Ból pod kolanem (z przodu, z tyłu i przy zginaniu) – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu pod kolanem

Ból pod kolanem może być spowodowany urazem, zmianami zwyrodnieniowymi czy stanem zapalnym w obrębie stawu kolanowego. W zależności od przyczyny, może mieć różne nasilenie i lokalizację (ból pod kolanem z przodu bądź ból pod kolanem z tyłu). Dolegliwości bólowe kolana niekiedy występują przy chodzeniu i zgnaniu, a w innych przypadkach nasilają się w nocy. Jak leczy się ból pod kolanem w zależności od przyczyny?

Ból pod kolanem – przyczyny

Ból pod kolanem to bardzo częsta przypadłość dotycząca nie tylko ludzi młodych, aktywnych fizycznie, ale także seniorów.

Ból pod kolanem z przodu

Ból kolana z przodu kojarzy się bardzo często z urazem w postaci zerwania więzadła krzyżowego przedniego – ACL. Ma to miejsce najczęściej podczas feralnej jazdy na nartach. W momencie niekontrolowanego, eksplozywnego, dużego zgięcia w stawie połączonego z brakiem wypięcia narty dochodzi do takiego właśnie uszkodzenia. Cechą charakterystyczną jest wówczas wyraźnie słyszalny dźwięk, który porównuje się do łamanej gałęzi. 

Ból pod kolanem z przodu przy zginaniu może być także rezultatem chondromalacji rzepki, uszkodzenia więzadła rzepki, może być wywołany przez zwichnięcie rzepki, kolano skoczka czy gonartrozę (zwyrodnienie stawu kolanowego). 

Ból pod kolanem z tyłu

Ból z tyłu kolana może być oznaką urazu lub kontuzji. Najczęściej jako przyczynę podejrzewa się wówczas zapalenie mięśnia podkolanowego. Dolegliwości nasilają się wtedy podczas kucania, klękania czy zginania. Za kolejną możliwość uznaje się stan zapalny mięśnia dwugłowego uda. Najczęściej wywołany przeciążeniem podczas biegania czy jazdy na rowerze. Ból zazwyczaj występuje wtedy po zewnętrznej stronie stawu oraz za kolanem. 

Powszechnie spotykane jest również uszkodzenie łąkotki. Wśród przyczyn wyróżnia się jeszcze zapalenie mięśnia brzuchatego łydki. Jest najczęściej efektem przeforsowania podczas zbyt intensywnych treningów. Dolegliwości występują wówczas w podobnej lokalizacji, jak w przypadku poprzednio opisanych zmian zapalnych (ból pod kolanami, ból pod kolanem z tyłu, promieniujący do łydki). Do zdecydowanie rzadszych możliwości należą: tętniak tętnicy podkolanowej oraz rozległy uraz elementów kostno–stawowych kolana. 

Ból pod kolanem przy chodzeniu 

Ból pod kolanem przy chodzeniu może wskazywać na przeciążenia stawu. Najczęściej jest to spowodowane brakiem ergonomii pracy oraz nieadekwatnym obciążeniem aparatu ruchu. Dodatkowo bólowi kolana przy chodzeniu sprzyjać mogą takie czynniki, jak: złe obuwie, niewłaściwa technika biegu czy zwyczajnie źle ustawione siodełko roweru. Takie sytuacje sprzyjają powstawaniu mikrourazów i uszkodzeń, które mogą prowadzić do powstawania objawów stanu zapalnego (ból, obrzęk, zaczerwienie, ocieplenie stawu oraz tkliwość bólowa). 

Inną przyczyną bólu nogi pod kolanem może być zapalenie kaletki maziowej. Szczególnie sprzyjający może okazać się tutaj długotrwały, intensywny i gwałtowny trening. 

Ból pod kolanem a torbiel

Ból pod kolanem może wskazywać także na żylaki. Oprócz pojawiających się wówczas dolegliwości charakterystyczne jest pojawianie się obrzęku szczególnie wieczorem oraz zmian naczyniowych w okolicy łydki. Przyczyną może być także torbiel pod kolanem (torbiel Bakera). Zwykle objawy są wtedy najbardziej zaznaczone podczas wyprostu kolana (choć przy zginaniu również są odczuwalne). Cechą charakterystyczną jest twardnienie takiej zmiany wraz ze wzrostem wyprostu w kolanie. Ból pod kolanem może być wtedy generowany także przy chodzeniu. 

Ból pod kolanem – diagnostyka

Diagnostyka bólu pod kolanami obejmuje przede wszystkim anamnezę. Oznacza to, że pacjent zostaje poddany szczegółowemu wywiadowi, który ma wstępnie określić powód dolegliwości. W dalszej kolejności specjalista przeprowadza badanie fizykalne. Procedura polega na ocenie wzrokowej i palpacyjnej odpowiednich struktur. Dodatkowo dolegliwości (ból ścięgna pod kolanem, opuchlizna, ból kolana nad rzepką, ból kolana z przodu) mogą wymagać przeprowadzenia bezinwazyjnych testów klinicznych.

Diagnostyka obrazowa w przypadku uszkodzeń stawu kolanowego to badanie USG, RTG, tomograf komputerowy i najdokładniejszy – rezonans magnetyczny. Niekiedy wykorzystuje się także metodę diagnostyczną w postaci artoskopii zwiadowczej. 

Ból pod kolanem – leczenie

Leczenie bezinwazyjne polega na postępowaniu objawowym. W tym celu wykorzystywane są najczęściej środki farmakologiczne podawane różnymi drogami (doustnie, maści, zastrzyki). Ich rezultatem ma być pozbycie się zapalenia oraz bólu. W przypadku opuchlizny wywołanej nadmiarem ilości płynu wewnątrz stawu (np. opuchlizna pod kolanem z tyłu, opuchlizna pod kolanem z przodu) może zaistnieć konieczność jego ewakuacji. Wówczas dokonuje się nakłucia i odprowadza w ten sposób nagromadzoną ciecz, a samą procedurę określa się mianem punkcji.

Ból pod kolanem – fizjoterapia

Zadaniem fizjoterapii w takim przypadku jest poprawa komfortu życia przez zmniejszanie bólu oraz zapalenia, poprawę gojenia. W tym celu wykorzystuje się szereg zabiegów z zakresu fizykoterapii, które wykazują takie działanie. Przykładem może być krioterapia miejscowa, pole magnetyczne, elektroterapia czy ultradźwięki.

Dolegliwości, takie jak opuchlizna pod kolanem z tyłu, ból pod kolanem z przodu przy dotyku, czy torbiel kolana mogą także dobrze zareagować na takie procedury, jak: hirudoterapia, suche igłowanie, pinopresura, terapia manualna, kąpiele siarkowe, masaż tensegracyjny, rolowanie czy flossing. 

Domowe sposoby na ból pod kolanem

Domowe sposoby na ból pod kolanem ułatwiające walkę z takimi przypadłościami powinny obejmować zarówno zastosowanie środków łagodzących przykre objawy bólowe, jak również szereg działań związanych z ograniczeniem aktywności fizycznej. Bardzo dobrym efektem analgetycznym (przeciwbólowym) cieszą się okłady z woreczków z lodem wykonywane z częstotliwością 6–7 razy dziennie przez 10–15 minut. Powoduje to znaczne zmniejszenie bólu. Korzystnie wpłynie zastosowanie kąpieli z solą Epsom. Według opinii ekspertów pozwala ona na rozluźnienie, łagodzenie stanu zapalnego. Często wystarczy skorzystać z 2–3 kąpieli, aby odczuć ulgę.

Pomocne może być stosowanie okładów z aloesu oraz żywokostu. Stosowanie preparatów farmakologicznych zawierających siarkę może znacząco wpłynąć na regenerację ewentualnie uszkodzonych elementów stawu. Dobrze zbilansowana dieta pomaga uzupełniać niedobory składników mineralnych, ważnych w prawidłowym funkcjonowaniu całego układu kostno–stawowego.