Alternatywne przyczyny choroby Alzheimera
Katarzyna Szulik

Alternatywne przyczyny choroby Alzheimera

Odkładanie się złogów beta-amyloidu w neuronach jest uważane za podstawową przyczynę rozwoju choroby Alzheimera, a przynajmniej takie przekonanie panowało do tej pory. Badania naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego przynoszą nowe informacje na temat genezy tego schorzenia, wskazując na inne przyczyny potencjalnie związane z jej powstawaniem.

Od dekad wiadomo, że za rozwój wspomnianej choroby odpowiadają proteiny, konkretnie beta-amyloidy i proteiny tau, które w różny sposób gromadzą się w przestrzeniach między neutrami, powodując trudności kognitywne. Większość dotychczasowych wysiłków dążących do opracowania leków na Alzheimera koncentrowała się właśnie na nich, jednak, jak dotąd, nie udało się stworzyć terapii, która skutecznie eliminowałaby złogi z mózgu lub zapobiegała ich gromadzeniu.

Nowe źródło złogów?

Naukowcy z USA zauważyli, że charakterystyczna dla mózgów osób z Alzheimerem jest również akumulacja lizosomów, czyli elementów komórki gromadzących składniki jej niepotrzebne. Gdy do niej trafią (mowa głównie o białkach i tłuszczach) są rozkładane na części pierwsze i ponownie oddawane komórce w formie umożliwiającej budowę nowych struktur.

Komórka standardowo ma jeden lizosom, ale gdy ten z jakichś względów przestaje działać, w jego miejsce wytwarza się drugi, a gdy i ten zawiedzie — kolejny. Funkcjonalność komórki zostaje zachowana, jednak „stare” białka i tłuszcze pozostają w jej strukturze, co prowadzi do tzw. lizosomalnych chorób spichrzeniowych.  

Choroby wywołane przez nagromadzone lizosomy

Zaliczamy je do chorób rzadkich, a wśród nich wyróżniamy przede wszystkim mukopolisacharodozy, lipidozy i glikogenozy. Pierwsze wywołują zmiany w sercu, wątrobie, śledzionie, szpiku kostnym i węzłach chłonnych, powodując zwyrodnienia lub powiększenia wspomnianych organów i struktur, co grozi między innym zawałem serca. Lipidozy powodują powiększenie wątroby, śledziony i mięśnia sercowego, natomiast glikogenozy dotykają tych samych organów oraz mięśni jako takich, przy okazji wywołując obniżanie poziomu glukozy we krwi.

Jak się okazuje, w mózgach osób dotkniętych chorobą Alzheimera występuje identyczne zjawisko gromadzenia się lizosomów, jak u osób borykających się ze schorzeniami na tym tle. To zaskakujące, biorąc pod uwagę, że choroby lizosomalne dotykają dzieci w pierwszych miesiącach życia i w zasadzie nie są diagnozowane u osób dorosłych (w przypadku Alzheimera mówimy o pacjentach w podeszłym wieku).

Nowa wiedza i nowe strategie

Naukowcy sugerują, że długotrwałe odkładanie się protein skutkuje powstaniem odmiany choroby lizosomalnej, która może ujawniać się starszym wieku, co pozostawałoby w zgodności z dotychczasową wiedzą na temat teorii rozwoju choroby Alzheimera. Naukowcy podejrzewają, że w jej przypadku niemożność rozkładu dotyczy właśnie protein tau i beta-amyloidów, co powoduje ich dalsze gromadzenie. Taki proces zazwyczaj zachodzi samoistnie, po upływie odpowiedniego czasu, co oznacza, że zdolność do jego modyfikacji mogłaby zapobiec gromadzeniu się złogów białkowych.

W opinii naukowców, ich odkrycie otwiera nowy kierunek badań nad chorobą Alzheimera, który daje nadzieję na stworzenie nowych leków zwalczających tę przypadłość.

„Naśladowcy” Alzheimera

Badania prowadzone w związku z chorobą Alzheimera wiosną tego roku przyniosły nowe informacje na temat schorzenia, które wywołuje symptomy identyczne z chorobą Alzheimera, jednak nie spełnia jej kryteriów. Mowa o limbicznie-predefiniowanej encefalopatii wiekozależnej, w skrócie znanej jako LATE. Wspomniana choroba jest wywoływana przez źle sfałdowane białko TDP–43. We właściwej postaci wspomaga ono regulację ekspresji genów w mózgu i innych tkankach, jednak w formie sfałdowanej przyczynia się między innymi do powstawania stwardnienia zanikowego bocznego i zwyrodnienia płata czołowo-skroniowego. Wiadomo również, że ilość sfałdowanego białka TDP–43 rośnie wraz z wiekiem, a średnio jedna czwarta osób powyżej 85 roku życia posiada go na tyle dużo, by wpływało na pogorszenie zdolności kognitywnych.

LATE jest więc chorobą często myloną z Alzheimerem, ale o zupełnie innym podłożu, charakterystyczną dla osób w bardzo podeszłym wieku. Pomimo oczywistych podobieństw obu schorzeń, LATE postępuje szybciej od Alzheimera, co oznacza, że dotknięte nią osoby mają mniejsze szanse na zahamowanie jej postępu. Naukowcy podkreślają, że choć LATE nie jest schorzeniem zupełnie nowym i wcześniej nieznanym, to dopiero najnowsze badania pozwoliły lepiej zrozumieć jej założenia.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • NOP – czym jest niepożądany odczyn poszczepienny? Kiedy może wystąpić NOP i jak go rozpoznać?

    NOP (niepożądany odczyn poszczepienny) to gwałtowna reakcja organizmu występująca po podaniu szczepionki, która zdarza się ze średnią częstością 1: 10 000 podanych dawek. Niepożądane odczyny poszczepienne dzieli się na łagodne, objawiające się podwyższoną temperaturą ciała i zaczerwienieniem miejsca wkłucia, poważne, obejmujące gorączkę czy obrzęk kończyny oraz ciężkie, zagrażające życiu, takie jak wstrząs anafilaktyczny. Jak postępować w przypadku wystąpienia NOP?

  • Szczepionka nanocząsteczkowa przeciwko COVID-19 – trwają prace nad jednodawkową szczepionką na koronawirusa

    Naukowcy pracują nad opracowaniem szczepionki jednodawkowej przeciwko chorobie wywoływanej przez wirusa SARS-CoV-2. Nowy preparat docelowo miałby być przechowywany w temperaturze pokojowej, co znacznie ułatwiłoby jego dystrybucję oraz obniżyło koszty produkcji i transportu, z powodu ominięcia procedury łańcuch chłodniczego. 

  • Mononukleoza – przyczyny, objawy, leczenie mononukleozy zakaźnej

    Mononukleoza jest infekcją wirusową przenoszoną głównie drogą kropelkową – poprzez kontakt ze śliną (dlatego też często jest nazywana "chorobą pocałunków"). Wywołana jest przez wirusa z rodziny Herpes – wirusa Epstein-Barr (EBV). Łatwo pomylić ją ze zwykłym przeziębieniem, objawami są bowiem głównie ból gardła i głowy, podwyższona temperatura ciała, ogólne zmęczenie. Powiększają się węzły chłonne i migdałki, czasami również wątroba oraz śledziona.  Jak wygląda diagnostyka i leczenie mononukleozy zakaźnej?

  • Trzeszczka – przyczyny, objawy, leczenie zapalenia i złamania trzeszczki

    Trzeszczka (łac. ossa sesamoidea) to mała, zaokrąglona kostka, która wraz ze ścięgnami i więzadłami tworzy tzw. aparat trzeszczkowy. Trzeszczki znajdują się w okolicy stawów palców dłoni i stóp. Do urazów tych struktur – zapalenia bądź złamania – dochodzi najczęściej u osób aktywnych fizycznie, sportowców oraz tancerzy, ale także np. podczas zeskoku z wysokości. Objawy zapalenia trzeszczki to ból narastający stopniowo, kłucie, obrzęk. Jak leczy się urazy trzeszczek?

  • Nowa grupa antybiotyków o szerokim spektrum działania

    Naukowcy z Instytutu Wistar odkryli nową klasę antybiotyków, które wykazują podwójne działanie – blokują niezbędny dla bakterii szlak metaboliczny oraz aktywują adaptacyjną odpowiedź immunologiczną organizmu. Odkrycie opublikowano niedawno w “Nature”.

  • Zaburzenia mikrobiomu mogą przyczynić się do rozwoju raka piersi

    Naukowcy z Johns Hopkins Kimmel Cancer Center i Bloomberg Kimmel Institute for Cancer Immunotherapy odkryli, że Bacteroides fragilis – drobnoustrój, który jest powszechnie związany z zapaleniem i rakiem okrężnicy, może mieć udział w rozwoju nowotworów piersi.

  • Odżywianie a zdrowie psychiczne – czy są ze sobą powiązane?

    Istnieje związek między tym, co jesz, a tym, jak się czujesz. Aktualne badania sugerują, że zdrowie psychiczne może zależeć od wyborów żywieniowych. Zdrowa dieta odgrywa znaczącą rolę w zapobieganiu i leczeniu chorób psychicznych.

  • Mukowiscydoza – przyczyny, objawy, leczenie, dziedziczenie

    Mukowiscydoza (łac. mucoviscidosis) jest ciężką, wieloukładową chorobą genetyczną, spowodowaną mutacją genu CFTR. Schorzenie ma postępujący przebieg, jest nieuleczalne. Objawy choroby dotyczą przede wszystkim dróg oddechowych oraz pokarmowych, cechą charakterystyczną osób chorych na mukowiscydozę jest także słony pot (wynikający z podwyższonego stężenia chloru i sodu), niedobór masy ciała, niedobór wzrostu. Jak przebiega leczenie mukowiscydozy?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij