×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Rosyjska szczepionka na koronawirusa działa – pierwsze testy dały pozytywne efekty

Coraz więcej wskazuje na to, że kontrowersyjna, stworzona w rekordowym tempie szczepionka na koronawirusa autorstwa rosyjskich naukowców, może okazać się skuteczna. Szczepionka Sputnik V, nazwana na cześć słynnego rosyjskiego satelity, dopiero teraz doczekała się testów klinicznych, które dały pozytywne rezultaty – lek podany ochotnikom miał wytworzyć w ich organizmach przeciwciała wycelowane w wirusa SARS-CoV-2.

Rosyjska szczepionka prowadzi do powstawania przeciwciał 

Wyniki badań nad rosyjską szczepionką na koronawirusa ukazały się na łamach prestiżowego pisma The Lancet. Mowa o dwóch nierandomizowanych badaniach w fazie 1/2, w których udział wzięło w sumie 76 zdrowych osób w wieku od 18 do 60 lat. Oba badania odbyły się między czerwcem a sierpniem w dwóch moskiewskich szpitalach. Wyniki uzyskane w trakcie badania sugerują, że szczepionka była w stanie sprowokować powstanie przeciwciał w organizmach uczestników w ciągu 21 dni od podania. Z kolei po 42 dniach nie zaobserwowano żadnych istotnych skutków ubocznych.

Jak działają szczepionki na bazie adenowirusów?

Szczepionka Sputnik V należy do grupy tzw. rekombinowanych szczepionek na bazie adenowirusów, czyli nieszkodliwych i nieaktywnych form wirusów przeziębienia, które zmodyfikowano tak, by zawierały proteiny wirusa SARS-CoV-2, wywołującego chorobę Covid-19. Dzięki temu system immunologiczny ma możliwość rozpoznania i zareagowania na wirusa bez obaw o wywołanie infekcji w organizmie. 

Adenowuirusy wnikają w głąb ludzkich komórek i dostarczają do niego kod genetyczny kluczowej proteiny, co pozwala komórkom na rozpoczęcie jej produkcji. Ważne jest, by w szczepionce znalazły się dwa różne adenowirusy, aby system immunologiczny nie był w stanie natychmiast ich zneutralizować, co da im czas na wniknięcie w głąb komórek i zapoczątkowanie reakcji prowadzącej do powstania przeciwciał.

Szczepionka dla zysku czy dobra innych?

Rosyjska szczepionka wzbudza najwięcej kontrowersji, ponieważ to właśnie jej autorzy jako pierwsi odtrąbili sukces, co nie oznacza, że inne, również powstające w ekspresowym tempie, okażą się skuteczniejsze. Obecnie nad szczepionkami na koronawirusa pracuje około stu zespołów na całym świecie, a około 10 z nich deklaruje, że ukończy pracę nad szczepionką na przestrzeni najbliższych miesięcy. 

Naukowcy mają jednak obawy, że ten wyścig może okazać się niebezpieczny dla pacjentów, którzy otrzymają leki tworzone niekoniecznie w imię troski o ich zdrowie i życie, ale narodową dumę, przewagę geopolityczną oraz zyski ze sprzedaży szczepionki innym krajom. 

Wiele pytań o skuteczność szczepionki przeciw SARS-CoV-2

To, że szczepionka jest w stanie aktywować produkcję przeciwciał to za mało, by móc mówić o jej skuteczności. Przede wszystkim nie wiadomo, czy będzie ich wystarczająco dużo, by zapewnić ochronę przed Covid-19. Badania prowadzone nad osoczem ozdrowieńców, które jest wykorzystywane do leczenia chorych na Covid-19 pokazały, że liczba przeciwciał wytwarzanych przez poszczególnych chorych może znacząco się różnić. W osoczu części z nich było ich na tyle dużo, że wystarczyły do terapii kilku chorych, natomiast u innych liczba przeciwciał była znikoma lub żadna. W związku z tym można przypuszczać, że szczepionka może nie odnieść tych samych efektów u różnych osób, chyba że uda się ustalić, jak wiele przeciwciał musiałoby powstać, by można było mówić o ochronie przed zakażeniem. W tym celu należałoby jednak przeprowadzić badania na znacznie większych próbach ochotników – kilkadziesiąt osób to zdecydowanie za mało, by móc przełożyć uzyskany wynik na całą populację. 

Ponadto badanie przeprowadzone przez Rosjan nie było randomizowane, co także podważa płynące z niego wnioski. O randomizacji badania mówimy w chwili, gdy osoby z grupy badawczej (otrzymujące lek) i kontrolnej (które otrzymują placebo) są dobierane losowo i nie wiedzą, w której grupie się znajdują. Badanie rosyjskie nie spełnia tych kryteriów. Mimo to zaprezentowanie jakichkolwiek wyników badań klinicznych zwiększyło wiarę środowiska medycznego w rosyjski lek i zostało uznane za krok w dobrą stronę. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. D. Y. Logunov, I. V. Dolzhikova, O. V. Zubkova, i in., Safety and immunogenicity of an rAd26 and rAd5 vector-based heterologous prime-boost COVID-19 vaccine in two formulations: two open, non-randomised phase 1/2 studies from Russia, „The Lancet” 2020, DOI:https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)31866-3
  2. T. Hale, First results of russia's Sputnik V Covid-19 vaccine trial are in. Here's what you need to know, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/first-results-of-russias-sputnik-v-covid19-vaccine-trial-are-in-heres-what-you-need-to-know/, [dostęp:] 08.09.2020 r.

Podziel się: