×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Palenie „z trzeciej ręki” zagraża zdrowiu ludzkich komórek

Zgodnie z odkryciem naukowców z Uniwersytetu w Kalifornii, tzw. palenie z trzeciej ręki może uszkodzić komórki nabłonkowe w układzie oddechowym, co może skutkować zniszczeniem DNA, a w konsekwencji zwiększeniem ryzyka wystąpienia nowotworu. To kolejny dowód na to, że palenie szkodzi nie tylko samym palącym, ale również osobom mającym styczność z ich otoczeniem.

Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Kalifornii jest pierwszym, które  jednoznacznie wskazuje na bezpośredni wpływ tzw. trzeciorzędnego palenia na ekspresję genów u ludzi. Wyniki badań ukazały się na łamach JAMA Network Open.

Czym jest THS?

Tak zwane palenie z trzeciej ręki (THS) jest odmianą biernego palenia. W obu wypadkach kluczem jest kontakt z dymem tytoniowym bez samodzielnego rozpoczynania palenia, jednak w przypadku typowego biernego palenia mówimy wyłącznie o przebywaniu w otoczeniu, w którym znajduje się dym. Palenie z trzeciej ręki odbywa się w sytuacji, gdy wchodzimy w kontakt ze szkodliwymi składnikami dymu tytoniowego całkowicie nieświadomie. Jego molekuły osiadają na meblach, włosach czy ubraniu. Nieświadomie je wdychamy i oddajemy do atmosfery, rozprzestrzeniając dalej szkodliwe składniki dymu. Pojęcie trzeciorzędnego palenia jest stosunkowo mało znane, dlatego do tej pory nie było przedmiotem szeroko zakrojonych badań i trudno powiedzieć, do jakiego stopnia prowadzi do spustoszenia organizmu. Badana naukowców z Kalifornii mogą rzucić więcej światła na to zagadnienie.

Tytoniowe zagrożenie dla komórek

Naukowcy skupili się na komórkach pochodzących z kanału, którym zanieczyszczony dym dociera do organizmu – mowa o nosie. Zostały one pobrane od osób niepalących, które wcześniej przez trzy godziny przebywały w pomieszczeniu, w którym znajdowało się THS. Jak się okazało, jedynie trzy godziny tzw., trzeciorzędnego palenia w sposób istotny zmieniło ekspresję genów w nabłonku nosa uczestników badania. To wpłynęło między innymi na poziom stresu oksydacyjnego komórek, a więc aktywność wolnych rodników, skutkując potencjalnie większą podatnością na nowotwory.  Trwająca trzy godziny ekspozycja to oczywiście zbyt mało by wywołać raka, ale regularne przebywanie w domu lub mieszkaniu razem z palaczem, zwłaszcza oddającym się nałogowi w domu, może mieć konsekwencje zdrowotne, których skali nie sposób przewidzieć.

W opinii naukowców wyniki tych badań można przełożyć również na reakcję oskrzeli na skutki palenia z trzeciej ręki, ponieważ ekspresja genów komórek obu typów jest do siebie bardzo podobna.

Ponadto naukowcy zaobserwowali, że nawet  krótkie wystawienie na THS wpływa na aktywność mitochondriów, niezbędnych do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania komórek. Gdyby ekspozycja była dłuższa i niekontrolowana, THS mogłoby doprowadzić do ich śmierci.

Skóra pod lupą

Składniki dymu tytoniowego w ramach palenia z trzeciej ręki przedostają się do organizmu nie tylko przez nos, ale także przez skórę i to właśnie ona stanie się przedmiotem badań naukowców w następnej kolejności. Autorzy badania liczą, że ich działania przyczynią się przede wszystkim do zwiększenia świadomości społecznej na temat trzeciorzędnego palenia, które szkodzi bliskim palacza również gdy on sam nigdy nie pali w ich towarzystwie lub w domu. Szkodliwy pył osiada na nim samym lub w samochodzie, narażając innych na konieczność wdychania go.

Efekty trzeciorzędnego palenia są szczególnie szkodliwe dla dzieci, których system odpornościowy nie jest w pełni gotowy na odpieranie wszystkich zagrożeń. Ponadto są one potencjalnie bardziej narażone na kontakt z THS, ponieważ dym może osiadać na zabawkach lub też na podłodze, po której raczkują. Usunięcie pyłów nie jest możliwe przez wietrzenie pomieszczenia, w którym przebywał palacz, używanie klimatyzacji czy ograniczanie się do palenia tytoniu tylko w jednym miejscu. Jedynym sposobem na pozbycie się pyłu jest regularne czyszczenie powierzchni mebli i podłóg oraz pranie tekstyliów, na których może osiadać pył, co dotyczy w szczególności firan, zasłon dywanów i tapicerek, również samochodowych.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. G. L. Pozuelos, M. S. Kagda, S. Schick i in., Experimental Acute Exposure to Thirdhand Smoke and Changes in the Human Nasal Epithelial Transcriptome, JAMA Network Open, 2 (6) 2019.
  2. J. Taylor Hays, What is thirdhand smoke, and why is it a concern?, "mayoclinic.org" [online], https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/expert-answers/third-hand-smoke/faq-20057791, [dostęp] 02.07.2019.

Podziel się: