Napoje izotoniczne – czym są i kiedy je stosować?

Podczas wysiłku fizycznego tracimy spore ilości wody z organizmu. Oprócz płynów, podczas wysiłku tracimy także cenne składniki mineralne, takie jak sód, chlor, potas magnez oraz wapń, a z nimi także niektóre witaminy. Najlepszym sposobem na uzupełnienie niedoboru płynów są napoje izotoniczne. Czym jednak konkretnie są i czy każdy powinien je spożywać?

 

 

Czym jest izotonik?

Napój izotoniczny jest to płyn, którego stężenie (osmolalność) jest takie samo, jak stężenie płynów ustrojowych w organizmie. Napoje takie, oprócz wody, zawierają także niezbędne minerały i węglowodany, czasem również witaminy. Dzięki temu, że ciśnienie osmotyczne izotoników jest bardzo zbliżone do ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych, napoje te bardzo szybko i skutecznie nawadniają organizm, pozwalają utrzymać odpowiednie stężenie składników mineralnych i węglowodanów w ciele.

Pozostałe napoje można podzielić na dwie grupy: hipotoniczne oraz hipertoniczne. Do tych pierwszych należy np. woda. Stężenie składników mineralnych w wodzie jest mniejsze niż w płynach ustrojowych. Woda jest bardzo szybko wchłaniana, ale nie uzupełnia niedoborów energii. Natomiast przykładem napojów hipertonicznych są soki. W nich, z kolei, ilość składników mineralnych i węglowodanów jest większa od tej we krwi. Dlatego też soki nie są wskazane jako środek nawadniający, za to mogą szybko uzupełnić niedobory energii w postaci węglowodanów.

Co jest w środku?

Głównym składnikiem napojów izotonicznych jest woda. W przypadku niedostatecznego jej dostarczania, wydajność organizmu spada. Nawet niewielkie odwodnienie może być niebezpieczne dla zdrowia. Gdy utracimy taką ilość wody, która odpowiada 5% masy ciała, wydolność organizmu spadnie aż o 30%.

Drugim ważnym składnikiem napojów izotonicznych jest sód. Dzięki niemu wypijana woda zostaje efektywnie wchłonięta. Jest on również ważny do utrzymania równowagi elektrolitów. W trakcie wysiłku fizycznego sód pozwala na utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała. Oprócz sodu, w napojach izotonicznych znajduje się również potas, który również bierze udział w wielu procesach niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania układu mięśniowego i nerwowego.

Magnez i wapń – kolejne składniki – są potrzebne do prawidłowej pracy układu mięśniowego i nerwowego. Magnez uczestniczy również w utrzymaniu prawidłowej temperatury ciała.

W skład izotoników wchodzą także węglowodany – głównie łatwo przyswajalne, takie jak glukoza, fruktoza, maltoza, sacharoza czy maltodekstryna. Są one źródłem energii i sprawiają, że organizm jest zdolny do większych wysiłków. Węglowodany wraz z sodem zwiększają wchłanianie wody. Zazwyczaj jest ich ok. 4-8g na 100ml napoju. Jednak im więcej jest węglowodanów, tym mniej skuteczne nawadnianie organizmu, gdyż płyn taki dłużej pozostaje w żołądku.

Skąd się bierze zmęczenie?

Podczas ćwiczeń w organizmie ubywa wody, ciało się przegrzewa, a zapasy węglowodanów maleją. Dlatego odczuwamy zmęczenie. Picie napojów izotonicznych może to uczucie opóżnić poprzez dostarczenie łatwo dostępnej energii z węglowodanów i uzupełnienie ubytków wody.

Izotonik dla wszystkich?

Rodzaj płynu przyjmowanego podczas treningu, zależy od rodzaju i intensywności wysiłku, jaki podejmujemy.

Osoby, które stosują intensywne obciążenie trwające do jednej godziny, takie jak aerobik, pływanie, bieg, potrzebują jedynie uzupełnienia płynów. W tym przypadku dobrze jest pić wodę, herbatę czy rozcieńczony sok. Nie ma potrzeby uzupełniania węglowodanów czy elektrolitów.
Przy wysiłkach trwających dłużej – od jednej do trzech godzin (np. piłka nożna, biegi na dłuższe dystanse), konieczne jest uzupełnianie wody oraz węglowodanów. Zapobiega to odwodnieniu, przegrzaniu i spadkowi energii. Niedobór węglowodanów przy tego typu wysiłkach może powodować spadek formy.
Wysiłki długotrwałe, trwające ponad trzy godziny, których najlepszym przykładem jest maraton, wymagają uzupełniania zarówno płynów, węglowodanów, jak i elektrolitów, szczególnie sodu.

Należy pamiętać, że osoby chcące się odchudzać, stosując wysiłki trwające godzinę, nie powinny stosować napojów izotonicznych, gdyż organizm będzie korzystał z energii pochodzącej z węglowodanów dostarczonych w napoju, zamiast sięgać do rezerw w postaci tkanki tłuszczowej.

Uważaj JAK pijesz

Oprócz tego, co się pije, należy zwrócić również uwagę na sposób przyjmowania napoju. Podczas wysiłku należy pić powoli, małymi łykami. Nie należy pić płynów bardzo zimnych, lecz lekko schłodzone. Ciepłe napoje dłużej zalegają w żołądku.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus