najpiękniejszych, jak i najtrudniejszych momentów w życiu każdej mamy. Pierwsze karmienie, odruch ssania noworodka oraz towarzysząca temu bliskość to niezwykłe przeżycie, zapamiętywane na lata. Pomimo ogromu radości wielu mamom w tych momentach towarzyszą również strach i obawa, czy uda się sprostać wyzwaniu karmienia piersią. Co robić, jeśli pojawią się komplikacje podczas laktacji? Jak sobie z nimi radzić? Podpowiadamy.

  • Wnętrostwo (niezstąpione jądro) – rodzaje, przyczyny, leczenie

    Wnętrostwo jest wadą rozwojową, która polega na braku jednego lub obu jąder w mosznie. Niezstąpione jądro może znajdować się np. w pachwinie lub brzuchu. Schorzenie może być groźne, ponieważ zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów jądra. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów, diagnostyki i leczenia wnętrostwa.

  • Siatki centylowe – czym są? Jak interpretować wyniki?

    Siatki centylowe są normami rozwoju dziecka i służą do oceny ich prawidłowego wzrastania. Regularne pomiary oraz nanoszenie danych na siatki centylowe zgodne z płcią i wiekiem dziecka pozwalają wykryć nieprawidłowości w rozwoju dziecka i odpowiednio wcześnie wdrożyć diagnostykę i leczenie choroby podstawowej np. niedoboru hormonu wzrostu. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij