Kapsułki z witaminą D w ceramicznym naczyniu i rozsypane obok
Alicja Świątek

Co to jest cholekalcyferol – czyli jak powstaje witamina D w kapsułkach?

Cholekalcyferol jest formą witaminy D3, która jest niezbędna do utrzymania zdrowego układu kostnego i zdrowia skóry. Może być syntetyzowana przez skórę pod wpływem promieni UVB lub przyjmowana w formie suplementów diety. Ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu, umożliwiając m.in. prawidłowy rozwój kości i zębów.

  1. Cholekalcyferol – właściwości i mechanizm działania
  2. Kiedy stosować cholekalcyferol? Wskazania do suplementacji
  3. Jakie są przeciwwskazania do stosowania cholekalcyferolu?
  4. Jak dawkować cholekalcyferol? Z czym nie łączyć tego suplementu?
  5. Czy suplementacja cholekalcyferolu ma jakieś działania niepożądane?

Cholekalcyferol jest naturalną postacią witaminy D3. W organizmie powstaje naturalnie w skórze pod wpływem działania promieni UVB. Może być również przyjmowany wraz z żywnością pochodzenia zwierzęcego (zwłaszcza ryby) lub w postaci suplementów i leków z cholekalcyferolem. Cholekalcyferol dobrze rozpuszcza się w tłuszczach i może być magazynowany w organizmie. Główne funkcje witaminy D3 to ułatwienie wchłaniania wapnia i fosforu z komórek, przeciwdziałanie ich eliminacji z ustroju, a tym samym warunkowanie prawidłowego rozwoju kości i zębów. Dodatkowo cholekalcyferol wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu odpornościowego, nerwowego i krwionośnego.

Cholekalcyferol – właściwości i mechanizm działania

Mianem „witaminy D” określa się grupę hormonów sekosteroidowych. Naturalna witamina D3 to inaczej cholekalcyferol. Głównym jej źródłem u ludzi jest skórna synteza przebiegająca z udziałem światła ultrafioletowego (UV). W wyniku hydroksylacji witaminy D3 w wątrobie i nerkach powstaje jej aktywna postać – kalcytriol. Witamina D3 reguluje gospodarkę wapniowo-fosforową, jest niezbędna dla właściwego wchłaniania fosforu i wapnia w przewodzie pokarmowym i nerkach. Aktywna postać witaminy D3 jest konieczna do prawidłowego rozwoju i mineralizacji tkanki kostnej, ponieważ umożliwia tworzenie połączeń wapnia i fosforu potrzebnych do tworzenia kości oraz nasila osteolizę osteoklastyczną. W przypadku obniżenia stężenia wapnia w surowicy następuje zwiększenie wydzielania parathormonu (PTH), co powoduje zwiększenie syntezy aktywnej postaci witaminy D (1,25(OH)2D, kalcytriolu) oraz nasilenie wchłaniania zwrotnego wapnia w cewkach dalszych. Kalcytriol stymuluje wchłanianie wapnia i fosforu w jelitach, resorpcję zwrotną w nerkach, pobudza osteoblasty (komórki tworzące tkankę kostną), resorpcję kostną przez osteoklasty (komórki powodujące degradację tkanki kostnej), a także – jeśli nie występuje niedobór magnezu – jednocześnie zwrotnie hamuje wydzielanie parathormonu. Wytwarzanie kalcytriolu stymulowane jest również w stanach obniżonego poziomu wapnia i fosforu.

Dowiedz się więcej o tym, jakie są przyczyny i objawy niedoboru magnezu

Poprzez receptor jądrowy (VDR, ang. Vitamin D Receptor) oraz błonowy (MARRS, ang. Membrane Activated, Rapid Response Steroid-binding) aktywny metabolit witaminy D3 warunkuje prawidłowy przebieg procesów różnicowania, apoptozy oraz proliferacji różnego rodzaju komórek odpornościowych, takich jak: limfocyty, monocyty, makrofagi, oraz keratynocyty i komórki dendrytyczne. W badaniach wykazano, że cholekalcyferol wpływa korzystnie na odporność nabytą i wrodzoną, a uzupełnianie witaminy D3 powoduje ograniczenie częstości występowania i rozwoju chorób układu odpornościowego. Dodatkowo zaobserwowano korelację pomiędzy poziomem cholekalcyferolu a występowaniem i przebiegiem licznych chorób, jak: cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, stwardnienie rozsiane, infekcje.

Cholekalcyferol a witamina D3 – co wybrać?

Cholekalcyferol zalecany jest w profilaktyce i leczeniu niedoborów witaminy D. W przypadku zaburzeń hydroksylacji witaminy D w wątrobie lub nerkach wskazane jest stosowanie analogów witaminy D3 w postaci kalcytriolu czy 1-alfa-hydroksy-witaminy D3.

Kiedy stosować cholekalcyferol? Wskazania do suplementacji

W związku z niewielką ekspozycją skóry na promieniowanie UVB wielu Polaków ma niedobór witaminy D w ciągu całego roku, a u ok. 85% osób powyżej 18. roku życia stwierdzono niedobór witaminy D3 w okresie jesienno-zimowym. W przypadku stwierdzonego niedoboru witaminy D3 należy rozpocząć jej suplementację.

W celu określenia poziomu witaminy D3 wykonuje się oznaczenie laboratoryjne metabolitów 25(OH)D2 i 25(OH)D3 we krwi.

Wskazania do stosowania witaminy D3 to:

  • zapobieganie lub uzupełnienie niedoborów cholekalcyferolu,
  • przeciwdziałanie lub leczenie krzywicy, osteomalacji i innych chorób kości o podłożu metabolicznym,
  • tężyczka jawna (hipokalcemiczna, związana z obniżeniem stężenia wapnia we krwi prowadzącym do mrowienia, niekontrolowanych skurczów i drżenia mięśni),
  • terapia uzupełniająca podczas leczenia osteoporozy.

Powiązane produkty

Jakie są przeciwwskazania do stosowania cholekalcyferolu?

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do przyjmowania cholekalcyferolu jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Cholekalcyferolu nie należy podawać w przypadku:

  • nadmiaru witaminy D3 w organizmie,
  • podwyższonego poziomu wapnia,
  • zwiększonego wydalania wapnia wraz z moczem,
  • sarkoidozy,
  • występowania wapniowych kamieni nerkowych,
  • niewydolności nerek,
  • zaburzonej aktywności enzymu hydroksylazy cholekalcyferolu w wątrobie i w nerkach.
Szczególną ostrożność podczas suplementacji witaminy D3 powinny zachować osoby chore na białaczkę lub inne choroby autoimmunologiczne, ponieważ może nasilać objawy tych chorób.

Jak dawkować cholekalcyferol? Z czym nie łączyć tego suplementu?

W aptekach dostępne są produkty z cholekalcyferolem w postaci suplementów diety, wyrobów medycznych oraz leków. Produkty lecznicze z cholekalcyferolem występują w formie kropli doustnych (należy odmierzyć przed podaniem odpowiednią ilość kropli, zazwyczaj 1 kropla zawiera ok. 500 I.U.) oraz kapsułek (zazwyczaj rekomendowana dawka występuje w 1 kapsułce i wynosi 1000, 2000 lub 4000 I.U.).

witamina D w kapsułka trzymana na dłoni
W celu stosowania profilaktyki niedoboru witaminy D3 rekomendowane jest
stosowanie u osób dorosłych 25-50 μg/ dobę (od 1000 j.m. do 2000 j.m./ IU/ jednostek międzynarodowych) lub zwiększonej dawki do 50–100 μg/ dobę (2000–4000 I.U.) u osób otyłych.

W celu stosowania profilaktyki niedoboru witaminy D3 rekomendowane jest stosowanie u osób dorosłych 25-50 μg/ dobę (od 1000 j.m. do 2000 j.m./ IU/ jednostek międzynarodowych) lub zwiększonej dawki do 50–100 μg/ dobę (2000–4000 I.U.) u osób otyłych. W przypadku stwierdzonego niedoboru witaminy D3 zalecane lecznicze dawki witaminy D3 mogą sięgać nawet 175–250 μg/ dobę (7000–10000 IU).

Cholekalcyferol dobrze rozpuszcza się w tłuszczach. Dlatego wskazane jest stosowanie suplementów z cholekalcyferolem w trakcie posiłków zawierających składniki tłuszczowe. Witamina D3 może być przyjmowana codziennie, chociaż niekiedy lekarz zaleca inny schemat leczenia w przypadku stwierdzonego niedoboru. Podczas leczenia obniżonego poziomu witaminy D3 może być wskazane zbadanie poziomu fosforu i wapnia we krwi, wapnia wydalanego z moczem oraz aktywności fosfatazy alkalicznej. Witamina D3 jest bardzo wrażliwa na działanie promieni świetlnych, które powodują jej rozpad na nieaktywne związki. Dlatego produkty z cholekalcyferolem należy przechowywać w miejscach zacienionych.

Czy suplementacja cholekalcyferolu ma jakieś działania niepożądane?

Ze względu na bardzo dobrą rozpuszczalność cholekalcyferolu w tłuszczach może być on magazynowany w organizmie. Nadmierny poziom cholekalcyferolu prowadzi do hiperwitaminozy. Mogą się wówczas pojawić nudności, wymioty, bóle głowy, obniżenie apetytu, zaparcia, biegunki oraz suchość w jamie ustnej. Dodatkowo może dojść do stwardnienia naczyń krwionośnych w obrębie płuc, nerek czy serca oraz zwiększonego zwapnienia kości.

Przy nadmiarze witaminy D3 w organizmie, podczas którego stężenie kalcydiolu wynosi powyżej 88 ng/ml, mogą pojawić się objawy niepożądane w postaci hiperkalcemii oraz hiperkalciurii. Stan ostrego zatrucia, któremu towarzyszy podwyższony poziom wapnia, objawia się: wymiotami, osłabieniem mięśni, jadłowstrętem, splątaniem, nadmiernym wydalaniem moczu czy zwiększonym pragnieniem. Gdy dojdzie do przewlekłego zatrucia, mogą pojawić się: bóle kości, kamica nerkowa oraz odwapnienie.

W literaturze stan zatrucia witaminą D opisywano u osób przyjmujących przewlekle powyżej 60 000 I.U. witaminy D dziennie. Zgodnie z wytycznymi dla populacji ogólnej 4000 I.U. witaminy D3 stanowi najwyższą średnią dawkę dobową cholekalcyferolu podawanego doustnie u osób dorosłych, przy której nie powinno dojść do wystąpienia działań niepożądanych. Odpowiednio dla osób otyłych dawka ta wynosi 10 000 I.U.

  1. L. Zelnick, Effect of Vitamin D3 (Cholecalciferol) Supplementation on Serum Vitamin D3 and 25-hydroxyvitamin D (25(OH)D) Concentrations Among Participants in the VITAL-DKD Study, ResearchGate [online] https://www.researchgate.net/publication/341742782_Effect_of_Vitamin_D3_Cholecalciferol_Supplementation_on_Serum_Vitamin_D3_and_25-hydroxyvitamin_D_25OHD_Concentrations_Among_Participants_in_the_VITAL-DKD_Study [dostęp:] 23.01.2023.
  2. Y. Voynikov, Cholecalciferol (Vitamin D3) – Pharmacological Properties, Therapeutic Utility and Potential New Fields of Clinical Application, ResearchGate [online] https://www.researchgate.net/publication/312164408_Cholecalciferol_Vitamin_D3_-_Pharmacological_Properties_Therapeutic_Utility_and_Potential_New_Fields_of_Clinical_Application, [dostęp:] 23.01.2023.
  3. P. Kmieć, K. Sworczak, Korzyści i zagrożenia wynikające z suplementacji witaminą D, journals.viamedica.pl [online] https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/51249 [dostęp:] 23.01.2023.
  4. E. Dymarska, Czynniki modulujące układ immunologiczny człowieka, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Legnicy”, nr 19 (2) 2016.
  5. A. Kościej, U. Skotnicka-Graca, I. Ozga, Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci, „Probl Hig Epidemiol”, nr 98 (2) 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lukrecja – co to za roślina? Właściwości, działanie, przeciwwskazania

    Któż z nas chociaż jeden raz w życiu nie zetknął się z niezwykłymi, czarnymi cukierkami o ślimakowatym kształcie? Ponoć albo się je kocha, albo nienawidzi. Charakterystyczny kolor i smak słodycze te zawdzięczają zawartości ekstraktu z lukrecji – rośliny, nad której bogactwem zastosowań warto się pochylić. Czym zatem jest lukrecja, jakie ma właściwości i jaki może mieć wpływ na nasze zdrowie?

  • Co to jest colostrum bovinum (siara bydlęca)? Colostrum na odporność – dla dzieci i dorosłych

    Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    https://www.doz.pl/czytelnia/a15962-Omega-3__wlasciwosci_zrodla_zapotrzebowanie_na_kwasy_tluszczowe_omega-3Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kreatyna – właściwości, działanie, efekty. Jak ją dawkować?

    Kreatyna – jakie pełni funkcje? Czy ma potencjał, aby stać się suplementem kojarzonym nie tylko z odżywkami dla sportowców? Czym różnią się jej formy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w poniższym artykule.

  • Suplementy i witaminy na odporność – jak uniknąć infekcji?

    Suplementy na odporność stały się bardzo popularne szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Sięgamy po nie równie często w okresie zmieniających się pór roku, licząc, że pomogą nam uniknąć infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Preparaty na odporność mają przede wszystkim stymulować układ immunologiczny tak, aby ten szybciej i mocniej odpowiadał na atakujące go patogeny chorobotwórcze. Jak wybrać najlepsze suplementy zwiększające odporność, jak je dawkować i czy można je zażywać będąc w ciąży?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie z powodu wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, ale zażywanie go na „własną rękę” może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Jad pszczeli – jakie ma właściwości lecznicze?

    Jad wytwarzany przez pszczoły miodne (Apis mellifera) to bezwonna, bezbarwna, gorzka ciecz, zawierająca mieszaninę różnych aktywnych substancji, takich jak peptydy, białka o właściwościach enzymatycznych czy biogenne aminy. Mimo że jest toksyną, która może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, to posiada także liczne właściwości prozdrowotne. Jakie są wyniki badań dotyczących jadu pszczelego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij