Siwienie włosów jest odwracalne, twierdzą naukowcy. Jak to możliwe?

Srebrna barwa włosów to zwykle oznaka upływających lat, lecz bywa też reakcją na silny stres, także u młodych osób. Zdaniem naukowców z Columbia Univeristy Medical Center, siwienie na tle nerwowym jest odwracalne, i to w bardzo prosty sposób: wystarczy uwolnić się od przyczyny, która wywoływała stres. Nie jest to patent uniwersalny, ale badania pokazały, że jest to nie tylko możliwe, ale w niektórych wypadkach bywa bardzo szybkie. 

Dlaczego siwiejemy?

Siwienie dotknie w pewnym momencie życia każdego, niezależnie od rasy, płci czy statusu materialnego. Niektórzy zaczynają siwieć wcześniej, w okolicy 30. roku życia, na co wpływ mogą mieć czynniki genetyczne, inni dopiero w okresie przekwitania. Siwe włosy to włosy pozbawione melaniny (wytwarzanej przez komórki o nazwie melanocyty), czyli barwnika odpowiedzialnego za naturalny kolor włosów. Pojawianie się siwizny to naturalny proces, ale może on być także wywołany przez czynniki zewnętrzne, takie jak niedobór witamin (np. niedobór witaminy B12) czy silny stres. 

Badanie wykonane przez naukowców z Nowego Jorku należy póki co traktować jako ciekawostkę, ponieważ wykonano je na próbie kilkunastu osób, a jego wyniki wciąż czekają na recenzję ze strony innych badaczy. Do wspomnianego eksperymentu naukowcy poszukiwali próbek włosów od osób, które dopiero zaczynają siwieć, a więc barwnych na końcach i siwiejących u nasady. W trakcie poszukiwań znaleźli również przykłady włosów odbarwionych tylko częściowo, podczas gdy końcówka i korzeń miały identyczną lub przynajmniej podobną barwę. To sugeruje, że proces siwienia został zahamowany, czego przyczyny także zainteresowały badaczy. 

Białka kluczowe dla koloru włosów

Kolejnym krokiem było dokonanie analizy proteomicznej włosów, polegającej na wyodrębnieniu profili białkowych dla włosów barwnych i siwiejących. Jak się okazało, siwe włosy zawierały znacznie więcej białek mitochondrialnych, które biorą udział w metabolizmie energetycznym. Co więcej, wiele z tych białek staje się nadaktywnych w reakcji na silny stres, co wywołuje szereg konsekwencji, włącznie z modulacją DNA. Zmiany te można jednak odwrócić poprzez zmianę stylu życia na zdrowszy, co obejmuje eliminację czynników stresogennych i dodanie tych sprzyjających zdrowiu, takich jak właściwa dieta czy aktywność fizyczna. 

Średni przyrost włosów u człowieka wynosi około 1 cm miesięcznie, co oznacza, że bazując na ich długości, licząc od nasady, można ocenić, jaki kolor miały włosy w danym okresie życia badanego i porównać go z jego ówczesną sytuacją psychiczną. 

Relaks cofa siwienie

Jak się okazało, powrót włosów do ich naturalnego koloru był następstwem okresów bardzo niskiego stresu, a mówiąc prościej, długotrwałego relaksu dla osób badanych. Najbardziej jaskrawym przykładem tej zależności była 30-letnia Azjatka (uczestnicy badania byli zróżnicowani pod względem etnicznym), na której włosach znalazła się 2-centymetrowa partia siwych włosów, poniżej której, licząc od nasady, włosy odzyskały swój naturalny kolor. Gdy kolor włosów porównano z ich rocznym przyrostem, okazało się, że powstanie siwej partii zbiega się w czasie z okresem separacji kobiety z mężem, co dostarczyło jej dużo stresu. 

Z kolei dowodem na to, że powrót do pierwotnego koloru włosów może być bardzo szybki, był inny uczestnik, u którego włosy zaczęły odzyskiwać dawną barwę po dwutygodniowym odpoczynku – po wyjeździe wakacyjnym. Badanie pokazało, że u osób, które doświadczyły silnego stresu skutkującego siwieniem, powrót do naturalnego koloru następował po średnio 3 miesiącach, choć pierwsze symptomy naprawy mogą być widoczne nawet po upływie kilku dni od ustąpienia czynnika stresowego. Warto jednak brać pod uwagę, że naukowcy badali pojedyncze, a nie wszystkie włosy z głów uczestników, więc wyniki ich analizy nie oznaczają, że ustąpienie stresu i przejście w tryb relaksu będzie w stanie całkowicie odmienić wygląd wszystkich włosów. Badanie to, jeśli zostanie potwierdzone, może jednak stać się przyczynkiem do wynalezienia leków celujących w proteiny mitochondrialne włosów, co pozwoli zatrzymać lub odwrócić proces siwienia. 

Siwienie kontra choroby serca

Siwe włosy mogą dostarczyć wielu cennych informacji o naszym zdrowiu. Z badań, na które powołuje się Europejskie Towarzystwie Kardiologiczne wynika, że ich obecność u mężczyzn może wskazywać na podwyższone ryzyko chorób serca. Ma to wynikać z faktu, że u źródeł siwienia i miażdżycy leżą podobne przyczyny, takie jak zaburzona regeneracja DNA, stres oksydacyjny, stan zapalny, zmiany hormonalne oraz starzenie się komórek funkcjonalnych. 

W badaniu na ten temat udział wzięło udział 545 mężczyzn, których poddano badaniom serca i podzielono ze względu na ryzyko wystąpienia jego schorzeń oraz koloru włosów. Był on oceniany w pięciostopniowej skali, gdzie 1 to włosy w pełni ciemne a 5, całkowicie siwe. Jak się okazało, zwiększona obecność włosów siwych, na poziomie 3 lub wyższym (gdzie 3 to siwe i ciemne włosy występujące po połowie) sprzyja wystąpieniu choroby wieńcowej niezależnie od tego, w jakim wieku był badany i czy posiadał dodatkowe czynniki ryzyka. Analogicznie, pacjenci, u których wykryto wspomniane schorzenie, miewali siwe włosy częściej od mężczyzn wolnych od chorób serca.