Krztusiec u dzieci i dorosłych

Krztusiec (tzw. koklusz) to wysoce zakaźna infekcja dróg oddechowych wywołana przez bakterie Bordetella pertussis. Charakteryzuje się ciężkim, napadowym kaszlem, któremu towarzyszy stridor wdechowy. Choroba dotyka głównie dzieci, szczególnie te nieszczepione, jednak obserwuje się ją również u dorosłych.

Okres wylęgania choroby trwa od około 5 do 21 dni. Największy okres zakaźności jest w ciągu pierwszych 3 tygodni. Objawy na początku są łagodne. Pierwsze 2 tygodnie to okres nieżytowy i objawy grypopodobne imitujące przeziębienie, występuje:

  • Katar, suchy kaszel początkowo pojawiający się w nocy
  • Przekrwienie błony śluzowej nosa
  • Przekrwione, łzawiące oczy

Po około 2-3 tygodniach, objawy nasilają się. Gęsty śluz zalega w drogach oddechowych, powodując niekontrolowany, napadowy kaszel zakończony głębokim wdechem z głośnym świstem krtaniowym przypominającym „pianie”. Ciężkim i długotrwałym napadom kaszlu mogą towarzyszyć:

  • Wymioty
  • Obrzęk i sinica twarzy, wybroczyny na policzkach
  • Przekrwienie spojówek, wylewy spojówkowe
  • U małych dzieci może wystąpić bezdech, drgawki
  • Skrajne zmęczenie

Niemowlęta

Niemowlęta nie mają wykształconego odruchu kaszlu, dlatego objawy prezentują się pod postacią wzmożonego wysiłku oddechowego oraz bezdechu. Zgony związane z krztuścem są rzadkie, najczęściej występują u niemowląt. Dlatego tak ważne jest, aby kobiety w ciąży i dzieci były zaszczepione przeciwko krztuścowi, ponieważ powikłania tej choroby u dzieci <12 miesiąca życia są bardzo poważne i mogą obejmować:

  • Zapalenie płuc, niedodma, odma opłucnowa
  • Spowolnione oddychanie lub bezdechy
  • Odwodnienie lub utrata masy ciała ze względu na trudności z przyjmowaniem pokarmów
  • Napady drgawek
  • Obrzęk mózgu, krwawienie wewnątrzczaszkowe, ciężkie zaburzenia świadomości
  • Przepuklina, nietrzymanie moczu, wypadanie odbytnicy
Niemowlęta oraz małe dzieci są bardziej narażone na krztusiec i możliwe jego powikłania, dlatego powinny być leczone w szpitalu. Dla tak małych dzieci choroba ta może stanowić zagrożenie dla życia.

Diagnozowanie krztuśca we wczesnym stadium może być trudne, ponieważ objawy przypominają przeziębienie, grypę lub zapalenie oskrzeli. Oprócz badania fizykalnego pomocne są:

  • Wymazy z gardła lub nosa pobrane na specjalne podłoża i hodowla bakterii.
  • Badania krwi. Próbkę krwi pobiera się i wysyła do laboratorium w celu sprawdzenia liczby krwinek białych. Duża liczba białych ciałek krwi z przewagą limfocytów, zazwyczaj wskazuje na obecność zakażenia lub zapalenia. Jest to badanie ogólne i niespecyficzne dla kokluszu.
  • RTG klatki piersiowej. Zleca się w celu znalezienia ogniska zapalnego w płucach i możliwych powikłań.
  • Badania serologiczne (tzw. badanie ELISA) w kierunku wykrycia swoistych przeciwciał przeciwko toksynie krztuścowej w surowicy.
  • Badania molekularne (PCR) – pomaga w wykryciu materiału genetycznego bakterii.

Leczenie

Antybiotyki zabijają bakterie wywołujące krztusiec i przyspieszają powrót do zdrowia. Leczenie u młodzieży i dorosłych należy rozpocząć do 3 tygodni od pojawienia się kaszlu. Stosuje się makrolidy a u osób uczulonych na te leki – kotrimoksazol. W przypadku kontaktu z chorym na krztusiec stosuje się tzw. profilaktykę poekspozycyjną, szczególnie u niemowląt i kobiet w III trymestrze ciąży, osób z niedoborem odporności i osób przewlekłymi chorobami płuc.

Najlepszym sposobem, aby zapobiec chorobie lub złagodzić jej ciężki przebieg jest szczepienie przeciwko kokluszowi, które łączone jest w skojarzeniu z dwoma innymi szczepieniami przeciwko - błonicy i tężcowi. Szczepionka składa się z szeregu 7 iniekcji, które zazwyczaj podaje się dzieciom w wieku:2, 4, 6 miesiąc życia, 16-18 miesiąc życia oraz 6, 14, 19 rok życia. Skutki uboczne szczepionki są zwykle łagodne i mogą obejmować: gorączkę, ból głowy, zmęczenie lub ból w miejscu wstrzyknięcia.

U osób zaszczepionych zaleca się 1 dawkę przypominającą zwłaszcza u:

  • Dorosłych, którzy mają lub niedługo będą mieli bliski kontakt z niemowlętami <12 mca życia
  • Kobiet w ciąży, które nie otrzymały dawki przypominającej szczepienia w ciągu 10 lat, optymalnie w pomiędzy 27 a 36 tygodniem ciąży.
  • Personelu służby zdrowia mającego bezpośredni kontakt z chorymi w szpitalu lub przychodni
  • Personelu przewlekłej opieki pielęgnacyjnej
  • Personelu przedszkoli, szkół
  • Dorosłych, którzy chcą zmniejszyć swoje ryzyko zachorowania na krztusiec

 


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus