Kobieta siedzi na kanapie, trzymając się za brzuch, cierpiąc z powodu zaparacia
Alicja Świątek

Makrogole – czym są? Działanie przeczyszczające, zastosowanie, przeciwwskazania

Makrogole to dobrze tolerowane i bezpieczne w stosowaniu preparaty, które wykorzystuje się w przypadku zaparć zarówno tych długotrwałych, jak i sporadycznych. Powodują zwiększenie objętości płynów w świetle jelit oraz wywołują działanie przeczyszczające. Czy kobiety w ciąży i dzieci mogą stosować makrogole, jakie są skutki uboczne zażywania tych leków, a także jak długo może być prowadzona terapia z wykorzystaniem PEG?

Makrogole należą do leków pierwszego wyboru w ostrych czynnościowych lub przewlekłych zaparciach. Wykazują działanie osmotyczne w obrębie jelit, co wywołuje efekt  przeczyszczający. Charakteryzują się dużą skutecznością oraz bezpieczeństwem stosowania. Mogą być z powodzeniem stosowane u kobiet w ciąży oraz dzieci.

Makrogole – czym są?

Makrogole stosowane są jako osmotyczne środki przeczyszczające. Makrogole (polietylenoglikole, PEG) są wysokocząsteczkowymi polimerami o masie cząsteczkowej ok. 3500–4000 daltonów. Po podaniu doustnym nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Posiadają zdolność łączenia się z cząsteczkami wody poprzez wiązania wodorowe. W ten sposób powodują zwiększenie objętości płynów w świetle jelit oraz wywołują działanie przeczyszczające. Makrogole wykazują znaczną skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w terapii przewlekłych zaparć, co wykazano w wielu badaniach. Glikol polietylenowy (PEG) można  przyjmować długotrwale jako terapię wspomagającą. Makrogole najlepiej przyjmować rano, rozpuszczając produkt w szklance wody. Efekt działania produktu zazwyczaj następuje w ciągu 24–48 godzin po podaniu.

W aptekach dostępne są preparaty z makrogolami w postaci: gotowego roztworu doustnego (płynu) lub proszku do sporządzania takiego roztworu.

Makrogole – działanie

Działanie makrogoli polega na wywołaniu efektu osmotycznego. Makrogole po podaniu doustnym nie wchłaniają się w przewodzie pokarmowym i są całkowicie wydalane wraz z kałem. Związki te tworzą z wodą silne połączenia poprzez wiązania wodorowe. Powodują, że do światła jelita (a  zwłaszcza okrężnicy) dociera  większa ilość wody, która zmiękcza i rozrzedza stolec, zwiększając jego objętość. Skutkuje to wywołaniem ruchów okrężnicy w wyniku stymulacji nerwowo-mięśniowej oraz rozluźnienia mas kałowych, co ułatwia wypróżnianie, pobudza perystaltykę oraz reguluje rytm oddawania kału. Makrogole nie ulegają fermentacji oraz nie wykazują działania drażniącego w obrębie jelit.

Powiązane produkty

Czy dzieciom można podawać makrogole na zaparcia?

Makrogole są dobrze tolerowane i bezpieczne w stosowaniu, dlatego mogą być podawane dzieciom oraz kobietom w ciąży i okresie karmienia piersią. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii i Gastroenterologii Dziecięcej makrogole są związkami pierwszego rzutu w leczeniu zaparcia czynnościowego u dzieci. W aptekach dostępne są preparaty zawierające w swoim składzie jako substancję czynną makrogole, które można podawać niemowlętom po 6. miesiącu życia. Ze względu na brak wystarczających badań naukowych, nie zaleca się stosować makrogoli u dzieci dłużej niż przez okres 3 miesięcy.

Makrogole – kiedy je stosować?

Makrogole są wykorzystywane w leczeniu długotrwałych lub sporadycznych zaparć u dorosłych oraz dzieci. Znajdują zastosowanie w stanach zaklinowania stolca, podczas których masa kałowa zajmuje przestrzeń odbytnicy i (lub) dalszych części jelita, co definiowane jest jako zaparcie spastyczne. Makrogole podawane są z dużą ilością płynu w przygotowaniach do operacji w obrębie jelita grubego lub zabiegów diagnostycznych (jak np. kolonoskopia). Przy stosowaniu makrogoli przed zabiegiem chirurgicznym należy pamiętać, aby pacjent wypił duże ilości płynów.

Makrogole – przeciwwskazania do stosowania

Pomimo znacznego profilu bezpieczeństwa, jakim charakteryzują się makrogole, istnieją przeciwwskazania do ich stosowania:

  • choroby zapalne jelit o ciężkim przebiegu (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy),
  • objawowe zwężenie jelit oraz związane z nim toksyczne rozszerzenie okrężnicy (okrężnica olbrzymia rzekoma),
  • istnienie perforacji przewodu pokarmowego (wytworzenie się nieprawidłowego otworu, jak przedziurawienie, pęknięcie) lub podwyższone prawdopodobieństwo ich powstania,
  • niedrożność jelit wywołana zaburzeniami strukturalnymi lub czynnościowymi ściany jelita,
  • prawdopodobieństwo niedrożności mechanicznej jelit,
  • ból brzucha o nieznanej przyczynie,
  • nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą.

Jak długo można stosować makrogole?

Makrogole, jak inne środki przeczyszczające powinny stanowić jedynie czasowe leczenie objawowe zaparć, wspomagające dietoterapię oraz zmianę stylu życia.

W wyjątkowych przypadkach konieczne jest długotrwałe stosowanie makrogoli. Dzieje się tak w przewlekłych zaparciach towarzyszących chorobie Parkinsona lub stwardnieniu rozsianemu oraz przy przyjmowaniu pewnych grup leków, jak: opioidowe leki przeciwbólowe oraz leki przeciwcholinergiczne (skopolamina, atropina, adifenina, bromek ipratropium, pirenzepina, triheksyfenidyl, biperyden). W przypadku dzieci leczenie przewlekłych zaparć z wykorzystaniem makrogoli nie powinno być prowadzone dłużej niż okres 3. miesięcy, ponieważ brak jest badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania makrogoli powyżej trzech miesięcy w tej grupie. W celu utrzymania poprawy perystaltyki uzyskanej w wyniku zastosowania makrogoli należy przestrzegać właściwej diety i systematyczności stosowania preparatu (przy występujących zaparciach najlepiej stosować lek regularnie lub wg zaleceń lekarza; nie należy samodzielnie odstawiać makrogoli do momentu, aż nie zostanie wyrównana prawidłowa perystaltyka jelit).

Skutki uboczne długotrwałego stosowania makrogoli

Makrogole działają jedynie miejscowo, dlatego nie powodują ogólnoustrojowych efektów. Nie wpływają na wchłanianie innych substancji poza wodą. Nie zaburzają zatem wchłaniania oraz poziomu elektrolitów, witamin oraz mikroelementów.

W przeprowadzonych długoterminowych badaniach na zwierzętach oceniających toksyczność i rakotwórczość makrogolu wykazano bezpieczeństwo preparatu stosowanego w zalecanych dawkach leczniczych. W przypadku nieustępującej biegunki należy skontaktować się z lekarzem. Szczególną ostrożność podczas stosowania makrogoli należy zachować u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Predysponowane są przede wszystkim osoby starsze, stosujące leki moczopędne oraz z niewydolnością nerek lub wątroby. W tej grupie pacjentów należy kontrolować poziom elektrolitów oraz zachować szczególną ostrożność.

Sprawdź, jak wygląda badanie gospodarki wodno-elektrolitowej (jonogram), jakie są normy i jak interpretować wyniki
  1. J. Daniluk,Przewlekłe zaparcia — niedoceniany problem kliniczny, „journals.viamedica.pl”[online], https://journals.viamedica.pl/varia_medica/article/download/59971/45339 , [dostęp:] 05.06.2022 r.
  2. M. Eberlin,Makrogol – leczenie zaparć w oparciu o wytyczne, „efsm.online” [online], https://www.efsm.online/pl_pl/article-overview/101/2021/macrogol-guideline-based-treatment-for-constipation, [dostęp:] 05.06.2022 r.
  3. K.Fyderek, Które preparaty makrogoli można stosować u małych dzieci? Jakie preparaty można stosować w razie zaparcia u młodszych dzieci?, „mp.pl” [online] https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.3.10.26., [dostęp:] 05.06.2022 r.
  4. M. Dądalski ,  Czy makrogole są skuteczne i bezpieczne w leczeniu zaparcia u dzieci? Jakie są wskazania do ich stosowania i jak je podawać (schemat dawkowania)?,   „mp.pl” [online] https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.3.10.6, [dostęp:] 05.06.2022 r.
  5. Agata Mulak, Zaparcie oporne na leczenie — jak rozpoznać i leczyć? ,„journals.viamedica.pl”[online],  https://journals.viamedica.pl/gastroenterologia_kliniczna/article/download/60343/46728 [dostęp:] 05.06.2022 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – co to jest? Skutki uboczne

    Menopauza jest jednym z przełomowych etapów w życiu kobiety. Charakterystyczne dla tego okresu jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz tych bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej? Czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Suplementacja przy insulinooporności

    Insulinooporność jest zaburzeniem metabolizmu, które może zamienić się w poważną chorobę, która obecnie może dotyczyć nawet 2 milionów Polaków. Przyczynia się do tego przede wszystkim siedzący tryb życia, przetworzona, wysokoenergetyczna żywność, a także przewlekły stres wpływający na nasze zachowania żywieniowe – „zajadanie” problemów. Insulinooporność nie musi być leczona, niemniej jeśli na czas nie zareagujemy zmianą dotychczasowego stylu życia, może przerodzić się w pełnoobjawowe schorzenie – cukrzycę. Cennym elementem uzupełniającym dietoterapię może być racjonalna, przemyślana suplementacja. Jakie składniki szczególnie wspierają zdrowie metaboliczne?

  • Suplementacja w Hashimoto – jak wpływają na to nutraceutyki?

    Hashimoto, a raczej autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, jest coraz powszechniej diagnozowanym schorzeniem. Mówimy o nim wtedy, gdy nasz układ odpornościowy atakuje tarczycę. W chorobie tej może dojść zarówno do podwyższonej czynności gruczołu, jak i normalnej lub obniżonej czynności. Hashimoto dotyka znacznie częściej kobiety niż mężczyzn. Wsparciem działania tarczycy, jak i całej terapii, może być racjonalna suplementacja w oparciu o składniki, których skuteczność potwierdzają wyniki badań naukowych.

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij