Witamina B7 (biotyna) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar
Alicja Świątek

Witamina B7 (biotyna) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

Witamina B7, witamina H, biotyna i witamina piękna to nazwy tego samego związku. Biotyna korzystnie wpływa na poprawę kondycji włosów, skóry i paznokci. Jest rozpuszczalna w wodzie i produkowana przez bakterie jelitowe. Dodatkową suplementację zaleca się w sytuacji, kiedy zauważalne jest nadmierne wypadanie włosów, łamliwość i rozdwajanie się paznokci oraz pogorszenie stanu skóry (np. w ŁZS). Który preparat z witaminą B7 wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka biotyny i dlaczego nie powinno się łączyć suplementacji z białkiem jaja kurzego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Biotyna w organizmie człowieka wytwarzana jest przez bakterie naturalnie tworzące florę jelitową. Dostarczana jest także wraz ze spożywanym pokarmem. Jednak podczas wydalania witaminy B7 wraz z moczem w wyniku jej metabolizmu, następują kilkukrotnie większe straty, niż ilość jaka jest przyjmowana z jedzeniem. Dodatkowo długotrwała antybiotykoterapia wyjaławia środowisko jelit i prowadzi do niedoborów biotyny. Może wówczas pojawić się pogorszenie stanu włosów, skóry i paznokci. Dodatkowo w cięższych przypadkach może dojść do łuszczycowych zmian skórnych na dłoniach, ramionach i nogach. W takich przypadkach warto rozważyć dodatkową suplementację tego składnika, gdyż wyłącznie źródła pokarmowe mogą być niewystarczające.

Co to jest biotyna? Rola witaminy B7 w organizmie

Witamina B7, nazywana biotyną, a także określana jako witamina H,  jest związkiem rozpuszczalnym w wodzie. Zalicza się ją do kompleksu witamin z grupy B. Związek ten jest koenzymem umożliwiającym przyswajanie dwutlenku węgla, ponieważ pełni funkcję przekaźnika tego związku w różnorodnych reakcjach przemiany materii. Witamina B7 uczestniczy w przemianach białek, kwasu asparaginowego, aminokwasów, cukrów, nienasyconych kwasów tłuszczowych i innych związków lipidowych. Biotyna wraz z witaminą K bierze udział w syntezie protrombiny, czyli składnika wpływającego na prawidłowe krzepnięcie krwi. Witamina B7 ceniona jest zwłaszcza w dermatologii. Związek ten uczestniczy w procesie powstawania keratyny, a także podziałów komórkowych w obrębie włosów, skóry i paznokci. Wpływa to na poprawę wzrostu włosów i paznokci, ograniczenie ich łamliwości oraz poprawę stanu skóry. Wykazano, że biotyna ogranicza siwienie włosów oraz spowalnia lub hamuje proces łysienia. Przyjmuje się, że może to wynikać z właściwości regulujących pracę gruczołów łojowych, jaką wykazuje witamina B7. Przekłada się to na złagodzenie objawów łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS), któremu z kolei przypisuje się osłabienie mieszków włosowych i wypadanie włosów. Biotyna jest także związkiem bogatym w siarkę, która jest elementem niezbędnym do powstawania keratyny, czyli podstawowego budulca paznokci i włosów. W związku z tym niedobór tego składnika może skutkować osłabieniem włosów i pękaniem czy rozdwajaniem się paznokci.

Dawkowanie biotyny

Preparaty z biotyną zazwyczaj stosuje się w jednej dobowej dawce, niezależnie od przyjmowanych posiłków. Jedynym przeciwwskazaniem jest łączenie witaminy B7 z surowym białkiem jajka kurzego, ponieważ może to ograniczać przyswajanie biotyny. Szacowane dzienne zapotrzebowanie na witaminę B7 określane jest na poziomie 100 µg. U pacjentów z niedoborami biotyny, jak i u kobiet w ciąży zaleca się dawkę nawet do 1 mg wit. B7.

Objawy i skutki niedoboru biotyny

Zazwyczaj nie obserwuje się stanów niedoboru biotyny. Najczęściej do takiej sytuacji dochodzi w przypadku problemów trawiennych lub metabolicznych oraz brakiem odpowiedniego enzymu – biotynidazy, który warunkuje prawidłowe przyswajanie biotyny z kompleksów białkowych. Dodatkowo częste spożywanie dużych ilości jaj w stanie surowym ogranicza wchłanianie witaminy B7 z pokarmu. Dzieje się tak, ponieważ białko jaj jest źródłem awidyny, wykazującej znaczne powinowactwo do biotyny i tworzącej z nią trwały kompleks, powodując jej dezaktywację. Niedobór witaminy B7 zazwyczaj przejawia się zmianami zapalnymi skóry, przebarwieniami skórnymi, wypadaniem włosów, bólami mięśniowymi, ograniczeniem apetytu, brakiem sił, uczuciem zmęczenia, zaburzeniami lękowymi, a nawet halucynacjami.

Długotrwały obniżony poziom biotyny u niemowląt może skutkować spadkiem ciśnienia tętniczego krwi, zanikiem nerwu wzrokowego oraz spowolnieniem rozwoju.

Objawy i skutki nadmiaru witaminy B7

Dotychczas nie wykazano toksycznego działania biotyny. Nadmiar witaminy B7 wydalany jest z moczem, dlatego niezwykle rzadko dochodzi do nadmiernego poziomu tego związku w organizmie. Pojawiają się wówczas zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w postaci nudności, biegunki, wymiotów, bólów brzucha oraz gorszego samopoczucia.

Biotyna – występowanie. Jakie są najlepsze źródła biotyny?

Dobrym źródłem biotyny jest pokarm, z którego witamina B7 jest dobrze przyswajana. Do najcenniejszych składników odżywczych bogatych w witaminę H należą: wątróbka, żółtko jaja kurzego, orzechy włoskie, szpinak, drożdże, melasa, arbuz, marchew, pomidory oraz migdały. Warto pamiętać, aby zmniejszyć spożycie surowego białka z jaj kurzych, które zawiera awidynę, ograniczającą wchłanianie biotyny (wystarczy podgrzać białko, aby dezaktywować niekorzystne działanie awidyny na wchłanianie witaminy B7).

Suplementy – którą biotynę wybrać?

Zalecane dzienne spożycie (RDA) biotyny w suplementach wynosi 50 µg. W aptekach, sklepach zielarskich, czy ze zdrową żywnością można znaleźć różnorodne preparaty z witaminą B7, których cena waha się od około 10 do 40 zł. Biotyna dostępna jest zarówno w postaci suplementów diety, leków, wyrobów medycznych zawierających, tylko ten składnik, jak również w produktach wieloskładnikowych. Korzystne jest stosowanie wyrobów zawierających dodatek innych witamin z grupy B, które znacznie poprawiają wchłanianie biotyny.

  1. M. Maciąg in., Witaminy i inne substancje aktywne – przegląd i badania, „bc.wydawnictwo-tygiel.pl” [online], http://bc.wydawnictwo-tygiel.pl/public/assets/228/Witaminy%20i%20inne%20substancje%20aktywne%20%E2%80%93%20przegl%C4%85d%20i%20badania.pdf, [dostęp:] 01.02.2021 r.
  2. M. Paul-Samojedny, Wpływ biotyny na wygląd skóry i jej przydatków,   „aesthetica.com.pl” [online], http://aesthetica.com.pl/clients/25/pdf/AE_15_40-45.pdf, [dostęp:] 01.02.2021 r.
  3. N. Barnasz i in., Witaminy w pigułce. Witamina B7, „jagiellonskiecentruminnowacji.pl” [online], https://www.jagiellonskiecentruminnowacji.pl/wp-content/uploads/2019/01/witamina_b7.pdf, [dostęp:] 01.02.2021 r.
  4. Praca zbiorowa, Witaminy prawda i mity, „biotechnologia.wpt.uni.opole.pl” [online],  http://biotechnologia.wpt.uni.opole.pl/wp-content/uploads/WITAMINY-PRAWDA-I-MITY.pdf, [dostęp:] 01.02.2021 r.
  5. Praca zbiorowa, Ćwiczenia laboratoryjne – teoria, „chemia.ug.edu.pl” [online], https://chemia.ug.edu.pl/sites/default/files/_nodes/strona-chemia/37048/files/nat3t.pdf, [dostęp:] 01.02.2021 r.
  6. A. Gryszczyńska, Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/262799867_Witaminy_z_grupy_B_-_naturalne_zrodla_rola_w_organizmie_skutki_awitaminozy,  [dostęp:] 01.02.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cynamon – właściwości i zastosowanie. Na co pomaga? Czy jest zdrowy?

    Cynamon to nie tylko popularna przyprawa. Dzięki obecności wielu substancji aktywnych wykazuje właściwości prozdrowotne, dlatego używa się go w przemyśle kosmetycznym oraz farmaceutycznym. Przy jakich dolegliwościach pomoże cynamon? Kto powinien na niego uważać? Podpowiadamy.

  • Rzeżucha – wartości odżywcze i właściwości. Czy jest zdrowa?

    Zielona rzeżucha nie tylko powinna stanowić estetyczny wystrój świątecznego stołu. Ze względu na jej właściwości lecznicze oraz zawartość witamin powinna na stale gościć w codziennym menu. Na co pomoże rzeżucha? Do czego ją dodawać, co można z niej zrobić? Jak wyhodować ją w domu? Podpowiadamy.

  • Zioła na trawienie – jakie wybierać?

    Kto z nas podczas jedzenia skupia się całkowicie na posiłku i dokładnym przeżuwaniu każdego kęsa? No właśnie. Niestety, zajmują nas raczej smartfony czy rozmowy przy stole. A to prosta droga do niestrawności. Na szczęście są sposoby, żeby sobie pomóc – do akcji wkraczają zioła na trawienie.

  • Czy woda wystarczy, by umyć owoce i warzywa?

    Spożywanie surowych warzyw i owoców to zwyczaj bardzo dobry dla zdrowia. Produkty te zawierają dużo witamin i mikroelementów, błonnika, antyoksydantów i innych korzystnych dla zdrowia składników. Jednak, aby jedzenie świeżych jarzyn było dla nas bezpieczne, należy właściwie je przygotować, aby usunąć z nich szkodliwe substancje i chorobotwórcze mikroorganizmy.

  • Resweratrol – czym jest i jak działa? Gdzie występuje i jak wpływa na zdrowie?

    Fitoskładniki, czyli naturalnie występujące w roślinach substancje, których zadaniem jest ochrona przed negatywnymi czynnikami (jak zanieczyszczenia, infekcje wirusowe czy grzybicze), mogą przyjść w sukurs nam ludziom w walce z chorobami cywilizacyjnymi. Resweratrol jest aktualnie jednym z najintensywniej eksplorowanych substancji tego typu. Co to jest? W jakim winie znajdziemy go najwięcej? Czy liposomalny jest lepszy od „zwykłego”? Czy warto go suplementować? W jakich owocach występuje? Odpowiedzi na ta i wiele innych pytań udzielamy w poniższym artykule.     

  • „Spalacze tłuszczu” – garcinia cambogia – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Jak tamaryndowiec malabarski pomaga w procesie odchudzania?

    Garcinia cambogia to suplement diety, który przez wielu określany jest mianem preparatu ułatwiającego odchudzanie. Występuje zarówno w postaci tabletek, kapsułek, ekstraktów, jak i herbat ziołowych. Jej wpływ na odchudzanie opiera się przede wszystkim na obniżeniu poziomu cholesterolu, zmniejszeniu apetytu i podwyższeniu temperatury ciała. Udowodniono, że efekt termogeniczny sprzyja procesowi spalania tkanki tłuszczowej. Należy jednak pamiętać, że garcinia cambogia może jedynie wspomóc proces odchudzania, który powinien być oparty na konsekwentnej samodyscyplinie, ujemnym bilansie kalorycznym i zwiększonej ilości aktywności fizycznej. Który suplement z tamaryndowca malabarskiego wybrać, czy osoby chore na cukrzycę mogą przyjmować garcinia cambogia i czy suplementacja tym „spalaczem tłuszczu" ma jakieś skutki uboczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym jest mikroplastik i jaki jest jego wpływ na środowisko i na nasze zdrowie?

    Działalność człowieka doprowadziła do skażenia środowiska cząsteczkami mikroplastiku. Ich obecność stwierdzono już w powietrzu, glebie, wodach słodkich, morzach i oceanach, organizmach roślin i zwierząt oraz w produktach spożywczych. Nie wiemy dokładnie, z jakimi zagrożeniami zdrowotnymi związane jest to zanieczyszczenie, ale dotychczasowe odkrycia mogą dostarczać powodów do niepokoju.

  • Rukola – charakterystyka. Właściwości i zastosowanie rokietty siewnej. Dlaczego warto jeść rukolę?

    Rukola (rokietta siewna) to sałata o bardzo charakterystycznym smaku, ale też wielu prozdrowotnych właściwościach. Dlaczego warto włączyć rukolę do codziennej diety? Jak prawidłowo ją przechowywać i przyrządzać? Sprawdź nasze propozycje dań z wykorzystaniem rukoli. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij