Domsy a zakwasy — jaka jest między nimi różnica?
Paulina Trofimiec

Domsy a zakwasy — jaka jest między nimi różnica?

Po wieczornym treningu rano wstajesz rześki, ale mija południe, próbujesz podnieść się z krzesła i czujesz ból. Z godziny na godzinę twój stan się pogarsza i na sam koniec dnia ledwo się ruszasz. To nie są zakwasy! Tak objawia się zespół opóźnionego bólu mięśniowego, inaczej domsy. Jaka jest różnica między nimi a zakwasami?

Kilka lat temu dogłębnie została zrewidowana wiedza na temat potreningowego bólu mięśni. Okazało się, że to nie kwas mlekowy, ale mikrourazy tkanki mięśniowej są odpowiedzialne za ból. Zakwasy to nie jedyna dolegliwość bólowa wywołana wysiłkiem fizycznym. Na scenę wkroczyły domsy, czyli opóźniona bolesność mięśni. W natłoku informacji, które wywracają szkolną wiedzę, trudno się odnaleźć.

Domsy czy zakwasy — jak je odróżnić?

Aby odróżnić domsy od zakwasów, wcale nie musisz szukać w sobie ukrytego talentu diagnostycznego doktora House’a. Wystarczy, że zaobserwujesz, kiedy pojawia się ból. Gdy odczuwasz „ścinanie” z nóg/rąk w trakcie treningu lub zaraz po jego zakończeniu, a ból utrzymuje się maksymalnie przez kilka godzin — masz do czynienia z zakwasami. Jeżeli ból pojawia się następnego dnia i narasta w ciągu 24-48 godzin, trapią cię domsy. Oznacza to, że po treningu możesz odczuwać te bóle mięśni następujące niemal jeden po drugim.

Czym są domsy?

DOMS to angielski akronim (delayed onset muscle soreness), co tłumaczy się jako opóźnioną bolesność mięśni. Jest skutkiem wysiłku fizycznego, który działa na mięśnie odśrodkowo, powodując ich rozciąganie.

Najczęściej domsy pojawiają się po zbieganiu lub schodzeniu ze wzniesienia, treningu ze stepem, wyskokach, bieganiu, ćwiczeniach obciążających mięśnie rąk i plyometrycznych. Swoją szansę na domsy zwiększysz też, gdy wykonasz zbyt mocny trening, do którego nie jesteś przystosowany.

Mechanizm powstawania domsów jest nie do końca jasny dla naukowców. Co za tym idzie, istnieje wiele sposobów na zmniejszenie bólu, ale żaden nie jest jednoznacznie skuteczny. Przez wiele lat uważano, że nagromadzenie kwasu mlekowego w mięśniach po intensywnym treningu bywa przyczyną bólu. Jeden fakt się nie zgadzał — kwas mlekowy wypłukiwany jest z mięśni do 12 godzin po wysiłku fizycznym. Nie może zatem powodować domsów, które dają najsilniejsze objawy bólowe od 24 do 48 godzin po treningu. Nie wiadomo, co dokładnie wywołuje opóźnioną bolesność mięśni, ale w prasie medycznej opisuje się ją jako konsekwencję mechanicznego i metabolicznego napięcia wywołanego aktywnością fizyczną. W tym świetle koncepcja mikrourazów mięśni wydaje się nieco mglista, a niektóre badania wręcz zaprzeczają tezie, że intensywny wysiłek fizyczny powoduje mikrourazy.

Objawy domsów

Domsy nie objawiają się jedynie bólem, ale także opuchlizną, sztywnością stawu w pobliżu miejsca, gdzie się rozwinęły, ograniczonym zakresem ruchu w tym stawie, tkliwością, przejściowym osłabieniem mięśni. W trudnych przypadkach może również wystąpić podniesiony poziom kinazy kreatynowej we krwi, co sygnalizuje uszkodzenie mięśni. 

Osłabienie mięśni najsilniej daje się we znaki w ciągu pierwszych dwóch dób, ale pełne odzyskanie sprawności może się przeciągnąć do pięciu dni. Ból jest najbardziej dotkliwy pomiędzy pierwszym a trzecim dniem. Powinien ustąpić w ciągu tygodnia. Sztywność oraz opuchlizna najczęściej pojawiają się dopiero po trzech bądź czterech dniach od ćwiczeń i na ogół utrzymują się do dziesięciu dni. Nie zawsze wszystkie te objawy występują jednocześnie, lecz trwający dłużej niż półtora tygodnia ból (także sztywność) powinien być sygnałem do kontaktu z lekarzem.

Jak powstają zakwasy?

Naturalną reakcją na ćwiczenia jest zadyszka. Organizm próbuje wówczas pozyskać więcej tlenu dla mięśni, który jest dla nich paliwem. Nierzadko jednak nawet największa zadyszka nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania mięśni na tlen, a co za tym idzie — energię. Wówczas pracujące mięśnie produkują energię beztlenowo — z glukozy. Proces ten nazywany jest glikolizą. W jego wyniku powstaje pirogronian. Gdy tlenu jest za mało, pirogronian zamieniany jest tymczasowo w mleczan, który umożliwia rozkład glukozy i dalsze wytwarzanie energii. Wówczas mleczan akumuluje się w mięśniach w dużych dawkach.

Produkcja mleczanu oraz innych metabolitów skutkuje uczuciem palenia w czasie wykonywania ćwiczeń. To są właśnie zakwasy. Jest to naturalny mechanizm obronny organizmu, który ostrzega przed przetrenowaniem. Uczucie pieczenia oraz ból możesz odczuwać zarówno w trakcie wykonywania ćwiczeń, jak i kilka godzin po nich — do czasu aż mięśnie oczyszczą się z zalegających produktów metabolizmu. Zakwasy i domsy różnią się zatem objawami, przyczynami powstawania, a także czasem trwania.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cukrzyca — czy jesteś w grupie ryzyka?

    Do 2030 roku liczba pacjentów chorych na cukrzycę typu 2 na całym świecie wzrośnie do 439 milionów. Obecnie w Polsce już około 3 milionów osób weszło „w stały związek” ze strzykawką z insuliną. Cukrzyca to nowa epidemia? Warto sprawdzić czy jest się w grupie ryzyka.

  • Zioła na refluks — naturalne łagodzenie dolegliwości

    Zioła od wieków są uznawane i stosowane jako lekarstwo na większość gastrycznych problemów. Nie leczą tych schorzeń, ale potrafią łagodzić ich dolegliwości.

  • Ból głowy – stres, migrena, a może zatoki?

    Zatokowy ból głowy i migrenę łatwo jest pomylić. Obie dolegliwości objawiają się podobnie. Ból pojawia się najczęściej w przedniej części czaszki w okolicy oczodołu i nasila się podczas prostych czynności fizycznych. Jeżeli sam próbujesz postawić diagnozę, statystycznie masz tylko 10 procent szans, żeby zrobić to celnie.

  • 6 codziennych nawyków, które utrudniają zasypianie

    Przewracasz się z boku na bok i nie możesz zasnąć. Liczysz owce, a po nieudanej sesji wracasz do smartfona, żeby sprawdzić ile snu ci zostało. Jeżeli takie noce zdarzają ci się od czasu do czasu, najpewniej nie masz chronicznych problemów ze snem, ale popełniasz małe błędy. Sprawdź, czy któryś z tych nawyków znajduje się na twojej liście.

  • Ból mięśni nóg po treningu — jak go załagodzić?

    Ból mięśni nóg potrafi obezwładniać. Droga od mocnego treningu do totalnego unieruchomienia jest krótka. Już 12 godzin po intensywnym wysiłku dolegliwości sprawiają, że wstawanie, kucanie, bieganie staje się niemożliwe przez „tysiąc małych szpilek”, które „wbijają się” w nogi przy każdej próbie ruchu. Czy taki ból można załagodzić?

  • Czym jest plan porodu i czy warto go przygotować?

    Plan porodu to ważne narzędzie, które umożliwia przyszłej mamie decydowanie o tym, jak będzie przebiegał poród oraz pierwsze chwile po narodzinach dziecka. Jednak nie wszystkie kobiety dostarczają ten dokument przed tym ważnym wydarzeniem. Dlaczego warto go przygotować?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto upewnić się trzykrotnie, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędny ekwipunek, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń.

  • Przebarwienia i plamy na twarzy – przyczyny i sposoby na pozbycie się przebarwień na skórze

    Przebarwienia i plamy na twarzy to przede wszystkim problem natury estetycznej. Postarzają, wyglądają nieładne i nierzadko trudno jest je ukryć pod korektorem lub podkładem. Za kolor naszej skóry odpowiedzialna jest melanina – jej nadprodukcja sprawia, że cera robi się ciemniejsza, a niski poziom ją rozjaśnia. Co, jeśli skóra staje się zabarwiona nieregularnie? Skąd biorą się wszystkie plamki, kropki i przebarwienia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij