APOLIPOPROTEINA B, dłonie w rękawiczkach trzymają probówki
Ewelina Sochacka

Już nie cholesterol? Ten wskaźnik lepiej identyfikuje osoby zagrożone udarem i zawałem

Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego tradycyjnie opiera się na poziomie cholesterolu LDL. Najnowsze badanie opublikowane w Journal of the American Medical Association sugeruje jednak, że dokładniejszym wskaźnikiem może być apolipoproteina B (apoB), która pozwala lepiej identyfikować osoby zagrożone zawałem serca i udarem mózgu.

  1. Apolipoproteina B zamiast LDL – nowe spojrzenie na ryzyko sercowe
  2. Co wykazało badanie?
  3. Dlaczego wskaźnik apolipoproteiny B może być dokładniejszy?
  4. Apolipoproteina B czy cholesterol – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

  • czym jest apolipoproteina B i dlaczego może być ważniejsza niż LDL,
  • jakie wnioski przynosi nowe badanie opublikowane w JAMA,
  • czy apoB ma szansę stać się nowym standardem diagnostycznym.

Dzięki temu artykułowi lepiej zrozumiesz, dlaczego klasyczne badanie cholesterolu może nie wystarczyć do oceny ryzyka sercowo-naczyniowego.

Apolipoproteina B zamiast LDL – nowe spojrzenie na ryzyko sercowe

Przez dekady poziom cholesterolu LDL był podstawowym wskaźnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. To właśnie na jego podstawie podejmowano decyzje terapeutyczne, w tym o wdrożeniu statyn. Jednak najnowsze badanie opublikowane w JAMA (Journal of the American Medical Association) sugeruje, że bardziej precyzyjnym markerem może być apolipoproteina B (apoB).

ApoB to białko obecne na powierzchni wszystkich cząstek lipoprotein uznawanych za miażdżycorodne – w tym LDL, VLDL i IDL. Każda taka cząstka zawiera jedną cząsteczkę apoB, co oznacza, że jego poziom odzwierciedla rzeczywistą liczbę cząstek mogących odkładać się w ścianach naczyń, co stanowi ich kluczową właściwość w kontekście ryzyka sercowo-naczyniowego.

Powiązane produkty

Co wykazało badanie?

Naukowcy przeanalizowali dane z dużej populacji dorosłych kwalifikujących się do leczenia hipolipemizującego, czyli obniżającego poziom lipidów we krwi, głównie cholesterolu. W modelu porównano trzy strategie oceny ryzyka i prowadzenia terapii:

  • opartą na LDL-C (czyli na poziomie tzw. złego cholesterolu we krwi),
  • opartą na non-HDL-C (czyli na łącznym poziomie wszystkich „niekorzystnych” frakcji cholesterolu),
  • opartą na apoB (czyli na liczbie cząstek lipoprotein mogących odkładać się w naczyniach).
Wyniki wskazują jednoznacznie, że strategia uwzględniająca apoB pozwalała zapobiec większej liczbie zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Co więcej, okazała się również bardziej efektywna finansowo, co ma znaczenie z perspektywy systemów ochrony zdrowia.

Dlaczego wskaźnik apolipoproteiny B może być dokładniejszy?

Kluczowa różnica polega na tym, co tak naprawdę mierzymy. LDL-C informuje o ilości cholesterolu transportowanego przez lipoproteiny, natomiast apoB odzwierciedla liczbę samych cząstek.

PREPARATY WSPOMAGAJĄCE SERCE

PREPARATY NA NADCIŚNIENIE

NATURALNE SUPLEMENTY

To istotne, ponieważ:

  • nawet przy prawidłowym LDL można mieć dużą liczbę małych, gęstych cząstek lipoprotein,
  • to właśnie liczba cząstek, a nie tylko zawartość cholesterolu, odpowiada za inicjację i rozwój miażdżycy.

Ważne: W praktyce oznacza to, że część pacjentów z „dobrym cholesterolem” może mieć niedoszacowane ryzyko sercowo-naczyniowe, jeśli nie uwzględnia się apoB.

Apolipoproteina B czy cholesterol – najczęściej zadawane pytania

Czy nowe badanie zmieni wytyczne?

Choć LDL-C pozostaje podstawowym parametrem w obowiązujących rekomendacjach, coraz więcej danych wskazuje na przewagę apoB w ocenie ryzyka. Eksperci podkreślają, że jego oznaczenie może być szczególnie przydatne u osób:

Nowe wyniki mogą w przyszłości wpłynąć na aktualizację wytycznych i szersze wykorzystanie apoB w codziennej praktyce klinicznej.

Luebbe S. i in. Cost-Effectiveness of ApoB, Non–HDL-C, and LDL-C Goals for Primary Prevention Lipid-Lowering Therapy [online], JAMA, 8.04.2026 r, https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2847303 [dostęp:16.04.2026]

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lipoproteina – kluczowy czynnik ryzyka chorób krążeniowo-sercowych

    Lipoproteina to cząsteczka o budowie podobnej do cząsteczek „złego cholesterolu” LDL. Stanowi jeden z głównych czynników powstawania blaszki miażdżycowej, a zatem jest kluczowym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia, w tym udaru mózgu czy zawału serca. Jej stężenie uwarunkowane jest genetycznie i trudne do modyfikacji za pomocą leków czy zmiany trybu życia. Zaleca się, aby każda osoba przynajmniej raz w życiu oznaczyła poziom lipoproteiny w ramach profilaktyki chorób serca i układu krążenia.

  • Zioła na cholesterol – jakie zioła stosować, aby obniżyć poziom cholesterolu we krwi?

    W regulacji poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi będą pomocne zioła, który zawierają substancje normalizujące metabolizm lipidów w organizmie. Dzięki nim można wesprzeć terapię farmakologiczną. Które zioła na cholesterol wybrać?

  • Fitosterole – gdzie występują i jaki mają wpływ na zdrowie? Właściwości i zastosowanie steroli roślinnych

    Fitosterole są produkowanymi przez rośliny analogami cholesterolu. Intuicja podpowiada od razu, że mogą mieć one zatem dobroczynny wpływ w przypadku hipercholesterolemii – i słusznie. Jak wykorzystać ten potencjał? Co wiemy o właściwościach fitosteroli i w jaki sposób możemy je zastosować z korzyścią dla naszego zdrowia? 

  • Dyslipidemia – co to jest? Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

    Dyslipidemia to stan, w którym poziom lipidów (tj. tłuszczów) we krwi jest zaburzony. Zwykle oznacza to, że poziom cholesterolu lub triglicerydów we krwi jest zbyt wysoki lub zbyt niski. Jest często związana z niezdrowym stylem życia, czyli dietą wysokotłuszczową i brakiem aktywności fizycznej. Może być również spowodowana przez choroby metaboliczne, m.in. cukrzycę, choroby tarczycy i wątroby. Leczenie dyslipidemii obejmuje zmiany w stylu życia – wdrożenie zdrowej diety, utrzymanie regularnego poziomu aktywności fizycznej, a także farmakoterapię, czyli stosowanie leków, takich jak statyny, fibraty i niacyna, które pomagają zmniejszyć poziom lipidów we krwi.

  • Leki na cholesterol już po trzydziestce? Nowe podejście do leczenia zaburzeń lipidowych

    Jest nowy standard w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Wytyczne opublikowane przez dwa najważniejsze kardiologiczne towarzystwa naukowe w USA wskazują, że działania mające na celu obniżenie poziomu cholesterolu, w tym przyjmowanie statyn, należy rozważać znacznie wcześniej niż dotychczas – nawet u pacjentów po 30. roku życia. Dlaczego eksperci zmienili podejście?

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Podwyższone trójglicerydy – o czym świadczą i jak obniżyć ich poziom?

    Nadmiar TG w organizmie nie daje żadnych objawów, wobec tego podwyższone trójglicerydy na wyniku rutynowego badania są dla zazwyczaj zaskoczeniem dla pacjenta. Jest to jednak groźny stan, który może wyrządzić duże szkody w organizmie, dlatego należy się  mu przeciwdziałać poprzez regularne badania poziomu trójglicerydów we krwi.

  • „Moje zdrowie”. Rusza nowy program profilaktyczny

    2 maja ruszył kompleksowy program bezpłatnych badań skierowany do wszystkich osób powyżej 20. roku życia. Jego celem jest wczesne wykrywanie chorób przewlekłych oraz promowanie zdrowego stylu życia poprzez regularne badania profilaktyczne i ocenę stanu zdrowia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl