Jak działają środki przeczyszczające?
Grzegorz Maćczak

Jak działają środki przeczyszczające?

Prawidłowe odżywianie jest jednym z podstawowych warunków zachowania zdrowia. Pokarmy, które jemy, są źródłem energii koniecznej do utrzymania prawidłowego funkcjonowania organizmu. Pokarm dostarcza organizmowi takie związki chemiczne jak: węglowodany, tłuszcze, białka, makro- i mikroelementy.

Przewód pokarmowy składa się z jamy ustnej, gardła, przełyku, żołądka, jelita cienkiego, jelita grubego oraz dwóch dużych gruczołów - wątroby i trzustki.

Zawartość przewodu pokarmowego ulega stałemu przesuwaniu, w kierunku od jamy ustnej do odbytu. Na każdym odcinku dochodzi do trawienia, czyli rozkładu substancji wielkocząsteczkowych na drobniejsze. W efekcie powstają łatwe do wchłonięcia  i przyswojenia składniki odżywcze, które organizm może wykorzystać.

Funkcjonowanie układu pokarmowego

Niezbędnym mechanizmem, warunkującym prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, jest jego perystaltyka. Stanowi ona skoordynowaną i precyzyjną czynność motoryczną, dzięki której pokarm prawidłowo przesuwa się w przewodzie pokarmowym. Na perystaltykę ma wpływ szereg czynników. Niektóre hormony oraz odruchy nerwowe (żołądkowo-jelitowy czy jelitowo-jelitowy) mogą zmieniać aktywność fragmentów przewodu pokarmowego. W efekcie może dochodzić do nadmiernej czynności  motorycznej jelit objawiającej się biegunką, lub osłabionej, towarzyszącej zaparciom. 

Za normę ilości wypróżnień u zdrowych osób uważa się oddawanie kału od trzech razy dziennie do trzech razy w tygodniu. O zaparciu mówimy wówczas, gdy częstość wypróżnień jest rzadsza niż 3 razy w tygodniu, a defekacji towarzyszą stolce o gęstszej konsystencji, uczucie niepełnego wypróżnienia, wzmożone i bolesne parcie lub suchość.

Tworzenie stolca odbywa się w jelicie grubym. Niezbędne są do tego substancje balastowe w diecie, głównie błonnik oraz dostateczna ilość wody. W jelicie grubym bytują też bakterie tworzące dobroczynną florę bakteryjną - one także warunkują prawidłowe formowanie stolca. 

Problematyczne zaparcia

Jelito grube swoją największą fizjologiczną aktywność wykazuje rano, ale często czynniki psychogenne, takie jak: pośpiech, skrępowanie (np. w pracy), zaburzają jego pracę. Powstrzymywanie wypróżnienia może doprowadzić do zaparć nawykowych. Wpływ na pracę jelit ma także dieta. 
 

Istotną  przyczyną zaparć jest niedostateczna ilość ruchu: siedząca praca, przemieszczanie się wyłącznie samochodem, spędzanie wolnego czasu przed telewizorem.

Zaparcia często pojawiają u kobiet w zaawansowanej ciąży oraz u niemowląt i małych dzieci. U ciężarnych wysoki poziom hormonów rozluźnia mięśniówkę jelit, co powoduje „leniwą” perystaltykę, poza tym normalna aktywność jelit jest zahamowana przez ucisk powiększającej się macicy. U noworodków i niemowląt karmionych piersią przyczyną zaparć może być ubogobłonnikowa dieta mamy, zbyt mała podaż płynów lub moment przejścia z karmienia naturalnego na sztuczną mieszankę mleczną. U dzieci starszych wpływ na defekację ma, podobnie jak u dorosłych, dieta oraz strach przed bólem związanym z oddaniem stolca.

Innymi przyczynami zaparć  mogą być schorzenia toczące się  w obrębie układu pokarmowego lub spoza tego układu. Do najbardziej popularnych chorób tego typu należą:  zespół jelita drażliwego, organiczne choroby jelit: zwężenie lub niedrożność jelita (nowotwory, zrosty, kamienie kałowe), zapalne choroby jelit; choroby odbytu. 

Jak skutecznie leczyć zaparcia?

Najważniejszym elementem skutecznej terapii zaparć jest określenie przyczyny ich wystąpienia oraz próba usunięcia przeszkody powodującej obstrukcję.

Najbardziej słusznym krokiem jest skomponowanie właściwie zbilansowanej diety, która będzie zawierała w swoim składzie duże ilości błonnika. Zaleca się, by dzienna dawka tego dobroczynnego włókna roślinnego wynosiła 20-35 g. dziennie. 

Bogatym źródłem błonnika są pełne ziarna i otręby zbożowe, świeże owoce i warzywa m.in.: morele, fasola, marchew oraz suszone śliwki. 

Konieczne jest także dostarczenie odpowiedniej ilości wody tj. od 1,5 do 2 litrów dziennie, podzielonych na 7-8 porcji. Niezbędna jest zmiana stylu życia - większa aktywność ruchowa i nie ignorowanie potrzeby wypróżnienia. U osób, u których powyższe działania nie przyniosły rezultatu, można wdrożyć stosowanie przez pewien czas leków przeczyszczających. 

Leki z apteki

W aptece dostępne są leki bez recepty, ułatwiające wypróżnienie. Najczęściej pacjenci sięgają po preparaty roślinne zawierające aloes, liść senesu, korę kruszyny lub korzeń rzewienia - ich działanie polega na drażnieniu ścian jelita, co w efekcie powoduje przyspieszenie perystaltyki, zmniejszenie wchłaniania wody i elektrolitów. Działanie występuje po 6-12 godzinach od spożycia, dlatego zaleca się zażywanie tych preparatów wieczorem, by wypróżnienie wystąpiło rano.

Preparaty te nie powinny być stosowane długotrwale, gdyż mogą wywołać niekorzystne efekty uboczne w postaci zaburzeń wodno – elektrolitowych, szczególnie niepożądanych  u osób chorujących na nadciśnienie.

Innymi środkami polecanymi w zaparciach są preparaty o właściwościach osmotycznych – przyciągających wodę w obrębie jelita, powodujących rozciągnięcie jego ścian i pobudzenie perystaltyki. Do najpopularniejszych zaliczamy: laktulozę, makrogol, sole magnezu (sól gorzka), fosforany. Tu także należy zachować ostrożność i pamiętać o podawaniu dużych ilości wody w celu zapobiegnięcia odwodnieniu. 

Najbardziej bezpieczne i polecane są preparaty pęczniejące, które wskutek powiększania własnej objętości działają mechanicznie na jelita. Powodują one rozciągnięcie ich ścian, pobudzając ruchy perystaltyczne.

Stosując preparaty z grupy leków pęczniejących należy zwrócić szczególną uwagę na dostarczanie organizmowi odpowiedniej ilości płynów. Jest to konieczne, żeby zapobiec sklejaniu się treści jelitowej i związanym z tym niebezpieczeństwem wystąpienia niedrożności jelit. Równie ważna uwaga praktyczna - preparatów uzyskanych z siemienia czy też nasion babki nie można zażywać bezpośrednio z innymi lekami, np. na nadciśnienie. To ważne, ponieważ taka spęczniała papka może związać w jelitach inne leki, w wyniku czego nie zdążą one wchłonąć się do krwi, czyli nie zadziałają. Preparaty pęczniejące powinno się zatem zażywać po dwóch godzinach od podania ostatniej dawki innego leku.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Domowe ABC w walce z przeziębieniem

    Sezon grypy i przeziębienia wyraźnie daje o sobie znać jesienią i zimą. Pamiętajmy, że profilaktyka może uchronić przed infekcjami. Zanim wybierzemy się  do lekarza, warto spróbować domowych metod walki z przeziębieniem.

  • Rośliny i zioła na przeziębienie

    Leki roślinne, które działają przeciwzapalnie, napotnie i przeciwgorączkowo, są podstawą w walce z grypą oraz infekcjami grypopodobnymi.

  • Co powinno wejść w skład podróżnej apteczki?

    Zaczyna się okres urlopów, czas, w którym chcemy wypocząć. Przygotowując się do wojaży warto, oprócz osobistych rzeczy i dobrego humoru, pomyśleć także o skompletowaniu podróżnej apteczki. Jej zawartość będzie zależała od miejsca, do którego się udajemy, klimatu, dostępności apteki, możliwości skorzystania z pomocy lekarskiej oraz od tego, czy będą nam towarzyszyły dzieci. Warto spokojnie zastanowić się, co będzie nam potrzebne i następnie sporządzić stosowną listę.

  • Rady na świąteczne przejedzenie

    Okres świąt bożego narodzenia to czas, który zwykle spędzamy z rodziną, przyjaciółmi czy znajomymi siedząc przy obficie zastawionym stole, delektując się przeróżnymi pysznymi potrawami, często przygotowanymi tylko raz w roku z okazji tych świąt. Przeważają potrawy smażone - ryby, mięsa, pierogi, wzdymające – kapusta czy groch, ciężkostrawne, m.in. mak. Wielu z nas nie potrafi odmówić sobie przyjemności skosztowania wszystkich przysmaków, co nierzadko kończy się problemami trawiennymi.

  • Pierwsza pomoc przy bezsenności

    Zdrowy sen jest jednym z najważniejszych procesów zachodzących w naszym organizmie. To w czasie snu następuje zmniejszenie napięcia psychicznego oraz fizycznego. Rozluźniają się mięśnie szkieletowe, naprawie poddawane są uszkodzone komórki zarówno ośrodkowego układu nerwowego, jak i całego organizmu, wydzielają się niektóre hormony, np. hormon wzrostu, zwiększa się odporność organizmu na czynniki chorobotwórcze. Zdarzają się jednak pewne zaburzenia snu - najczęściej bezsenność. Jak można sobie z nią radzić?

  • Wakacyjna apteczka. Co musi się w niej znaleźć?

    Planując wakacyjny wyjazd, uwzględnijmy możliwość wystąpienia różnych niespodziewanych okoliczności, w tym sytuacje wymagające pomocy medycznej — od drobnych skaleczeń i zadrapań po konieczność podania leków. Ważne jest to, abyśmy zadbali o dodatkowe ubezpieczenie medyczne oraz apteczkę pierwszej pomocy, szczególnie jeśli w podróży uczestniczą dzieci.

  • Zaburzenia odżywiania – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

    Zaburzenia odżywiania mogą prowadzić do poważnych niedoborów pokarmowych, chorób i groźnych powikłań, dlatego nie należy ich bagatelizować. Jakie zaburzenia odżywiania występują najczęściej? Jak je rozpoznać i leczyć? W jaki sposób pomóc osobie, która ma przejawia problemy z odżywianiem? 

  • Trening siłowy – zasady i efekty ćwiczeń siłowych. Wskazówki dla osób początkujących

    Trening siłowy to rodzaj treningu beztlenowego, który polega na wykonywaniu kilku ćwiczeń w seriach.  Ćwiczenia siłowe mają głównie na celu rozrost tkanki mięśniowej. Ten rodzaj treningów powoduje przyspieszenie procesów związanych z przemianą materii, co z kolei przekłada się również na wzrost dziennego zapotrzebowania kalorycznego.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij