Hirudoterapia – na co pomaga leczenie pijawkami? Wskazania, przeciwwskazania, przebieg zabiegu hirudeterapii
Mateusz Burak

Hirudoterapia – na co pomaga leczenie pijawkami? Wskazania, przeciwwskazania, przebieg zabiegu hirudeterapii

Hirudoterapia jest metodą leczenia wykorzystującą żywe organizmy. Chodzi konkretnie o pijawki lekarskie, z łac. hirudo medicinalis, chociaż na świecie wykorzystuje się także inne gatunki tych stworzeń. Mimo, że sposób leczenia znany jest od bardzo dawna, to oficjalnie przyjęto tę metodę w 2005 r. Wskazania do leczenia pijawkami są bardzo szerokie, obejmują m. in. bóle głowy, nadciśnienie, cukrzycę, alergie, impotencję czy choroby tarczycy. Jak wygląda zabieg hirudoterapii? Jakie mogą wystąpić powikłania?

Co to jest hirudoterapia?

Mówi się nie tylko o miejscowym, ale także o mocno ogólnoustrojowym działaniu hirudoterapii. Pijawki przeznaczone do celów terapeutycznych pochodzą najczęściej ze specjalnie wyselekcjonowanych źródeł hodowlanych. W warunkach naturalnych występują one w wodach słodkich. Ze względu na możliwość przenoszenia chorób pasożytniczych, bakteryjnych i innych, pijawki lecznicze muszą pochodzić jedynie ze ściśle określonych, zakontraktowanych adekwatnymi zezwoleniami hodowli. Wśród bardzo popularnych zastosowań wymienia się leczenie pijawkami żylaków.

Jak działa hirudoterapia?

Niegdyś uważano, że stawianie pijawek pozwala na pozbycie się z organizmu „zepsutej krwi”, co oczywiście jest nieprawdą. Dziś na podstawie przeprowadzonych badań wiadomo na pewno, że chodzi o dobroczynny wpływ substancji zawartych w ślinie pijawki lekarskiej. Mowa o hirudynie.

Hirudyna wykazuje działanie antykoagulacyjne, czyli zmniejszające krzepnięcie krwi. Pozostała mieszanina wytwarzanych przez nie związków wykazuje także działanie analgetyczne (przeciwbólowe). Enzymy uwalniane przez pijawkę mają także działanie bakteriobójcze, przeciwzapalne, wyrównujące ciśnienie krwi. Według najnowszych badań taki sposób leczenia może w przyszłości znacząco przysłużyć się w walce z chorobami zakrzepowymi i nowotworami (udowodniono działanie rozszerzające naczynia krwionośne, antykoagulacyjne i przeciwchemczne).

Na co pomagają pijawki? Jakie są wskazania do hirudoterapii?

Leczenie pijawkami obejmuje bardzo wiele wskazań terapeutycznych. Wśród nich można wyróżnić:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • podwyższony poziom cholesterolu,
  • impotencję,
  • cukrzycę,
  • hemoroidy,
  • wspomaganie leczenia przy przeszczepach skóry,
  • bóle głowy,
  • owrzodzenie żołądka i dwunastnicy,
  • alergie,
  • niektóre schorzenia o podłożu psychicznym (nerwice, depresje),
  • choroby zakrzepowo–zatorowe,
  • schorzenia układu moczowo–płciowego.

Zastosowanie pijawek lekarskich odbywa się także w wielu innych schorzeniach, przy których ich wykorzystanie mogłoby wydawać się nieoczywiste. Pijawki stosuje się na chorą wątrobę, na żylaki, na łuszczycę, a w przypadku chorób endokrynologicznych – na tarczycę. Ze względu na przeciwzapalne i przeciwbólowe działanie uwalnianych substancji taki sposób leczenia może przynieść rezultaty jako jedna ze składowych postępowania przy przepuklinach kręgosłupa, rwie kulszowej czy zapaleniu korzonków nerwowych. Pijawki leczą także choroby neurodegeneracyjne, pomagają na obrzęki i są wykorzystywane w medycynie estetycznej.

Jakie są przeciwwskazania do hirudoterapii?

Przeciwwskazania do leczenia pijawkami dzielą się na względne oraz bezwzględne. W tej drugiej kategorii jakiekolwiek rozważania co do ewentualnego zastosowania pijawek lekarskich po prostu nie mogą mieć miejsca.

Do względnych przeciwwskazań hirudoterapii zaliczamy:

  • stany obniżonego ciśnienia krwi,
  • stosowanie wielu różnych środków farmakologicznych jednocześnie (np. leków przeciwzapalnych, substancji powodujących rozrzedzenie krwi np. kwasu acetylosalicylowego),
  • skłonność do krwawień,
  • nadżerkowe zapalenie śluzówki żołądka,
  • uczulenie na proteiny,
  • wiek poniżej 10 r.ż.

Bezwzględne przeciwwskazania to:

  • ciąża,
  • stany ciężkiego niedożywienia, anemia,
  • choroby przebiegające związane z upośledzeniem krzepnięcia krwi, hemofilia,
  • menstruacja,
  • zakażenie wirusem HIV,
  • czynna gruźlica,
  • gorączka.

Zastosowanie tego typu leczenia wymaga szczególnej uwagi u osób ze schorzeniami o podłożu psychicznym, takimi jak depresja czy nerwica, mimo że nie stanowią one ścisłego przeciwwskazania. 

Hirudoterapia – jak wygląda zabieg? Gdzie stawiane są pijawki?

Zabieg wykonuje specjalnie uprawniony i przeszkolony hirudoterapeuta, trzeba bowiem wiedzieć, gdzie stawiać pijawki. Odpowiednie kwalifikacje są istotne z uwagi na konieczność precyzyjnej znajomości anatomii ludzkiego organizmu oraz patofizjologicznego podłoża schorzeń, w których pijawki lekarskie mają zastosowanie. Również sam sposób obchodzenia się z tymi stworzeniami ma znaczenie w odniesieniu do skuteczności terapii. Bardzo ważne jest także samo przygotowanie pacjenta w domu.

Na dwa dni przed zjawieniem się w gabinecie kategorycznie zabrania się spożywania aromatycznych przypraw (kurkuma, czosnek, curry). Niewskazane jest także picie alkoholu oraz stosowanie kosmetyków, których zapach może stanowić przeszkodę w przystawieniu i przyssaniu pijawki. Dodatkowo należy ogrzać skórę ciepłą wodą, ponieważ chłód odstrasza te zwierzęta.

Po umieszczeniu przez terapeutę pijawki w wyznaczonym miejscu na skórze, zaczyna się procedura zabiegu. Następnie pijawka przegryza skórę i rozpoczyna jednorazowe wysysanie kilkunastu mililitrów krwi z jednoczesnym uwalnianiem do krwiobiegu pacjenta wspomnianych wcześniej substancji o dobroczynnym działaniu. Procedura trwa zwykle godzinę lub dłużej. Odstęp pomiędzy poszczególnymi sesjami trwa najczęściej tydzień.

Punkty przystawiania pijawek są zależne od rodzaju schorzenia, z jakim zgłosił się pacjent. Przykładowo może to być łokieć, kolano, łydka czy broda. Warto pamiętać, że miejsca owłosione czy brudne będą utrudniać proces. Po zakończonej terapii zwierzęta są usuwane i traktowane jako odpad medyczny. W żadnym przypadku nie można ich wykorzystać ponownie. Rany po pijawkach należy leczyć, zakładając jałowy opatrunek po wcześniejszej dezynfekcji powierzchni skóry. 

Leczenie pijawkami – cena

Leczenie pijawkami pomaga na bardzo wiele schorzeń i dolegliwości. Cena sesji hirudoterapii to najczęściej około 100 zł, choć zazwyczaj jest ona uzależniona od ilości pijawek i zużytych środków opatrunkowych. 

Jakie są skutki uboczne hirudoterapii?

Jak każdy rodzaj terapii, leczenie pijawkami wiąże się z ryzykiem skutków ubocznych. Możliwe powikłania hirudoterapii to przede wszystkim zakażenie bateryjne drobnoustrojami z rodzaju Aeromonas. Wówczas pojawia się biegunka, wymioty, pęcherze na skórze, gorączka. Wymienione objawy mogą wystąpić przy upośledzonej odporności lub w przypadku wątpliwości co do pochodzenia pijawek. Możliwe są także reakcje alergiczne, swędzenie lub krwiaki.

Podczas terapii bardzo ważna jest suplementacja  (magnez i potas), ponieważ utrzymujące się po zabiegu krwawienie może powodować spadek zawartości hemoglobiny, co może z kolei skutkować anemią. Przystawianie pijawek może pozostawiać niewielkie blizny. Warto o tym pamiętać, szczególnie w przypadku terapii w widocznych miejscach. Zazwyczaj szybko dochodzi do zagojenia, ale nie jest to regułą.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie gardła – jak i czym płukać gardło?

    Płukanie gardła jest jednym z domowych sposobów na łagodzenie nieprzyjemnych objawów infekcji gardła, ale także innych dolegliwości. Płukanki pomagają uśmierzyć ból, zmniejszyć opuchliznę i obrzęk gardła, a także nawilżyć suchą i podrażnioną śluzówkę. Jak i czym płukać gardło? O czym warto pamiętać, stosują płukanki na gardło? 

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Selektywne zaburzenie odżywiania – przyczyny, objawy i leczenie wybiórczego jedzenia

    Wielu rodziców czy opiekunów dzieci uważa, że zakres jedzonych przez nie produktów jest zbyt mały i że są one strasznie wybredne. Taką osobę często określa się słowem „fusyt”, co zgodnie z definicją oznacza człowieka wybrednego, który nie wszystko jada, często krzywi się na jedzenie i odmawia konsumpcji oraz ma specyficzne przyzwyczajenia żywieniowe. Większość osób ma jakieś produkty, których nie lubi, a zazwyczaj w młodości ilość rzeczy, których dziecko nie chce jeść jest jeszcze większa. Kiedy należy się martwić taką sytuacją? Kiedy jest to tylko dziecięca wybiórczość, a kiedy poważny problem? 

  • Zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie ucha może dotyczyć wszystkich części, z których składa się narządu słuchu: ucha zewnętrznego, środkowego oraz wewnętrznego. Schorzenie najczęściej dotyka najmłodszych pacjentów, jednak z zapaleniem ucha mogą się zmagać także dorośli. Objawy, które powinny zaniepokoić to ból ucha, pogorszenie słuchu, wyciek surowiczy lub ropny, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, szumy uszne.

  • Ból nerki w ciąży – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

    Ból nerek w czasie ciąży, tak jak każdy inne zaburzenie fizjologiczne, nie powinien być bagatelizowany. Kobiety ciężarne, które odczuwają m.in. kłujący ostry ból w okolicy dołu pleców i mają gorączkę, koniecznie powinny skonsultować swój stan z lekarzem. Leczenie nerek z użyciem antybiotyków lub leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, powinno odbywać się zawsze pod kontrolą lekarza i mieć miejsce jedynie w uzasadnionych przypadkach. Warto dodać, że nie istnieją domowe sposoby na ból nerki, które zupełnie wyeliminowały dolegliwość, niemniej istnieją takie, które mogą pomóc osłabić dolegliwości. Jakie to sposoby i jak wygląda leczenie ciężarnych z chorobą nerek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kim są tzw. non-responders? Dlaczego niektóre osoby nie reagują na szczepienia?

    Szczepienia pobudzają układ odpornościowy do wytwarzania ochrony immunologicznej, która naśladuje naturalną odpowiedź na potencjalną infekcję. Dlaczego niektóre osoby nie reagują na szczepionki w taki sposób, jaki można by się tego spodziewać? Czy można przewidzieć, u kogo szczepionka nie zadziała?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij