×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Dna moczanowa – jaką dietę stosować, by złagodzić atak podagry?

Dna moczanowa, zwana też podagrą, to schorzenie powstające w wyniku zbyt dużego stężenia kwasu moczowego we krwi (hiperurykemii). Towarzyszą temu przykre objawy: ból, zaczerwienie skóry, ocieplenie stawu i obrzęk. Choroba najczęściej dotyka mężczyzn po czterdziestce. Należy dodać, że leczenie podagry trwa do końca życia. Oprócz farmakoterapii i zmiany trybu życia podstawową rolę w terapii dny moczanowej odgrywa odpowiednia dieta. 

Dna moczanowa – dlaczego dieta jest ważna w leczeniu podagry?

Stężenie kwasu moczowego we krwi zależy w dużej mierze od tego, co jemy. Puryny z jedzenia, po dostaniu się do organizmu, przekształcają się w kwas moczowy, którego wysokie stężenie we krwi odpowiada za napady bólowe i przewlekły stan zapalny. Niektóre produkty charakteryzują się znacznie wyższą zawartością związków purynowych od pozostałych.

Dieta w dnie moczanowej – dieta niskopurynowa

Chorym na podagrę zaleca się dietę niskopurynową. Jest to dieta skomponowana z produktów o niskiej zawartości puryn i takich, które sprzyjają wydalaniu kwasu moczowego. W diecie tej zaleca się unikanie jedzenia żywności bogatej w puryny.

Dieta w dnie moczanowej – czego unikać?

Dieta w dnie moczanowej powinna opierać się na eliminacji produktów bogatych w puryny. Są to: czerwone mięso, wywary z mięsa i kości, podroby, wszystkie wędliny, galarety mięsne i rybne, konserwy mięsne i rybne, ryby z rodziny śledziowatych (sardynki, szproty, śledzie), ryby wędzone, owoce morza, tłuszcze zwierzęce, alkohol (szczególnie piwo), kakao. Mięso i drób dozwolone są tylko w niewielkiej ilości i po wcześniejszym ugotowaniu ich w dużej ilości wody. Taki sposób obróbki sprawia, że część związków purynowych jest wypłukiwana z jedzenia.

Wykazano także, że dieta bogata w tłuszcze sprzyja gromadzeniu kwasu moczowego w organizmie. Dlatego chory na podagrę powinien zrezygnować ze smażenia i wykluczyć z diety jedzenie o wysokiej zawartości tłuszczu, jak np. pełnotłuste produkty mleczne (śmietana, sery białe tłuste, podpuszczkowe, pleśniowe i topione).

Z owoców jedynie rabarbar charakteryzuje się wysoką zawartością związków purynowych i należy go wykluczyć z diety. W przypadku ataków dny zaleca się również eliminację nasion roślin strączkowych (fasoli, grochu, soczewicy, soi, cieciorki) oraz szczawiu i szpinaku. Choć wyniki badań nie są jednoznaczne: część wskazuje, że wykluczenie roślin strączkowych wpływa na zmniejszenie ataków podagry, inne badania nie pokazują takiej zależności.

Dieta w dnie moczanowej – co jest dozwolone?

Dieta powinna być skomponowana z produktów świeżych, naturalnych, z których zalecane są przede wszystkim warzywa i owoce. Są źródłem antyoksydantów, w tym witaminy C, kwasu foliowego i błonnika pokarmowego, a jak dowodzą badania, niedobory tych związków należą do czynników ryzyka wystąpienia dny moczanowej. Warzywa powinny znaleźć się w diecie w ilości czterech-pięciu porcji dziennie, z czego najbardziej zalecane są ciemnozielone warzywa liściaste. Osoba chora na podagrę powinna dziennie zjadać dwie-trzy porcje świeżych lub mrożonych owoców.

Szczególnie rekomendowane są wiśnie bądź niesłodzony koncentrat z wiśni. Naukowcy dowiedli, że u osób spożywających wiśnie lub ekstrakt z tego owocu ryzyko wystąpienia napadu dny było o 35 proc. mniejsze niż u tych, którzy nie jedli owoców. Optymalna dawka wiśni, jak wynika z badań, to trzy porcje na dwa dni (jedną porcję określono jako pół kubka owoców). Jedzenie więcej niż trzech porcji nie dawało lepszego efektu ochronnego. W diecie przy dnie moczanowej zaleca się zwłaszcza produkty mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu: odtłuszczone mleko, chudy twaróg i jogurt naturalny. Ponadto wskazane są produkty zbożowe z pełnego przemiału: grube kasze, ciemny ryż, pełnoziarniste makarony, razowe pieczywo i płatki zbożowe.

Co pić, gdy choruje się na podagrę?

Duża ilość płynów w diecie chorego na dnę ułatwia wydalanie kwasu moczowego z organizmu. Dlatego 2 litry płynów na dobę to absolutne minimum, jakie powinien wypijać chory na podagrę. Zalecane jest picie po posiłkach oraz przed snem, co zapobiega kumulacji kwasu moczowego w nocy. Wskazane płyny to woda oraz słabe napary herbat ziołowych i owocowych. Należy unikać picia słodzonych napojów zawierających dużo fruktozy (np. napoje, które mają w składzie syrop glukozowo-fruktozowy). Spożywanie ich w dużych ilościach jest czynnikiem ryzyka wystąpienia dny moczanowej. Picie alkoholu powoduje wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi i może wywołać ostry atak dny moczanowej.

Szczególnie niewskazane jest picie piwa – niezależnego czynnika ryzyka wystąpienia dny moczanowej. Badania wykazały, że zwiększenie ilości wypijanego piwa o jedną porcję skutkowało wzrostem ryzyka podagry o 50 proc.

Aktywność fizyczna – czy można ćwiczyć przy dnie moczanowej?   

W dnie moczanowej wskazany jest ruch w postaci spacerów czy pływania. Niewskazany jest natomiast nadmierny wysiłek fizyczny, który może wyzwolić atak podagry. Innymi czynnikami sprzyjającymi atakom dny są: stresujący tryb życia, przechłodzenie organizmu oraz picie alkoholu. Również gwałtowne odchudzanie i szybka redukcja masy ciała mogą być przyczyną ataku podagry wskutek kwasicy ketonowej. Chorzy na dnę moczanową często mają nadwagę lub otyłość. Leczenie mające na celu redukcję masy ciała najlepiej przeprowadzić po normalizacji urykemii. Redukcja masy ciała powinna polegać na zastosowaniu indywidualnej diety prowadzącej do powolnego ubytku masy ciała oraz wzięciu pod uwagę innych niż dna moczanowa schorzeń pacjenta.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. L. Pachocka, Dna moczanowa, [w:] Praktyczny podręcznik dietetyki, pod red. M. Jarosz, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2010, s. 363-368.
  2. Y. Zhang, T. Neogi, C. Chen i in., Cherry consumption and decreased risk of recurrent gout attacks, „ncbi.nlm.nih.gov” [online], https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23023818, [dostęp:] 27.11.2019.
  3. P. Gąsiewska, Dna moczanowa: produkty zalecane i niewskazane w diecie, „ncez.pl” [online], https://ncez.pl/choroba-a-dieta/inne/dna-moczanowa---produkty-zalecane-i-nieskazane-w-diecie, [dostęp:] 27.11.2019.
  4. P. Gąsiewska, Dna moczanowa – jak sobie z nią radzić za pomocą diety?, „ncez.pl” [online], https://ncez.pl/choroba-a-dieta/inne/dna-moczanowa--jak-sobie-z-nia-radzic-za-pomoca-diety, [dostęp:] 27.11.2019.

Podziel się: