Jak dbać o nogi ze skłonnością do żylaków?

W kończynach dolnych żyły zaopatrzone są w rozlokowane co kilka centymetrów zastawki, które uniemożliwiają cofanie się krwi w dół, zapewniając dosercowy kierunek przepływu. Jeżeli zastawki nie działają prawidłowo, krew pod wpływem siły grawitacji zalega w żyłach, powodując ich stopniowe rozszerzanie i powstanie żylaków. Przypadłość ta dotyczy około 80% populacji. U części osób mogą nie powodować żadnych dolegliwości i przebiegać bezobjawowo, stanowiąc jedynie defekt kosmetyczny, lecz nie należy ich bagatelizować, gdyż mogą prowadzić do wielu konsekwencji zdrowotnych, w tym owrzodzenia podudzi i zakrzepicy żył. Ociężałe i opuchnięte nogi mogą stać się utrapieniem każdego. Dowiedz się jak dbać o swoje nogi.

Żylaki pod względem ich pochodzenia dzielimy na pierwotne i wtórne.

Żylaki pierwotne rozwijają się samoistnie, podstawowymi przyczynami ich powstawania są skłonności genetyczne współistniejące z czynnikami ryzyka takimi jak styl życia, praca związana z długotrwałą pozycją stojącą lub siedzącą, wielokrotne ciąże, nadmierny wysiłek fizyczny itp.

Żylaki wtórne to takie, które powstają w następstwie przebytych lub istniejących stanów chorobowych powodujących permanentny zastój krwi w układzie żylnym. Najczęstszą przyczyną są przebyte zapalenia żył głębokich, po których powstaje zespół pozakrzepowy charakteryzujący się nie tylko wtórnymi żylakami, ale także obrzękami i zmianami troficznymi skóry oraz nawrotowymi, przewlekłymi owrzodzeniami zazwyczaj w okolicach kostek przyśrodkowych.

Metody leczenia żylaków można podzielić w zależności od stopnia zaawansowania choroby na trzy: leczenie zachowawcze, farmakologiczne i operacyjne.

Leczenie inwazyjne

Wybór metody leczenia żylaków kończyn dolnych zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz ogólnego stanu zdrowia, zgłaszanych dolegliwości oraz względów kosmetycznych.. W trakcie konsultacji lekarz wykonuje badanie USG Doppler.

Bardziej skomplikowane żylaki pierwotne leczy się operacyjnie. Zabiegi chirurgiczne są obecnie podstawową metodą leczenia żylaków kończyn dolnych. Dają one możliwość całkowitego wyleczenia choroby i zwykle skutecznie zapobiegają jej nawrotom. Zabieg wykonywany jest w trybie jednodniowym a pacjent może opuścić szpital nawet w dniu zabiegu.

Obecnie stosuje się szereg metod chirurgicznego leczenia żylaków kończyn dolnych, wszystkie o zbliżonej skuteczności:

  • Skleroterapia. Najbardziej "proste" żylaki oraz śródskórne poszerzenia żylne - venulektazje zwane również "pajączkami" leczy się przez nastrzykiwanie preparatami obliterującymi (powodującymi zamykanie ich światła i zanikanie),
  • Stripping (metoda Babocka),to metoda tradycyjna,która polega na usunięciu głównej żyły układu powierzchownego, czyli żyły odpiszczelowej i podwiązanie jej ujścia do żyły udowej w pachwinie (oraz wszystkich widocznych, poszerzonych żył) oraz usuwanie operacyjne poprzez niewielkie cięcia na całej kończynie dolnej,
  • Metoda laserowego zabiegu usunięcia żylaków oraz metoda wykorzystująca fale radiowe RFITT (mała inwazyjność i szybka rekonwalescencja),
  • Krioterapia, czyli metoda polegająca na raptownym schłodzeniu żylaków, wprowadzoną do ich światła sondą intensywnie obniżającą temperaturę, która prowadzi do uszkodzenia poszerzonej żyły i jej stopniowego zanikania.

Profilaktyka oraz metody zachowawcze

Metody nieinwazyjne ograniczają się do przyjmowania odpowiednich pozycji (związanych również z ergonomią pracy), ćwiczeń (związanych z tzw. pompą mięśniową) oraz masażu. W zależności od stopnia zaawansowania schorzenia, mogą one mieć charakter profilaktyczny, lub stanowić element leczenia. Bardzo istotna, w każdym etapie, jest również odpowiednia farmakoterapia.

W początkowym stadium zazwyczaj ulgę przynosi stosowanie maści oraz kremów łagodzących obrzęki czy też uczucie „ciężkich nóg”. Istotnym elementem terapii jest noszenie rajstop i podkolanówek uciskowych, stosowanie masaży relaksacyjnych oraz drenażu.

Kolejną, prostą metodą zachowawczą jest utrzymywanie nóg w pozycji uniesionej, ułatwiające odpływ krwi żylnej z kończyn dolnych w kierunku serca (zapobieganie refluksowi żylnemu), oraz częste zmiany pozycji ciała.

Z kolei leczenie farmakologiczne opiera się na doustnym przyjmowaniu leków mających na celu „uszczelnienie” osłabionych ścian naczyń krwionośnych.

Ćwiczenia i aktywność fizyczna

Systematyczne stosowanie ćwiczeń jest jednym ze sposobów skutecznej profilaktyki przeciwżylakowej, zapobiegającej nawrotom choroby. Istotne  jest stosowanie ćwiczeń wzmacniających mięśnie kończyn dolnych, stanowiących tzw. pompę mięśniową, ułatwiającą odpływ krwi żylnej z nóg. Oprócz tego bardzo korzystne są ćwiczenia ogólnorozwojowe tj. jazda na rowerze, spacery, pływanie czy bieganie.

W przypadku osób z zaawansowanymi zmianami przeciwwskazane są ćwiczenia siłowe, a w szczególności długotrwały, intensywny wysiłek fizyczny. W tym przypadku najlepiej jest stosować ćwiczenia w odciążeniu (np. w wodzie).

Poniżej opiszę podstawowe ćwiczenia, które możemy stosować w profilaktyce oraz w trakcie samego leczenia:

W pozycji leżącej:

  • W leżeniu na plecach, unieś kończyny dolne do góry i oprzyj piętami o ścianę. Pozycja ta rozluźni mięśnie nóg i poprawi odpływ krwi.
  • W leżeniu na plecach, unieś wyprostowane, złączonekończyny dolne, następnie oddalaj je od siebie, po czym wróć do pozycji wyjściowej. Powtórz 10 razy.
  • Unieś nogi do góry i wykonuj „rowerek” w powietrzu. Możesz równocześnie wykonywać zgięcie i wyprost w stawach skokowych.
  • W pozycji leżącej przyciągnij jedną z nóg w stronę klatki piersiowej, podtrzymując ją pod kolanem. Wytrzymaj tak kilka sekund, a następnie zmień nogę.
  • W pozycji leżącej wyprostuj kończyny dolne a następnie przyciągaj palce stóp w stronę piszczeli. Powtarzaj 10 razy w każdej serii.

W pozycji siedzącej (np. przy biurku w pracy):

  • Cyklicznie napinaj i rozluźniaj mięśnie nóg, aby ułatwić krążenie krwi.
  • Oddalaj i przybliżaj do siebie czubki stóp. Powtarzaj to ćwiczenie co najmniej 30 razy w każdej serii i wykonuj je codziennie, by uzyskać najlepsze rezultaty.
  • 10 razy oprzyj pięty o podłogę i unieś palce stóp.
  • 10 razy unieś i opuść pięty.

W pozycji stojącej:

  • Chodzenie na przemian: na palcach a następnie na piętach.
  • unoszenie się najpierw na palcach, a później na piętach.
Są to oczywiście podstawowe, bezpieczne, ćwiczenia, które możemy stosować w domu i w pracy. Jak zwykle zalecam wcześniejszą konsultację z lekarzem specjalistą oraz fizjoterapeutą w celu dobrania indywidualnego zestawu ćwiczeń. Pamiętajmy również o bardzo istotnej w całym procesie leczenia, codziennej aktywności fizycznej.

Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus