Kalendarz szczepień psa. Obowiązkowe i zalecane szczepienia dla dorosłego psa i szczeniaka

Szczepienia to jeden z najważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej każdego czworonoga. Odpowiednio zaplanowane i regularnie wykonywane chronią pupila przed groźnymi, często śmiertelnymi chorobami zakaźnymi, które wciąż występują zarówno w Polsce, jak i na świecie. Wśród nich znajdują się m.in. nosówka, parwowiroza czy wścieklizna – schorzenia, które mogą mieć gwałtowny przebieg i prowadzić do poważnych powikłań. Szczególne znaczenie ma ochrona przed takimi chorobami jak nosówka czy parwowiroza, wyjątkowo niebezpieczna zwłaszcza dla szczeniąt. Obowiązkowe w Polsce jest również szczepienie przeciwko wściekliźnie – jest to choroba zwalczana z urzędu, ponieważ jest śmiertelna nie tylko dla zwierząt, ale i ludzi.

1. Które szczepienie jest obowiązkowe u psa?
2. Zalecane szczepienia dla psa. Przeciw którym chorobom zaszczepić pupila?
3. Kalendarz szczepień psa
4. Szczepienia psa – możliwe powikłania
5. Przeciwwskazania do szczepienia u psów
6. Szczepienia psa – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• jak wygląda kalendarz szczepień psa,
• kiedy należy wykonać pierwsze szczepienie,
• jak często wykonywać szczepienia przypominające i które z nich są obowiązkowe, a które zalecane?

Dowiesz się również przeciw jakim chorobom warto szczepić pupila oraz jak zadbać o jego odporność już od pierwszych tygodni życia.

Które szczepienie jest obowiązkowe u psa?

W Polsce, szczepieniem definiowanym jako obowiązkowe, jest szczepienie przeciwko wściekliźnie.

− art. 56 ust. 2 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. 2004, nr 69, poz. 625 z późn. zm).

Ustawa nie określa górnej granicy wieku ani szczególnego stanu zdrowia psa, który upoważnia do zaniechania tego szczepienia.

Jak często szczepić psa przeciw wściekliźnie?

Według prawa szczepienie powinno być wykonane przed upływem 12 miesięcy od daty poprzedniego szczepienia. Uchylenie się od tego obowiązku jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny do 500 zł.

Zalecane szczepienia dla psa. Przeciw którym chorobom zaszczepić pupila?

Szczepienia u psów dzielą się na obowiązkowe, zasadnicze oraz dodatkowe.

Obowiązkowe jest, jak zaznaczono powyżej, szczepienie psa na wściekliznę. 

Do szczepień zasadniczych należą szczepienia przeciwko chorobom zagrażającym życiu, o bardzo ciężkim przebiegu – powinny być one podane każdemu psu. Do tych szczepień zalicza się te przeciwko nosówce, parwowirozie i chorobie Rubartha.

Szczepienia dodatkowe obejmują immunoprofilaktykę chorób takich jak leptospiroza, parainfluenza czy herpeswiroza. O zasadności ich wykonania powinien zadecydować lekarz weterynarii po uprzednim ustaleniu z opiekunem, czy pies jest narażony na ryzyko zarażenia się tymi chorobami.

Wyjątkiem jest leptospiroza, która do niedawna uważana była za zagrożenie jedynie dla psów mających kontakt ze szczurami bądź ich moczem, przebywających w podmokłym, błotnistym środowisku, pijących ze zbiorników wodnych (szczególnie stojących) albo pływających w nich. Powoli wzrasta jednak świadomość, że w zasadzie każdy pies wychodzący na zewnątrz może mieć kontakt z moczem gryzoni, nie tylko podczas np. picia z kałuż. 

Kalendarz szczepień psa

Pierwsze szczepienia dla szczeniaka

Między 6. a 8. tygodniem życia:

• nosówka,
• parwowiroza.

Między 9. a 12. tygodniem życia:

• nosówka,
• parwowiroza,
• choroba Rubartha,
• dodatkowo – parainfluenza.

Po 12. tygodniu życia:

• wścieklizna (szczepienie obowiązkowe).

Około 16. tygodnia życia:

• nosówka,
• parwowiroza,
• choroba Rubartha,
• dodatkowo – parainfluenza,
• dodatkowo – leptospiroza.

Dawki przypominające szczepień psa dorosłego

Dawki przypominające:

• wścieklizna – co 12 miesięcy,
• nosówka, parwowiroza, choroba Rubartha, parainfluenza, leptospiroza – po upływie 12 miesięcy od pierwszego szczepienia, a następnie co dwa lata.

Szczepienia – w zależności od producenta – zazwyczaj występują w postaci poliwalentnej (oznacza to, że jednorazowe szczepienie przeciwko wszystkim wymienionym chorobom zawiera się w jednej dawce).

Ze względu na obecność przeciwciał, które szczenię pobiera wraz z siarą od matki przy pierwszym karmieniu, szczepienia należy powtarzać. Obecność przeciwciał siarowych chroni szczenię po narodzinach ale wraz z rozwojem organizmu ich miano spada. Jednocześnie jest ich zbyt wiele, by organizm był w stanie wytworzyć długotrwałą odporność na podane ze szczepionką osłabione wirusy. Dawki przypominające pomagają zbudować długotrwałą ochronę. 

Szczepienia psa – możliwe powikłania

Najczęściej obserwowane powikłania, jakie mogą się pojawić po szczepieniu u psa to:

• senność,
• apatia,
• osłabienie,
• brak apetytu,
• gorączka.

Te objawy powinny ustąpić samoistnie w ciągu 24 do 48 godzin. W razie, gdy utrzymują się dłużej, należy skontaktować się z lekarzem weterynarii. W miejscu iniekcji może pojawić się miejscowy odczyn w postaci zgrubienia, obrzęku, podwyższonej ciepłoty lub tkliwości. Odczyn powinien zniknąć lub znacznie się zmniejszyć w ciągu 1 do 3 dni.

Rzadkim powikłaniem jest nagła reakcja alergiczna organizmu (tzw. odczyn Quinckego) objawiająca się wyraźnym obrzękiem tkanek podskórnych, najczęściej w okolicach pyska. W takim przypadku należy natychmiast udać się do lekarza weterynarii w celu podania leków sterydowych. Brak reakcji może spowodować blokadę dróg oddechowych wskutek obrzęku, co prowadzi do uduszenia. 

Przeciwwskazania do szczepienia u psów

1. Choroba i osłabienie: infekcje, biegunki, wymioty – szczepienie należy przełożyć do czasu zupełnego wyzdrowienia. Osłabiony organizm nie będzie w stanie wytworzyć odporności poszczepiennej na odpowiednim poziomie.
2. Ciąża i karmienie – nie zaleca się szczepienia ciężarnych suk.
3. Pasożyty – obecność pasożytów osłabia organizm, co może osłabiać skuteczność szczepionki. Zaleca się odrobaczenie 7 do 10 dni przed szczepieniem. W razie, gdyby po przyjęciu przez zwierzę preparatu odrobaczającego w wymiotach lub kale pojawiły się pasożyty (np. glisty), odrobaczanie należy powtórzyć po 14 dniach od pierwszej dawki.
4. Wiek poniżej 6–8 tygodni – szczenięta w tym wieku posiadają matczyne przeciwciała pobrane wraz z siarą przy pierwszym karmieniu. Przeciwciała te zneutralizują szczepionkę.
5. Przebyta w przeszłości reakcja alergiczna na daną szczepionkę – postępowanie w takim przypadku należy omówić z lekarzem weterynarii.
6. Leki immunosupresyjne – w przypadku gdy pies przyjmuje leki sterydowe lub inne obniżające odporność, konieczna jest konsultacja z weterynarzem i indywidualne ustalenie schematu szczepień i ich zasadności. 

Szczepienia psa – najczęściej zadawane pytania

Jakie szczepionki należy podawać psu co roku?

Szczepienie, które jest obowiązkowe i należy je wykonać przed upływem 12 miesięcy od daty poprzedniego szczepienia to wścieklizna. Pozostałe szczepienia można powtarzać co dwa lata.

Co się stanie, jeśli pominie się szczepienie psa?

Odporność poszczepienna na wściekliznę utrzymuje się do trzech lat. Jednak w Polsce jest to choroba zwalczana z urzędu i niedopełnienie obowiązku zaszczepienia psa przed upływem 12 miesięcy od daty poprzedniego szczepienia, może skutkować karą grzywny do 500 zł.

Co najpierw odrobaczanie czy szczepienie szczeniaka?

Przed wykonaniem pierwszego szczepienia szczenię powinno zostać odrobaczone. Obecność pasożytów obniża zdolność organizmu do wytworzenia odpowiednio wysokiej odporności poszczepiennej. 

Czy pies może mieć niepożądany odczyn poszczepienny?

Tak, jest to możliwe, ale najczęstsze przypadki obejmują powstanie niewielkiego obrzęku, zaczerwienienia, zgrubienia i tkliwości skóry w miejscu wykonania iniekcji. Taki odczyn powinien zniknąć w ciągu 1 do 3 dni. Znacznie rzadziej pojawia się silna reakcja alergiczna, tzw. odczyn Quinckego) objawiająca się wyraźnym obrzękiem tkanek podskórnych, najczęściej w okolicach pyska. W takim przypadku należy natychmiast udać się do lekarza weterynarii w celu podania leków sterydowych. Brak reakcji może spowodować blokadę dróg oddechowych wskutek obrzęku, co prowadzi do uduszenia. 

Czy pies na szczepieniu musi być na czczo?

Pies przed szczepieniem nie musi być na czczo. Jednak jeśli lekarz lub opiekun zadecydują o konieczności wykonania badań krwi przed szczepieniem, wtedy pies powinien być na czczo ok. 8 do 10 godzin. Oznacza to, że nie może w tym czasie przyjmować żadnego pokarmu, ale może pić wodę.