×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Zmiana stylu życia może uchronić przed rakiem piersi

Rak piersi znajduje się w grupie najczęściej występujących nowotworów kobiecych na świecie, a lekarze są zgodni: zdrowy styl życia może w dużym stopniu zmniejszyć ryzyko wystąpienia choroby. Najnowsze badania, które po raz kolejny potwierdzają rolę pozytywnych czynników stylu życia w kontekście profilaktyki nowotworowej, będą prezentowane podczas rozpoczynającego się 25 września corocznego spotkania Północnoamerykańskiego Stowarzyszenia Menopauzalnego (NAMS).

Zgodnie z szacunkami naukowców zmiana stylu życia na zdrowszy, mogłaby zapobiec wystąpieniu nawet jednej trzeciej nowotworów piersi. Mowa o najbardziej podstawowych zmianach, obejmujących obniżenie masy ciała, wprowadzenie aktywności fizycznej do codziennego planu dnia, modyfikację sposobu odżywiania oraz eliminację (lub przynajmniej redukcję) ilości spożywanego alkoholu. 

Rzuć alkohol i ćwicz

W 2018 r. ukazały się uaktualnione wytyczne dla kobiet po menopauzie dotyczące profilaktyki raka piersi, sformułowane na podstawie wyników badań naukowych. Wynika z nich między innymi, że w przypadku raka piersi nie ma bezpiecznej dawki alkoholu – nawet najmniejsza podwyższa ryzyko zachorowania, które rośnie wraz z ilością spożywanych napojów wysokoprocentowych. Potwierdzono, że alkohol jest istotnym czynnikiem w przypadku wystąpienia ponad 6 proc. nowotworów piersi. 

Wytyczne obejmują także wskazania dotyczące związku raka piersi z nadwagą i otyłością. Mówią między innymi, że otyłe kobiety po menopauzie są nawet dwukrotnie bardziej zagrożone wystąpieniem tego rodzaju nowotworu od tych, które zachowują zdrową sylwetkę. Czynnikami ryzyka w tym wypadku są hiperinsulinemia, zwiększone stężenie estradiolu oraz powstawanie stanu zapalnego w organizmie. 

Najlepszym sposobem na walkę z otyłością jest zmiana nawyków żywieniowych i aktywność fizyczna, co zgodnie z szacunkami mogłoby pomóc zapobiec ponad 10 proc. wszystkich przypadków nowotworów piersi. Lekarze zalecają, by kobiety podejmowały wysiłek fizyczny przez co najmniej 75 min. tygodniowo w przypadku wysokiej intensywności i 150 min. przy niewielkiej intensywności wysiłku. Dodatkowo okazuje się, że włączenie do codziennego jadłospisu większej ilości warzyw niezawierających skrobi (czyli wszystkich z wyjątkiem ziemniaków i kukurydzy) również można obniżyć ryzyko wystąpienia nowotworu piersi. 

„Profilaktyczne” macierzyństwo

Kolejnym czynnikiem ryzyka wystąpienia raka piersi jest bezdzietność lub późne macierzyństwo. Kobiety, które nigdy nie miały dzieci lub zaszły w ciążę po 30. roku życia mają podwyższone ryzyko zapadnięcia na raka piersi w porównaniu z młodymi matkami. Choć z drugiej strony, w pierwszej dekadzie od narodzin dziecka ryzyko zapadnięcia na raka piersi jest wyższe, zwłaszcza gdy mowa o jego odmianie związanej z receptorami hormonalnymi. Część badań sugeruje także, że ryzyko nowotworu piersi obniżać może naturalne karmienie, co z kolei oznacza, że rezygnacja z niego może być czynnikiem sprzyjającym rakowi. Wśród czynników ryzyka znajduje się również przyjmowanie preparatów hormonalnych, obejmujących różne formy antykoncepcji i hormoanlaną terapię zastępczą opartą na estrogenie i progesteronie. 

Trwają także badania nad potencjalną szkodliwością implantów piersi w odniesieniu do raka piersi, jednak, jak do tej pory, nie stwierdzono jednoznacznego związku przyczynowo–skutkowego między tymi zjawiskami. 

Wśród czynników podejrzewanych o wpływ na raka piersi znajdują się dieta i suplementacja witaminowa, związki chemiczne pochodzące ze środowiska, dym tytoniowy (w tym ten, wdychany na drodze biernego palenia), czy też zaburzanie rytmu dobowego pracą na nocną zmianę.

W przypadku wszystkich tych czynników badania wciąż trwają, aczkolwiek już dziś wiadomo, że dieta wysokotłuszczowa, palenie papierosów i zanieczyszczenie środowiska mogą zwiększać ryzyko zapadnięcia na nowotwór piersi. 

Mity nowotworowe

Istnieje również grupa mitów związanych z rakiem piersi, które zostały jednoznacznie obalone. Mowa między innymi o tezach sugerujących, że ryzyko zapadnięcia na ten nowotwór zwiększają antyperspiranty, mające rzekomo zaburzać przepływ limfy. Podobnie działanie przypisywano biustonoszom. Ryzyka raka piersi nie zwiększają również ani aborcja, ani poronienie. 

Niezależnie od czynników środowiskowych, istnieje szereg kwestii, które predestynują do zachorowania na raka piersi, najbardziej oczywistym jest płeć (choć nieprawdą jest, by rak piersi dotykał wyłącznie kobiety), ale także wiek – po ukończeniu 55. roku życia ryzyko zapadnięcia na raka piersi znacząco rośnie. Kolejnym faktorem jest genetyka – około 10 proc. nowotworów piersi jest wynikiem mutacji genów BRCA1 i BRCA2, czemu nie sposób zapobiec, jednak profilaktyczna mastektomia może znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia choroby. Na wystąpienie raka piersi bardziej narażone są kobiety, w których rodzinie wystąpiła ta choroba. Predestynuje do niej również bycie przedstawicielem rasy białej, oraz, jak wskazuje część badań, wysoki wzrost, choć w tym wypadku przyczyny tego stanu rzeczy nie zostały jednoznacznie wyjaśnione.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. The North American Menopause Society (NAMS), Simple lifestyle modifications key to preventing large percentage of breast cancer cases, "eurekalert.org" [online], ,https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-09/tnam-slm092019.php [dostęp:] 24.09.2019 r.
  2. American Cancer Society, Lifestyle–related Breast Cancer Risk Factors "cancer.org" [online], https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/risk-and-prevention/lifestyle-related-breast-cancer-risk-factors.html, [dostęp:] 24.09.2019 r.
  3. American Cancer Society, Factors with Unclear Effects on Breast Cancer Risk "cancer.org" [online], https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/risk-and-prevention/factors-with-unclear-effects-on-breast-cancer-risk.html, [dostęp:] 24.09.2019 r.
  4. American Cancer Society, Disproven or Controversial Breast Cancer Risk Factors "cancer.org" [online], https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/risk-and-prevention/disproven-or-controversial-breast-cancer-risk-factors.html, [dostęp:] 24.09.2019 r.

Podziel się: