Jak wygląda badanie per rectum? Wizyta u proktologa, badania proktologiczne i przygotowanie

Wizyta u lekarza proktologa oraz podstawowe badanie per rectum oraz inne badania proktologiczne niekiedy budzą obawy wśród pacjentów. Na czym dokładnie ono polega? Kiedy udać się do proktologa? 

1. Jak wygląda badanie per rectum? Czy boli?
2. Kim jest proktolog i jakie są wskazania do wizyty u niego?
3. Jak się przygotować do wizyty u proktologa?
4. Specjalistyczne badania proktologiczne per rectum
5. Badania proktologiczne – najczęściej zadawane pytania

Jak wygląda badanie per rectum? Czy boli?

– odpowiada Zuzanna Kręcisz, mgr farmacji. 

Z tego artykułu dowiesz się:

• jak przygotować się do wizyty proktologicznej,
• o co pyta proktolog na pierwszej wizycie,
• jakie dodatkowe badania może przeprowadzić proktolog,
• czy badanie proktologiczne można wykonać podczas miesiączki.

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz również, dlaczego wizyta u lekarza proktologa, gdy jest wskazana, nie powinna być odwlekana. Porady mogą pomóc w przygotowaniu się do wizyty i rozwianiu obaw z nią związanych.

Kim jest proktolog i jakie są wskazania do wizyty u niego?

Proktolog to lekarz specjalista, zazwyczaj chirurg, zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób końcowego odcinka przewodu pokarmowego, w tym odbytu i kanału odbytu.

Do proktologa warto zgłosić się z każdym niepokojącym objawem dotyczącym końcowego odcinka przewodu pokarmowego, w tym ból, świąd czy pieczenie, a także w przypadku obecności śluzu lub krwi w stolcu, zmian ropnych okolic odbytu, trudności z utrzymaniem stolca, przewlekłych zaparć czy biegunek, bólu przy wypróżnianiu. Schorzenia te często są dla pacjenta krępujące, ale nie należy odwlekać wizyty z tego powodu. 

Konsultacje proktologiczne mogą mieć charakter profilaktyczny, szczególnie w kierunku raka jelita grubego, zwłaszcza u osób z grup ryzyka bądź być elementem przygotowania do operacji w obrębie odbytu lub jelita grubego. Porady proktologiczne udzielane są zarówno w ramach NFZ, jak i prywatnie. 

Jak się przygotować do wizyty u proktologa?

Pierwsza wizyta u proktologa lub chirurga nie wymaga szczególnych przygotowań. Należy jednak w dniu badania wypróżnić się, a okolice odbytu umyć delikatnym środkiem myjącym. Nie trzeba być na czczo ani przyjmować środków przeczyszczających.

O co pyta proktolog podczas pierwszej wizyty?

Przed przeprowadzeniem badania lekarz przeprowadzi wywiad z pacjentem dotyczący objawów, czasu ich trwania i  nasilenia oraz przebytych operacji, porodów, diety, ilości wypijanej wody, a także chorób współistniejących u pacjenta (np. cukrzycy, schorzeń neurologicznych lub związanych z przewodem pokarmowym).

Specjalistyczne badania proktologiczne per rectum

Oprócz wstępnego badania per rectum lekarz proktolog może wykonać dodatkową diagnostykę, w zależności od zgłaszanych dolegliwości, m.in. anoskopię lub rektoskopię.

• Anoskopia to badanie endoskopowe kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy przeprowadzane za pomocą anoskopu, czyli krótkiej rurki z oświetleniem. Pacjent leży na boku lub przyjmuje pozycję kolankowo-łokciową, a lekarz wprowadza anoskop do odbytu, co pozwala na ocenę błony śluzowej i wykrycie takich zmian, jak hemoroidy czy szczeliny. Badanie jest zwykle bezbolesne, choć może wywołać niewielki dyskomfort.
• Rektoskopia to endoskopowe badanie odbytnicy i esicy (końcowej części jelita grubego) za pomocą rektoskopu. Podczas badania pacjent leży na lewym boku z podkurczonymi nogami. Lekarz po miejscowym znieczuleniu wprowadza rektoskop, aby ocenić stan błony śluzowej i ewentualne zmiany patologiczne. Choć to badanie może powodować dyskomfort, znieczulenie minimalizuje ból. Rektoskopia jest wskazana przy podejrzeniu chorób odbytnicy i esicy; decyzję o jej wykonaniu podejmuje lekarz.

Badania proktologiczne – najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba się golić przed wizytą u proktologa?

Owłosienie zazwyczaj nie przeszkadza lekarzowi w przeprowadzeniu badania fizykalnego. Jeśli jednak nadmierne owłosienie mogłoby utrudnić ocenę skóry lub wykonanie badania per rectum, to lekarz sam zdecyduje o jego usunięciu. W żadnym wypadku pacjent nie musi golić się samodzielnie w domu, ponieważ może to spowodować mikrouszkodzenia skóry, prowadzące do podrażnień lub pieczenia. 

Czego nie robić przed wizytą u proktologa?

Wizyta u proktologa zwykle nie wymaga dużych przygotowań. Nie należy stosować środków przeczyszczających bez zaleceń lekarskich i unikać ciężkich, wzdymających potraw. Warto zadbać o higienę i zabrać dokumentację medyczną. 

Czy miesiączka jest przeciwwskazaniem do badania proktologicznego?

Wiele badań proktologicznych można wykonać podczas miesiączki. W przypadku obfitego krwawienia, dbając o komfort pacjentki, można rozważyć przełożenie terminu. Najlepszym rozwiązaniem jest skonsultowanie się z placówką wykonującą badanie, aby uzyskać indywidualne wskazówki. W przypadku pilnych objawów (np. krwawienie z odbytu, silny ból) nie należy odkładać badania tylko z powodu miesiączki.