Witamina B1 (tiamina) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar - portal DOZ.pl
Witamina B1 (tiamina) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar
Alicja Świątek

Witamina B1 (tiamina) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

Witaminę B1 można dostarczać do organizmu zarówno z pożywieniem, jak i formie dodatkowo zażywanych suplementów diety. Tiamina bierze udział w wielu procesach metabolicznych organizmu, a jej długotrwałe niedobory mogą być bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Przyswajalność witaminy B1 wzrasta wraz z dodaniem do codziennej dawki suplementowanych preparatów innych witamin z grupy B, witaminy C i E oraz mikroelementów, takich jak mangan czy magnez. Które preparaty z witaminą B1 wybrać i jakie są znane objawy jej niedoboru i nadmiaru? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tiamina – rola witaminy B1 w organizmie

Witamina B1 jest niezwykle istotna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niezbędne jest dostarczanie jej w odpowiedniej ilości wraz z pożywieniem, przez wzgląd na udział tej witaminy w wielu mechanizmach fizjologicznych. Pirofosforan tiaminy bierze udział w szeregu procesów biochemicznych, gdzie pełni rolę koenzymu dla kluczowych reakcji enzymatycznych. Witamina ta uczestniczy w przemianach węglowodanowych, aminokwasowych, a także cyklu kwasu cytrynowego, wpływa tym samym na proces wzrostu i rozwoju komórek. Ponadto witamina B1, w postaci trifosforanu tiaminy neutralizuje wolne rodniki oraz wpływa na prawidłową pracę układu nerwowego, ponieważ uczestniczy w przekazywaniu impulsów nerwowych.

Dawkowanie witaminy B1

Witamina B1 dobrze rozpuszcza się w wodzie, a po podaniu doustnym łatwo się wchłania w jelitach. Zapotrzebowanie na tiaminę jest różne w zależności od płci, wieku, masy ciała, rodzaju wykonywanej pracy czy czynników fizjologicznych. Zalecane normy żywienia dla populacji polskiej wskazują na codzienne spożycie witaminy B1 w dawce od 0,5 do 1,5 mg/dobę. Zgodnie z tymi normami zalecane spożycie (RDA) witaminy B1 u kobiet określono na poziomie 1,1 mg/dobę, natomiast u mężczyzn 1,3 mg/dobę. Zapotrzebowanie na tiaminę może się jednak zwiększyć w przypadku niektórych chorób. Zwiększoną podaż tej witaminy zaleca się zastosować w przypadku przewlekłych infekcji, biegunek, wymiotów, neuropatii cukrzycowej, nadczynności tarczycy, a także przy długotrwałym osłabieniu. W przypadku osób mających trudności z dostarczeniem wystarczającej ilości tiaminy wraz ze spożywanym pokarmem, zwłaszcza w grupie osób starszych, rekomenduje się suplementację w postaci zażywania gotowych preparatów zawierających witaminę B1.

Polecane dla Ciebie

Objawy i skutki niedoboru witaminy B1

Nieodpowiednia ilość produktów bogatych w witaminę B1 w diecie może doprowadzić do pojawienia się obniżenia poziomu tego składnika w organizmie. Podstawowymi objawami świadczącymi o niedostatecznej ilości wit. B1 w organizmie są: zaburzenia koncentracji, upośledzenie pamięci krótkotrwałej, zmęczenie oraz obrzęki. W poważniejszych przypadkach może dojść do niewydolności serca, zapalenia nerwów obwodowych oraz kwasicy mleczanowej. Co ciekawe, osoby o obniżonym poziomem witaminy B1 częściej są atakowane przez komary oraz inne owady, ponieważ obserwowany jest u nich na skórze spadek poziomu substancji odstraszających owady. Długotrwały niedobór, powyżej 3 tygodni, może skutkować wystąpieniem choroby beri-beri, która objawia się: zmniejszonym apetytem, uczuciem osłabienia, ogólnym zmęczeniem oraz skurczami mięśni. Utrzymujący się niedobór tiaminy, może prowadzić do pogłębienia się choroby w formę ciężką, klinicznie dzieloną na postać suchą oraz mokrą. Przy postaci suchej odnotowywane są takie objawy, jak: ogólny ból, zanik mięśni, spadek temperatury ciała, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi i zaburzenia ze strony układy nerwowego. Natomiast postać mokra manifestuje się objawami takimi jak: duszności, przyspieszenie akcji serca, obrzęki, ogólne wyniszczenie organizmu oraz niewydolność sercowo-naczyniowa. Dodatkowo najnowsze badania wskazują na korelację pomiędzy niedoborem witaminy B1 a występowaniem choroby Alzheimera, Parkinsona oraz innych zaburzeń ze strony układu nerwowego i krążenia.

Zwiększone zapotrzebowanie na tiaminę występuje u kobiet w ciąży i w okresie laktacji, pacjentów onkologicznych, osób ciężko pracujących fizycznie, palaczy tytoniu, wegetarian, osób nadużywających alkoholu oraz stosujących dietę wysokocukrową. Hipowitaminozą B1 zagrożone są także osoby stosujące niektóre grupy leków, jak: antybiotyki, fenytoina, czy leki zwiększające wydalanie moczu.

Objawy i skutki nadmiaru witaminy B1

Dotychczas nie stwierdzono objawów nadmiernego spożycia witaminy B1. Podawanie doustne tiaminy nawet w kilkugramowych dawkach nie jest toksyczne. Spowodowane jest to ograniczonym wchłanianiem witaminy B1 przy spożyciu jej w dawce ponad 5 mg/dobę.

Jakie są źródła witaminy B1?

Jedynie w niewielkim stopniu witamina B1 jest produkowana przez bakterie tworzące mikroflorę jelita grubego. Dlatego, aby nie dopuścić do wystąpienia jej niedoboru, tiamina musi być dostarczana wraz z pożywieniem. Składnikami naturalnymi dostarczającymi duże dawki tiaminy w postaci monofosforanów są: drożdże, pieczywo z pełnego ziarna, orzechy oraz nasiona roślin strączkowych. Natomiast bogatym źródłem aktywnej postaci tej witaminy, czyli TPP, są: wątróbka, mięso kaczki, gęsi oraz mięso wieprzowe. Dodatkowo pewne produkty żywnościowe, jak płatki śniadaniowe są wzbogacane witaminą B1.  

Suplementy – którą witaminę B1 wybrać? 

Witamina B1 występuje w postaci jednoskładnikowych oraz kompleksowych preparatów, różniących się również dawką. Łatwo rozpuszcza się w wodzie i jest dobrze wchłaniana w jelitach. Zwiększenie przyswajalności tej witaminy powoduje dodatek witaminy B2, B3, C, E oraz składników takich jak mangan, czy magnez. Warto pamiętać, że niektóre leki, jak: antybiotyki, hormonalne środki antykoncepcyjne i substancje zobojętniające, a także występująca w kawie kofeina mogą pogarszać jej wchłanianie. Ustalona przez zespół do spraw suplementów diety, maksymalna ilość witaminy B1 w suplementach diety wynosi 100mg/dzień.

  1. E. Szałek, Tiamina i potas – składniki niezbędne w codziennej diecie, „akademiamedycyny.pl” [online], https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2020/03/Sza%C5%82ek.pdf, [dostęp:] 18.01.2021 r.
  2. N. Barnasz i in., Witaminy w pigułce. Witamina B1, „jagiellonskiecentruminnowacji.pl” [online],
  3. https://www.jagiellonskiecentruminnowacji.pl/wp-content/uploads/2019/01/witamina_b1.pdf, [dostęp:] 18.01.2021 r.
  4. N. Wolak, Udział witaminy B1 w odpowiedzi na warunki stresu abiotycznego modelowych organizmów drożdżowych z rodzaju Saccharomyces oraz Candida, ruj.uj.edu.pl  [online],  https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/42137/Wolak_Udzial_witaminy_B1_w_odpowiedzi_na_warunki_stresu_abiotycznego_2015.pdf?sequence=1&isAllowed=y, [dostęp:] 18.01.2021 r.
  5. Praca zbiorowa, Witaminy prawda i mity, „biotechnologia.wpt.uni.opole.pl” [online],  http://biotechnologia.wpt.uni.opole.pl/wp-content/uploads/WITAMINY-PRAWDA-I-MITY.pdf, , [dostęp:] 18.01.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak działają glikokortykosteroidy? Czy są bezpieczne?

    Kortykosteroidy są to hormony kory nadnerczy wytwarzane w sposób naturalny w naszym organizmie i warunkujące wiele procesów życiowych. Hormony te wykazują bardzo silne i różnorodne działania (np. przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, immunosupresyjne, regulujące przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów), które można z powodzeniem wykorzystywać w leczeniu rozmaitych chorób. Era kortykosteroidoterapii rozpoczęła się w 1951 roku, kiedy to amerykański biochemik i farmakolog Robert Burns Woodward zsyntetyzował hormon kory nadnerczy – kortyzon.

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Suplementy z krzemem i z krzemem oragnicznym – właściwości

    Krzem to pierwiastek, który wielu osobom kojarzy się z preparatami na piękne włosy i paznokcie, natomiast niewielu z działaniem przeciwmiażdżycowym, przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym. W aptekach i sklepach zielarskich dostępnych jest wiele preparatów z krzemem zarówno w formie jednoskładnikowej, jak i w połączeniu z borem lub jodem. Na niedobór krzemu najbardziej narażone są kobiety i osoby starsze.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij