Jak dbać o własną skórę

Aby zachować jak najdłużej ładną, młodą skórę należy ją odpowiednio pielęgnować, z tego też powodu dobrze jest poznać jej strukturę i sposoby funkcjonowania.

Skóra jest najbardziej rozległym narządem ustroju ludzkiego. Pełni ona cały szereg bardzo ważnych funkcji dla organizmu, m.in. chroni go przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych, takich jak urazy mechaniczne, promieniowanie słoneczne, drobnoustroje chorobotwórcze czy też środki chemiczne.

 

Budowa skóry 

Skóra zbudowana jest z naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Bezpośrednią barierę między organiz-mem a światem zewnętrznym stanowi naskórek składający się z czterech warstw:

  • podstawnej,
  • kolczystej,
  • ziarnistej,
  • rogowej,

które przechodzą stopniowo jedna w drugą. Komórki naskórka ulegają rogowaceniu, następnie złuszczaniu, a miejsce starych zajmują nowe, wytwarzane w głębszych jego warstwach. Okres od podziału komórek warstwy podstawnej do utworzenia się komórek zrogowaciałych wynosi w normalnych warunkach około 27 dni. Ze względu na higienę skóry proces ten jest zjawiskiem niezbędnym do jej prawidłowego funkcjonowania, ponieważ wraz ze złuszczającymi się komórkami oddzielają się także zanieczyszczenia skóry, wydzieliny organizmu, mikroorganizmy chorobotwórcze.
 

Co to jest pH


Wartość pH służy do odróżniania odczynów kwaśnych od zasadowych oraz do określenia ich stężenia. Wszystkie roztwory wodne posiadają określoną wartość pH, którą można zmierzyć, na przykład za pomocą tzw. papierków wskaźnikowych. Skala pH jest skalą bezwymiarową o wartościach od zera do czternastu. Wielkość siedem odpowiada tzw. roztworom o odczynach obojętnych. Układy zasadowe przyjmują na tej skali wartości powyżej, zaś kwaśne odpowiednio poniżej siedmiu.

Ponieważ warstwa rogowa skóry zawiera w swojej strukturze wodę, również ona będzie posiadała pewną, charakterystyczną wartość pH. Znajdujące się na powierzchni skóry związki powodują, że jest ona lekko kwaśna. Kwaśny jest bowiem pot, tłuszcz produkowany przez gruczoły łojowe, a nawet złuszczający się naskórek. Wartość pH skóry przyjmuje wielkości od 4,5 do 6,2. Zależy ona od wieku, płci, a nawet trybu życia człowieka. Wartość ta jest utrzymywana i wyrównywana przez szereg układów amfoterycznych, takich jak białka, czy też buforowych, np. kwas i jego sól (kwas mlekowy - mleczan). Mówimy o tzw. kwaśnym płaszczu skóry, który spełnia szereg funkcji, m.in. zabezpiecza organizm przed przenikaniem mikroorganizmów, szkodliwymi wpływami zanieczyszczonego środowiska, alergenami. Prawidłowo funkcjonujący powoduje również, że rozkład bakteryjnych substancji zawartych w pocie jest niewielki, dzięki czemu nie powstaje ostry, nieprzyjemny zapach ciała.

Wyjątek w kwaśnym płaszczu skóry stanowią takie miejsca jak pachy czy pachwiny, które określa się mianem jego "fizjologicznych otworów" a których pH ma wartości wyższe niż w pozostałych miejscach skóry. Z powodu mniejszej kwasowości w tych rejonach normalna flora bakteryjna jest inna niż w pozostałych partiach ciała. Na podstawie prowadzonych badań stwierdzono, że zakłócenie prawidłowego pH skóry wywiera wpływ na znajdującą się na niej mikroflorę, szczególnie na rozwój grzybów, co w konsekwencji może zakłócać jej prawidłowe funkcjonowanie. Z tego też powodu do pielęgnacji ciała należy używać kosmetyków o pH zbliżonym do jego naturalnego odczynu. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowane tradycyjne mydła w kostce, których roztwory często bywają zasadowe.
 

Czemu skóra się przesusza 


Oprócz odpowiednio działającego, kwaśnego płaszcza skóry na jej prawidłowe funkcjonowanie istotny wpływ wywierają również inne czynniki, między innymi właśnie stopień nawilżenia. Elastyczność skóry w znacznym stopniu determinowana jest zawartością wody w warstwie rogowej. O zdolności absorbowania wody przez naskórek decydują głównie zawarte w warstwie rogowej substancje higroskopijne stanowiące tzw. naturalny czynnik nawilżający - Natural Moisturizing Factor (NMF). W jego skład wchodzą dobrze rozpuszczalne w wodzie związki charakteryzujące się niewielką masą cząsteczkową. Są to między innymi aminokwasy, mleczany, mocznik, kwas piroglutaminowy, sole mineralne, cukry. Substancje te dzięki właściwościom higroskopijnym absorbują zarówno wilgoć z powietrza, jak i wodę z głębszych warstw skóry. Bardzo ważnym czynnikiem, który zabezpiecza higroskopijne składniki NMF-u przed wymyciem, jest znajdująca się na powierzchni ciała cienka warstwa lipidowa. Układ ten, zatrzymując wodę, w naturalny sposób zapewnia odpowiednie nawilżenie naskórka.

Blisko dwadzieścia procent wody zawartej w naszym organizmie znajduje się w skórze, z czego 60-70 proc. w skórze właściwej, zaś 13 proc. właśnie w zewnętrznych warstwach naskórka. W normalnych warunkach pogodowych, w strefie klimatu umiarkowanego, z jego powierzchni odparowuje około 300 ml wody na dobę. Jeżeli z naskórka wyparowuje więcej wody niż dociera do niego z głębszych warstw skóry, ulega on nadmiernemu przesuszeniu. W efekcie tego niedoboru następują w nim niekorzystne zmiany, takie jak zahamowanie jego odnowy, szorstkość a nawet pękanie. Także niski poziom wilgoci w skórze powoduje poważne zakłócenia w jej funkcjonowaniu, m.in. degenerację struktur kolagenowych i elastynowych. W rezultacie skóra szybciej się starzeje. Pojawiające się z wiekiem zmiany w gospodarce wodnej prowadzą do widocznych tego oznak. Odwodniona skóra traci jędrność, naturalny połysk i zdrowy koloryt. Osłabia się jej napięcie, staje się wiotka, pojawiają się zmarszczki.

Sposoby pielęgnacji 


W celu opóźnienia tego typu zjawisk należy stosować dobrze dobrane preparaty kosmetyczne, które zapewnią skórze odpowiednią ilość wody, zatrzymają ją w naskórku, przywrócą naturalny mechanizm nawilżania. Zadowalające efekty można osiągnąć, stosując klasyczne metody wykorzystujące w preparatach kosmetycznych zarówno czynniki filmotwórcze, jak i związki higroskopijne.

Pierwsza z metod polega na wytworzeniu na powierzchni skóry okluzyjnej warstwy ochronnej, która zapobiega nadmiernej utracie wody z naskórka i sprzyja jego prawidłowemu nawilżaniu. Do grupy substancji filmogennych zalicza się związki, które w normalnych warunkach nie wchłaniają się w naskórek. Pozostają na powierzchni skóry w postaci cienkiej, ciągłej warstwy - filmu, który ma za zadanie zatrzymywać wodę. Film ten tworzy na powierzchni naszej skóry widoczną wilgotną warstwę, z której woda odparowuje bardzo powoli. Spośród substancji o działaniu okluzyjnym wymienić można takie układy jak oleje roślinne i mineralne, woski, ceramidy, kwasy tłuszczowe czy też białka m.in. kolagen i elastynę.

Nawilżanie można prowadzić też poprzez tzw. hydratację. Polega ona na zastosowaniu w preparacie kosmetycznym związków silnie higroskopijnych, do których zalicza się m.in. glicerynę, glikole, kwas hialuronowy czy składniki naturalnego czynnika nawilżającego - aminokwasy, mleczany, mocznik - które przeciwdziałają utracie, wody wiążąc ją w skórze.

Dla zachowania zdrowego wyglądu skóry nieodzowne w jej pielęgnacji są także witaminy. Biorą one udział we wszystkich podstawowych procesach organizmu, umożliwiając jego prawidłowe funkcjonowanie, przy czym interesujące jest nie tylko ich działanie biologiczne, ale także fizjologiczne.

W kosmetyce wszechstronnie stosowane są zarówno witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (E, A, F), jak i w wodzie (witamina C, B5). Do substancji o silnym efekcie nawilżającym należy prowitamina witaminy B5, który działa podobnie jak składniki NMF-u. Przydatna w procesie nawilżania może być także witamina E, której efekt stosowania może być porównywany z działaniem lipidów. Pozytywny wpływ na strukturę warstwy rogowej i poprawę jej funkcji ochronnych, a w związku z tym zmniejszenie utraty wody przez naskórek, zaobserwowano także w przypadku stosowania witaminy A.

Jak wynika z tego krótkiego przeglądu, odpowiednio dobrany preparat kosmetyczny może zapewnić naszej skórze prawidłowe funkcjonowanie, a zatem także ładny wygląd nawet w wieku dojrzałym.

Stale odnawiana, zewnętrzna warstwa naskórka stanowi istotną osłonę powierzchni ciała stykającą się ze środowiskiem zewnętrznym. Znajdująca się na jej powierzchni mieszanina białek, lipidów i potu nadaje skórze charakterystyczny odczyn tzw. pH skóry. Skrót ten pochodzi od łacińskiego pojęcia "potentia hydrogenii", co oznacza stężenie jonów wodorowych.

Mydło zmieniając odczyn skóry może powodować naruszenie równowagi kwasowo-zasadowej, przez co zmniejsza się jej odporność na działanie czynników zewnętrznych. Może ono również wywoływać podrażnienia skóry niszcząc znajdujący się na powierzchni lipidowy płaszcz ochronny, co w konsekwencji może doprowadzić do jej nadmiernego przesuszenia. W tego typu przypadkach alternatywą dla tradycyjnych mydeł mogą stać się syntetyczne środki myjące o odczynie zbliżonym do pH skóry ludzkiej


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus