Alternatywne przyczyny choroby Alzheimera
Katarzyna Szulik

Alternatywne przyczyny choroby Alzheimera

Odkładanie się złogów beta-amyloidu w neuronach jest uważane za podstawową przyczynę rozwoju choroby Alzheimera, a przynajmniej takie przekonanie panowało do tej pory. Badania naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego przynoszą nowe informacje na temat genezy tego schorzenia, wskazując na inne przyczyny potencjalnie związane z jej powstawaniem.

Od dekad wiadomo, że za rozwój wspomnianej choroby odpowiadają proteiny, konkretnie beta-amyloidy i proteiny tau, które w różny sposób gromadzą się w przestrzeniach między neutrami, powodując trudności kognitywne. Większość dotychczasowych wysiłków dążących do opracowania leków na Alzheimera koncentrowała się właśnie na nich, jednak, jak dotąd, nie udało się stworzyć terapii, która skutecznie eliminowałaby złogi z mózgu lub zapobiegała ich gromadzeniu.

Nowe źródło złogów?

Naukowcy z USA zauważyli, że charakterystyczna dla mózgów osób z Alzheimerem jest również akumulacja lizosomów, czyli elementów komórki gromadzących składniki jej niepotrzebne. Gdy do niej trafią (mowa głównie o białkach i tłuszczach) są rozkładane na części pierwsze i ponownie oddawane komórce w formie umożliwiającej budowę nowych struktur.

Komórka standardowo ma jeden lizosom, ale gdy ten z jakichś względów przestaje działać, w jego miejsce wytwarza się drugi, a gdy i ten zawiedzie — kolejny. Funkcjonalność komórki zostaje zachowana, jednak „stare” białka i tłuszcze pozostają w jej strukturze, co prowadzi do tzw. lizosomalnych chorób spichrzeniowych.  

Choroby wywołane przez nagromadzone lizosomy

Zaliczamy je do chorób rzadkich, a wśród nich wyróżniamy przede wszystkim mukopolisacharodozy, lipidozy i glikogenozy. Pierwsze wywołują zmiany w sercu, wątrobie, śledzionie, szpiku kostnym i węzłach chłonnych, powodując zwyrodnienia lub powiększenia wspomnianych organów i struktur, co grozi między innym zawałem serca. Lipidozy powodują powiększenie wątroby, śledziony i mięśnia sercowego, natomiast glikogenozy dotykają tych samych organów oraz mięśni jako takich, przy okazji wywołując obniżanie poziomu glukozy we krwi.

Jak się okazuje, w mózgach osób dotkniętych chorobą Alzheimera występuje identyczne zjawisko gromadzenia się lizosomów, jak u osób borykających się ze schorzeniami na tym tle. To zaskakujące, biorąc pod uwagę, że choroby lizosomalne dotykają dzieci w pierwszych miesiącach życia i w zasadzie nie są diagnozowane u osób dorosłych (w przypadku Alzheimera mówimy o pacjentach w podeszłym wieku).

Polecane dla Ciebie

Nowa wiedza i nowe strategie

Naukowcy sugerują, że długotrwałe odkładanie się protein skutkuje powstaniem odmiany choroby lizosomalnej, która może ujawniać się starszym wieku, co pozostawałoby w zgodności z dotychczasową wiedzą na temat teorii rozwoju choroby Alzheimera. Naukowcy podejrzewają, że w jej przypadku niemożność rozkładu dotyczy właśnie protein tau i beta-amyloidów, co powoduje ich dalsze gromadzenie. Taki proces zazwyczaj zachodzi samoistnie, po upływie odpowiedniego czasu, co oznacza, że zdolność do jego modyfikacji mogłaby zapobiec gromadzeniu się złogów białkowych.

W opinii naukowców, ich odkrycie otwiera nowy kierunek badań nad chorobą Alzheimera, który daje nadzieję na stworzenie nowych leków zwalczających tę przypadłość.

„Naśladowcy” Alzheimera

Badania prowadzone w związku z chorobą Alzheimera wiosną tego roku przyniosły nowe informacje na temat schorzenia, które wywołuje symptomy identyczne z chorobą Alzheimera, jednak nie spełnia jej kryteriów. Mowa o limbicznie-predefiniowanej encefalopatii wiekozależnej, w skrócie znanej jako LATE. Wspomniana choroba jest wywoływana przez źle sfałdowane białko TDP–43. We właściwej postaci wspomaga ono regulację ekspresji genów w mózgu i innych tkankach, jednak w formie sfałdowanej przyczynia się między innymi do powstawania stwardnienia zanikowego bocznego i zwyrodnienia płata czołowo-skroniowego. Wiadomo również, że ilość sfałdowanego białka TDP–43 rośnie wraz z wiekiem, a średnio jedna czwarta osób powyżej 85 roku życia posiada go na tyle dużo, by wpływało na pogorszenie zdolności kognitywnych.

LATE jest więc chorobą często myloną z Alzheimerem, ale o zupełnie innym podłożu, charakterystyczną dla osób w bardzo podeszłym wieku. Pomimo oczywistych podobieństw obu schorzeń, LATE postępuje szybciej od Alzheimera, co oznacza, że dotknięte nią osoby mają mniejsze szanse na zahamowanie jej postępu. Naukowcy podkreślają, że choć LATE nie jest schorzeniem zupełnie nowym i wcześniej nieznanym, to dopiero najnowsze badania pozwoliły lepiej zrozumieć jej założenia.

  1. University of California — Riverside, An alternate theory for what causes Alzheimer's disease, "sciencedaily.com" [online], https://www.sciencedaily.com/releases/2019/08/190812144930.htm, [dostęp:] 13.08.2019 r.
  2. T. R. Lambeth, D. L. Riggs, L. E. Talbert i in., Spontaneous Isomerization of Long-Lived Proteins Provides a Molecular Mechanism for the Lysosomal Failure Observed in Alzheimer’s Disease., "ACS Central Science", 2019; DOI: 10.1021/acscentsci.9b00369
  3. Lizosomalne choroby spichrzeniowe — rodzaje oraz dostępne terapie, "biotechnologia.pl" [online], https://biotechnologia.pl/farmacja/lizosomalne-choroby-spichrzeniowe-rodzaje-oraz-dostepne-terapie,13195, [dostęp:] 13.0.2019 r.
  4. National Institute on Aging, NIH, Guidelines proposed for newly defined Alzheimer's-like brain disorder, "eurekalert.org" [online], https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-04/nioa-gpf042419.php, [dostęp:] 13.08.2019 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

  • Opatrunek podciśnieniowy – jak wygląda leczenie ran?

    Opatrunek podciśnieniowy to doskonały i nowoczesny środek do skutecznego leczenia niektórych przewlekłych trudno gojących się ran. W porównaniu do metod tradycyjnych wyraźnie skraca czas terapii i pozwala uzyskać lepsze efekty czynnościowe. Znacznie poprawia zatem zadowolenie pacjenta. Opatrunek wymaga zastosowania ujemnego ciśnienia, które uzyskuje się dzięki specjalnej pompie. W przypadku ran trudno gojących się warto rozważyć jego użycie. W jakich przypadkach korzystne będzie zastosowanie opatrunku podciśnieniowego?

  • Leki biologiczne – czym są? Czy są skuteczne w leczeniu AZS i łuszczycy?

    Leki biologiczne to skomplikowane leki produkowane na bazie substancji pochodzenia biologicznego, takich jak białka, hormony czy przeciwciała. Są one stosowane w leczeniu różnych chorób, w tym chorób autoimmunologicznych, nowotworowych czy zapalnych, ale ich produkcja jest bardziej skomplikowana i kosztowna niż w przypadku typowych leków syntetycznych. W Polsce leki biologiczne są pod pewnymi warunkami refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niemniej ich cena może być zbyt wysoka dla pacjentów nieobjętych systemem refundacji. Czym są leki biologiczne? W leczeniu których chorób można je stosować?

  • Skuteczność działania probiotyków – forma płynna doskonałą alternatywą dla kapsułek

    Pacjenci mają zróżnicowane upodobania co do formy przyjmowanych leków czy suplementów diety. Jedni wolą tabletki, a inni preferują formę płynną. Często nie zdają sobie jednak sprawy z tego, że forma produktu to nie tylko kwestia wygody stosowania. Dla naszego zdrowia powinno się brać pod uwagę przede wszystkim określone właściwości funkcjonalne, jak np. większa przyswajalność czy skuteczność. Przecież najistotniejszym aspektem stosowania danego produktu – oprócz jego formy, walorów smakowych i zapachowych – powinna być głównie skuteczność jego działania.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij