Jak dbać o zdrowe zęby?

Obecna stomatologia w znacznym stopniu skupia się na profilaktyce choroby próchnicowej. Celem zapobiegania próchnicy jest ochrona zębów przed szkodliwymi czynnikami, aby pacjent zachował zdrowe i żywe zęby aż do późnej starości. Zapobieganie musi obejmować zmiany szkodliwych nawyków żywieniowych, utrzymanie prawidłowego środowiska jamy ustnej oraz zwiększanie odporności szkliwa zębów na działanie kwasów.

Rozwój próchnicy

Obecnie uważa się, że rozwój choroby próchnicowej zależy od kliku zasadniczych czynników. Po pierwsze od diety. Dieta próchnicotwórcza, czyli bogata w węglowodany, dostarcza bakteriom substrat do przemian niszczących powierzchnię zębów. Po drugie istotna jest obecność w jamie ustnej wspomnianych drobnoustrojów, które przetwarzają w płytce nazębnej węglowodany w kwasy niszczące szkliwo. Po trzecie cały proces zależny jest od wrażliwości powierzchni zębów na odwapnienie – demineralizację powodującą niszczenie struktury zęba. Wyeliminowanie pierwszych dwóch z wymienionych czynników jest bardzo trudne – bakterie są stale obecne w jamie ustnej, natomiast węglowodanów nie da się całkowicie usunąć z diety. Ponadto powierzchnia zęba mimo najbardziej prawidłowych warunków rozwojowych nie ma takiej odporności, by w pełni ochraniać ząb przez szkodliwym działaniem kwasów i drobnoustrojów. W związku z tym zapobieganie próchnicy nie może być w pełni skuteczne, tak jak np. zapobieganie chorobom zakaźnym. Ważnym jest jednoczesne stosowanie wszystkich dostępnych sposobów ochrony, które zarówno osłabiają czynniki niszczące ząb, jak i podwyższają jego odporność na atak próchnicy. Prawidłowa higiena powinna uwzględniać dokładne i regularne oczyszczanie zębów oraz profilaktykę fluorową.

Sposoby oczyszczania zębów

Wśród sposobów oczyszczania uzębienia można wymienić płukanie jamy ustnej, spożywanie pokarmów oczyszczających, stymulujących wydzielanie śliny, szczotkowanie zębów oraz stosowanie dodatkowych produktów higienicznych.

Szczotkowanie zębów

Szczotkowanie zębów jest najskuteczniejszym sposobem zachowania higieny jamy ustnej. Umożliwia usunięcie większości płytki nazębnej oraz resztek pokarmowych i miękkich nalotów. Jednak trudno dostępna i starsza płytka (w tym kamień nazębny) nie może być usunięta poprzez szczotkowanie. Skuteczność szczotkowania zależy od stanu i jakości szczoteczki do zębów, częstości i sposobu szczotkowania oraz stosowania środków dodatkowych (past do zębów). Szczoteczka do zębów powinna być dobrana indywidualnie przez pacjenta, po konsultacji z lekarzem dentystą. Dawniej najczęściej zalecano używanie szczoteczek twardych. Jednak obecnie zaleca się głównie szczoteczki wielopęczkowe średnie lub miękkie, ponieważ twarde szczoteczki, szczególnie nieumiejętnie stosowane, mogą sprzyjać recesji dziąseł. Szczoteczki elektryczne są natomiast łatwiejsze w użyciu. Dodatkowo skuteczniej niż szczoteczki ręczne usuwają płytkę nazębną oraz osady i przebarwienia szkliwa związane z paleniem tytoniu, piciem kawy i herbaty. Szczoteczki elektryczne są również bezpieczniejsze dla szkliwa zębów.

Istotny dla skuteczności szczotkowania zębów jest stopień zniszczenia szczoteczki. Szczoteczka w zależności od jej jakości, częstości i sposobu użytkowania ulega zwykle zużyciu w okresie od 2 tygodni do 4 miesięcy. W związku z tym szczoteczkę należy zmieniać przeciętnie nie rzadziej niż co 3 miesiące. Produkowane są również szczoteczki „informujące” o ich zużyciu, w których na przykład włosie w momencie zużycia zmienia barwę. Szczoteczka do zębów nie wymaga żadnych zabiegów dezynfekujących, poza wypłukaniem po użyciu w strumieniu bieżącej wody. Po użyciu powinna być postawiona włosiem do góry, w przewiewnym miejscu i przechowywana na sucho, bez kontaktu z innymi szczoteczkami.

Metody szczotkowania zębów

Obecnie bardzo dużo osób nieprawidłowo szczotkuje zęby. Jest to szczególnie istotne przy szczoteczkach manualnych, w których wykonywanie poprawnych ruchów zapewnia oczyszczenie zębów i ochronę przyzębia. Metoda okrężna – najbardziej popularna, której uczy się w młodości, jest zalecana dla dzieci i osób z ograniczoną sprawnością ruchową. Dla młodzieży i osób dorosłych dobiera się metody szczotkowania przede wszystkich w zależności od stanu przyzębia (tkanek otaczających ząb). Przy zdrowym przyzębiu najczęściej zalecana jest metoda wymiatania (roll). Metodę tę powinno się wprowadzać u dzieci 10-11 letnich. Polega na wykonywaniu szczotką ruchów obrotowo-wymiatających – najlepiej poprosić lekarza dentystę, aby dokładnie pokazał, jak takie ruchy powinny wyglądać. Aby zachować prawidłową higienę jamy ustnej należy szczotkować zęby co najmniej 2 razy dziennie, tzn. po śniadaniu i przed snem. Jeśli niemożliwe jest szczotkowanie zębów po każdym posiłku, zaleca się po nim przynajmniej wypłukać usta lub zjeść jabłko.

Dodatkowe przybory higieniczne

Zwykła szczoteczka do zębów nie wystarcza do dokładnego oczyszczenia wszystkich miejsc w uzębieniu. Dlatego dodatkowo zaleca się stosowanie przyborów takich jak nitki, wykałaczki i szczoteczki międzyzębowe. Umożliwiają one usunięcie płytki z miejsc niedostępnych, a szczególnie z przestrzeni międzyzębowych i powierzchni stycznych. Nitki zębowe niepoprawnie stosowane mogą powodować uszkodzenie przyzębia, dlatego najlepiej poprosić lekarza dentystę o instruktaż ich stosowania. Mogą być one stosowane również do oczyszczania powierzchni pod mostem. Istnieją również irygatory czyli specjalne urządzenia do płukania jamy ustnej – wypłukujące wodą pod ciśnieniem resztki pokarmowe z trudno dostępnych miejsc.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus