Grafika przedstawiająca rozwój demencji starczej
Ewelina Sochacka

Wysoki poziom „dobrego cholesterolu” groźny dla zdrowia? Szokujące wyniki badań

Najnowsze badania naukowe pokazują, że zbyt wysoki poziom HDL (ang. High-Density Lipoprotein), czyli tzw. dobrego cholesterolu, może zwiększyć ryzyko demencji u osób starszych. Badanie zostało przeprowadzone przez naukowców z Monash University w Melbourne (Australia).

  1. „Dobry cholesterol” HDL wpływa na rozwój demencji?
  2. Dlaczego wysoki poziom dobrego cholesterolu wpływa na rozwój demencji u osób starszych?
  3. Poziom HDL w osoczu nowym markerem demencji?
  4. Czym jest HDL?
  5. Jak utrzymać cholesterol HDL na odpowiednim poziomie?

„Dobry cholesterol” HDL wpływa na rozwój demencji?

Badanie było częścią dużego projektu ASPREE (ang. Aspirin in Reducing Events in the Elderly, tłum. aspiryna w ograniczaniu zdarzeń (zdrowotnych) u osób starszych), czyli eksperymentu, który miał ocenić, jak stosowanie raz dziennie 100 mg aspiryny wpływa na długość życia. Wzięło w nim udział niemal 19 tysięcy pacjentów. Jeden z wniosków, które dotychczas przedstawiono, dotyczył wysokiego poziomu „dobrego cholesterolu” u osób starszych i wpływu tego czynnika na rozwój demencji starczej.

Zaobserwowano, że seniorzy, którzy mieli wysoki poziom HDL we krwi, mieli o 27% wyższe ryzyko rozwoju demencji. Odkrycia te były szczególnie zauważalne wśród osób w wieku 75 lat, a u jeszcze starszych pacjentów ryzyko to wynosiło aż 42%.

U badanej grupy pacjentów nie występowały wcześniej problemy z funkcjami poznawczymi. Uczestnikami badania byli Australijczycy i Amerykanie, którym stężenie HDL w osoczu mierzono w dniu włączenia do badania. Kontrole odbywały się raz w roku przez cztery kolejne lata. Uczestnicy, u których zdiagnozowano demencję, to w większości kobiety, osoby mniej aktywne fizycznie, rzadziej obecni lub byli palacze. Badacze podkreślają, że chociaż badanie ASPREE jest randomizowanym, kontrolowanym badaniem dotyczącym wpływu stosowania raz dziennie 100 mg aspiryny, to wyniki te nie są rezultatem wpływu aspiryny na demencję, ponieważ poprzednie analizy wykazały, że aspiryna nie wpływa na częstość występowania demencji.

Stężenie HDL, które uznano za poziom wysoki, wynosiło >80 mg/dl, kiedy norma dla kobiet to co najmniej 50 mg/dl, a dla mężczyzn co najmniej 40 mg/dl.

Dlaczego wysoki poziom dobrego cholesterolu wpływa na rozwój demencji u osób starszych?

Odkrycia Australijczyków są naprawdę zaskakujące, niemniej nie odbiegają od ostatniego trendu związanego z innymi publikacjami dotyczącymi podwyższonego poziomu HDL w osoczu i wpływu tego czynnika na stan zdrowia. Seria ostatnich doniesień podkreśliła związek między wysokim HDL a rozwojem kilku schorzeń. Na przykład ostatnie badania zidentyfikowały powiązania między bardzo wysokim poziomem „dobrego cholesterolu” a zwyrodnieniem plamki żółtej związanej z wiekiem, wyższą podatnością na złamania, a także rozwojem sepsy u osób starszych.

Jak podkreślają naukowcy, nie tylko czynniki genetyczne, ale także styl życia silnie wpływają na poziom HDL, co oznacza, że niekoniecznie oczekuje się tylko genetycznego wyjaśnienia tej sytuacji. To, dlaczego wysoki poziom HDL może być związany ze zwiększonym ryzykiem demencji, nie jest jasne. Wcześniejsze badania łączące HDL z funkcjami poznawczymi sugerowały, że umiarkowanie wysoki poziom HDL był związany z lepszymi funkcjami poznawczymi, a niski poziom HDL ze zwiększonym nasileniem choroby Alzheimera. Naukowcy biorą także pod uwagę fakt, że odpowiedź na pytanie, skąd się bierze powiązanie między wysokim poziomem HDL a rozwojem demencji starczej, tkwi w samej cząsteczce HDL, której budowa u osób z podwyższonym ryzykiem może być dysfunkcyjna, nie zaś w podwyższonym poziomie „dobrego cholesterolu”.

Powiązane produkty

Poziom HDL w osoczu nowym markerem demencji?

Wraz ze starzeniem się społeczeństw w większości krajów rozwiniętych demencja staje się coraz większym problemem społecznym i ekonomicznym. Obecnie brakuje sprawdzonych nieinwazyjnych biomarkerów wczesnego ryzyka tej choroby i nie ma dobrze funkcjonujących metod terapii, które mogłyby spowolnić spadek funkcji poznawczych. Poziomy krążącego HDL są bardzo łatwo mierzalne i potencjalnie modyfikowalne (dieta, suplementacja preparatów na kontrolę poziomu cholesterolu, zmiana stylu życia), a zatem mogą stać się użytecznym biomarkerem demencji, choć nie będą dla każdego seniora tak samo pomocne. Naukowcy przypominają, że badania dotyczyły osób, które w momencie włączenia do eksperymentu były zdrowe i były przedstawicielami rasy białej. Chociaż badacze zakładają, że czynniki genetyczne nie grały tu głównej roli, to jednak mogły się przyczynić do rozwoju tych patologii, a jak wiadomo – każdy z nas ma inne obciążenia genetyczne.

Czym jest HDL?

HDL, nazywana także czasami HDL-C, to jedna z tzw. frakcji lipoprotein osocza krwi o wysokiej gęstości. Każda cząsteczka HDL składa się z lipidów, czyli tłuszczów i białek. W cząsteczce HDL białek jest więcej niż tłuszczów. Sprawia to, że „dobry cholesterol” ma wyższą gęstość, skąd też wzięła się jego nazwa – High-Density Lipoprotein, czyli lipoproteina o wysokiej gęstości. Jej główną funkcją jest transport cholesterolu we krwi, a mówiąc precyzyjniej – cholesterolu z tkanek do wątroby. W wątrobie cząsteczki cholesterolu są metabolizowane i zużywane do produkcji kwasów żółciowych. Badania naukowe potwierdzają, że przy zbyt niskim poziomie HDL w osoczu cząsteczki cholesterolu nie są sprawnie przenoszone do wątroby, przez co odkładają się na ścianach tętnic, tworząc blaszki miażdżycowe, co sprzyja rozwojowi miażdżycy i innych chorób sercowo-naczyniowych. Potwierdzono, że prawidłowy poziom HDL w osoczu krwi zapobiega występowaniu zawałów serca. Ponadto HDL ma także właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne.

Zmniejszone światło tętnic przez nagromadzenie blaszek miażdżycowych
Zmniejszone światło tętnic przez nagromadzenie blaszek miażdżycowych

Jak utrzymać cholesterol HDL na odpowiednim poziomie?

Jak wspomniano wcześniej, podwyższony poziom „dobrego cholesterolu” może nie być korzystny dla osób starszych przez wzgląd na wyższe ryzyko rozwoju demencji, niemniej jego zbyt niski poziom także nie jest korzystny, biorąc pod uwagę podwyższenie ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia. Jak zatem dbać o prawidłowy poziom HDL? Należy przede wszystkim przyjrzeć się swojej diecie – wykluczyć z niej produkty i dania bogate w cukry proste i tłuszcze nasycone. Dobrze jest włączyć do swojego jadłospisu większą ilość warzyw, szczególnie tych zielonych i fioletowych, które są bogate w antocyjany  – szpinak, bakłażan, brokuły, jeżyny, jagody, maliny, ponadto dobrej jakości tłuszcze, jak np. oliwa z oliwek. Pomocne może okazać się spożywanie tłustych ryb, których mięso jest bogate w kwasy omega-3. Nie bez znaczenia jest włączenie w swój tryb dnia regularnej aktywności fizycznej, zaprzestanie palenia papierosów i nadmiernego spożycia alkoholu. Bardzo ważne jest także monitorowanie poziomu HDL poprzez profilaktyczne robienie badań krwi, np. oznaczenie poziomu HDL, prób wątrobowych czy trzustkowych.

Produkty spożywcze na dobry cholesterol
Produkty spożywcze na dobry cholesterol

 

  1. Hussain S. M. i in., Association of plasma high-density lipoprotein cholesterol level with risk of incident dementia: a cohort study of healthy older adults, The Lancet, 29 Nov 2023, https://doi.org/10.1016/j.lanwpc.2023.100963.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Możesz uprzedzić chorobę Alzheimera o kilkadziesiąt lat – najnowsze odkrycie naukowców

    W świetle nowych badań niższy poziom cholesterolu o wysokiej gęstości (HDL) oraz wysoki poziom trójglicerydów we krwi towarzyszą częstszemu występowaniu choroby Alzheimera kilkadziesiąt lat później – i mowa o pomiarach przeprowadzanych m. in. na trzydziestopięcioletnich pacjentach.

  • Dyslipidemia – co to jest? Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

    Dyslipidemia to stan, w którym poziom lipidów (tj. tłuszczów) we krwi jest zaburzony. Zwykle oznacza to, że poziom cholesterolu lub triglicerydów we krwi jest zbyt wysoki lub zbyt niski. Jest często związana z niezdrowym stylem życia, czyli dietą wysokotłuszczową i brakiem aktywności fizycznej. Może być również spowodowana przez choroby metaboliczne, m.in. cukrzycę, choroby tarczycy i wątroby. Leczenie dyslipidemii obejmuje zmiany w stylu życia – wdrożenie zdrowej diety, utrzymanie regularnego poziomu aktywności fizycznej, a także farmakoterapię, czyli stosowanie leków, takich jak statyny, fibraty i niacyna, które pomagają zmniejszyć poziom lipidów we krwi.

  • Odkryto genetyczną przyczynę otyłości. Znaczenie ma grupa krwi

    Międzynarodowy zespół badaczy odkrył genetyczną przyczynę otyłości. Ludzie, którzy nie mają wariantu genetycznego SMIM1, zużywają mniej energii w spoczynku, więc mają predyspozycję do większej masy ciała. Gen SMIM1 jest natomiast związany z pewną grupą krwi.

  • Sprawdź, czy możesz wejść do lekarza bez kolejki. Pełna lista

    Nie każdy wie, ale istnieje lista osób, które mogą wejść do lekarza poza kolejką. Lista ta nie jest krótka i wciąż się zmienia. Ustala ją Narodowy Fundusz Zdrowia. Dotyczy ona nie tylko wizyt u specjalisty, ale także usług farmaceutycznych. Kto może skorzystać z przywileju i nie musi czekać w kolejce?  

  • Nowe zasady realizacji recept od 20 lipca 2024

    Od 20 lipca 2024 r. obowiązują nowe zasady realizacji recept, dzięki którym będzie można wydać pacjentowi lek nawet wtedy, kiedy lekarz błędnie zapisze schemat dawkowania preparatu. Jak dokładnie brzmi przepis i z jakimi zmianami muszą zapoznać się pracownicy aptek i pacjenci?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij