Jak dbać o zdrowe zęby?
Joanna Łuniewska-Rajch

Jak dbać o zdrowe zęby?

Obecna stomatologia w znacznym stopniu skupia się na profilaktyce choroby próchnicowej. Celem zapobiegania próchnicy jest ochrona zębów przed szkodliwymi czynnikami, aby pacjent zachował zdrowe i żywe zęby aż do późnej starości. Zapobieganie musi obejmować zmiany szkodliwych nawyków żywieniowych, utrzymanie prawidłowego środowiska jamy ustnej oraz zwiększanie odporności szkliwa zębów na działanie kwasów.

Rozwój próchnicy

Obecnie uważa się, że rozwój choroby próchnicowej zależy od kliku zasadniczych czynników. Po pierwsze od diety. Dieta próchnicotwórcza, czyli bogata w węglowodany, dostarcza bakteriom substrat do przemian niszczących powierzchnię zębów. Po drugie istotna jest obecność w jamie ustnej wspomnianych drobnoustrojów, które przetwarzają w płytce nazębnej węglowodany w kwasy niszczące szkliwo. Po trzecie cały proces zależny jest od wrażliwości powierzchni zębów na odwapnienie – demineralizację powodującą niszczenie struktury zęba. Wyeliminowanie pierwszych dwóch z wymienionych czynników jest bardzo trudne – bakterie są stale obecne w jamie ustnej, natomiast węglowodanów nie da się całkowicie usunąć z diety. Ponadto powierzchnia zęba mimo najbardziej prawidłowych warunków rozwojowych nie ma takiej odporności, by w pełni ochraniać ząb przez szkodliwym działaniem kwasów i drobnoustrojów. W związku z tym zapobieganie próchnicy nie może być w pełni skuteczne, tak jak np. zapobieganie chorobom zakaźnym. Ważnym jest jednoczesne stosowanie wszystkich dostępnych sposobów ochrony, które zarówno osłabiają czynniki niszczące ząb, jak i podwyższają jego odporność na atak próchnicy. Prawidłowa higiena powinna uwzględniać dokładne i regularne oczyszczanie zębów oraz profilaktykę fluorową.

Sposoby oczyszczania zębów

Wśród sposobów oczyszczania uzębienia można wymienić płukanie jamy ustnej, spożywanie pokarmów oczyszczających, stymulujących wydzielanie śliny, szczotkowanie zębów oraz stosowanie dodatkowych produktów higienicznych.

Szczotkowanie zębów

Szczotkowanie zębów jest najskuteczniejszym sposobem zachowania higieny jamy ustnej. Umożliwia usunięcie większości płytki nazębnej oraz resztek pokarmowych i miękkich nalotów. Jednak trudno dostępna i starsza płytka (w tym kamień nazębny) nie może być usunięta poprzez szczotkowanie. Skuteczność szczotkowania zależy od stanu i jakości szczoteczki do zębów, częstości i sposobu szczotkowania oraz stosowania środków dodatkowych (past do zębów). Szczoteczka do zębów powinna być dobrana indywidualnie przez pacjenta, po konsultacji z lekarzem dentystą. Dawniej najczęściej zalecano używanie szczoteczek twardych. Jednak obecnie zaleca się głównie szczoteczki wielopęczkowe średnie lub miękkie, ponieważ twarde szczoteczki, szczególnie nieumiejętnie stosowane, mogą sprzyjać recesji dziąseł. Szczoteczki elektryczne są natomiast łatwiejsze w użyciu. Dodatkowo skuteczniej niż szczoteczki ręczne usuwają płytkę nazębną oraz osady i przebarwienia szkliwa związane z paleniem tytoniu, piciem kawy i herbaty. Szczoteczki elektryczne są również bezpieczniejsze dla szkliwa zębów.

Istotny dla skuteczności szczotkowania zębów jest stopień zniszczenia szczoteczki. Szczoteczka w zależności od jej jakości, częstości i sposobu użytkowania ulega zwykle zużyciu w okresie od 2 tygodni do 4 miesięcy. W związku z tym szczoteczkę należy zmieniać przeciętnie nie rzadziej niż co 3 miesiące. Produkowane są również szczoteczki „informujące” o ich zużyciu, w których na przykład włosie w momencie zużycia zmienia barwę. Szczoteczka do zębów nie wymaga żadnych zabiegów dezynfekujących, poza wypłukaniem po użyciu w strumieniu bieżącej wody. Po użyciu powinna być postawiona włosiem do góry, w przewiewnym miejscu i przechowywana na sucho, bez kontaktu z innymi szczoteczkami.

Metody szczotkowania zębów

Obecnie bardzo dużo osób nieprawidłowo szczotkuje zęby. Jest to szczególnie istotne przy szczoteczkach manualnych, w których wykonywanie poprawnych ruchów zapewnia oczyszczenie zębów i ochronę przyzębia. Metoda okrężna – najbardziej popularna, której uczy się w młodości, jest zalecana dla dzieci i osób z ograniczoną sprawnością ruchową. Dla młodzieży i osób dorosłych dobiera się metody szczotkowania przede wszystkich w zależności od stanu przyzębia (tkanek otaczających ząb). Przy zdrowym przyzębiu najczęściej zalecana jest metoda wymiatania (roll). Metodę tę powinno się wprowadzać u dzieci 10-11 letnich. Polega na wykonywaniu szczotką ruchów obrotowo-wymiatających – najlepiej poprosić lekarza dentystę, aby dokładnie pokazał, jak takie ruchy powinny wyglądać. Aby zachować prawidłową higienę jamy ustnej należy szczotkować zęby co najmniej 2 razy dziennie, tzn. po śniadaniu i przed snem. Jeśli niemożliwe jest szczotkowanie zębów po każdym posiłku, zaleca się po nim przynajmniej wypłukać usta lub zjeść jabłko.

Dodatkowe przybory higieniczne

Zwykła szczoteczka do zębów nie wystarcza do dokładnego oczyszczenia wszystkich miejsc w uzębieniu. Dlatego dodatkowo zaleca się stosowanie przyborów takich jak nitki, wykałaczki i szczoteczki międzyzębowe. Umożliwiają one usunięcie płytki z miejsc niedostępnych, a szczególnie z przestrzeni międzyzębowych i powierzchni stycznych. Nitki zębowe niepoprawnie stosowane mogą powodować uszkodzenie przyzębia, dlatego najlepiej poprosić lekarza dentystę o instruktaż ich stosowania. Mogą być one stosowane również do oczyszczania powierzchni pod mostem. Istnieją również irygatory czyli specjalne urządzenia do płukania jamy ustnej – wypłukujące wodą pod ciśnieniem resztki pokarmowe z trudno dostępnych miejsc.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Wybielanie zębów – nowe rodzaje past, nowe metody

    W obecnych czasach głównym pragnieniem wielu pacjentów jest posiadanie pięknych białych zębów. W związku z tym wybielanie naszego uzębienia już jakiś czas temu stało się dosyć popularne. Na rynku pojawiają się nowe, często bardzo reklamowane metody wybielania. Które z nich są tak naprawdę skuteczne?

  • Szczoteczka do zębów – rotacyjna czy soniczna? Wady i zalety

    Dokładne oczyszczanie mechaniczne powierzchni zębów jest podstawą utrzymania ich w dobrym zdrowiu. Aby osiągnąć pozytywny efekt należy połączyć dwie składowe – prawidłową technikę szczotkowania, jak i stosowanie odpowiedniej szczoteczki do zębów. Poza klasycznymi szczoteczkami manualnymi mamy obecnie do wyboru również wiele rodzajów szczoteczek rotacyjnych oraz sonicznych. Które z nich najlepiej stosować?

  • Mycie zębów – poznaj techniki prawidłowego szczotkowania zębów

    Profilaktyka chorób przyzębia oraz próchnicy w znacznym stopniu opiera się na dokładnym usuwaniu płytki nazębnej z powierzchni zębów. Najczęściej efekt taki osiągany jest poprzez codzienne szczotkowanie i nitkowanie. Wbrew powszechnej opinii istnieje wiele technik szczotkowania zębów, różniących się od siebie kierunkami ruchów główki szczoteczki.

  • Zaciskanie zębów – przyczyny, skutki, leczenie

    Nawykowe silne zaciskanie zębów lub zgrzytanie nimi jest problemem, z którym spotyka się bardzo wielu z nas. Najczęściej do tego zjawiska, fachowo nazywanego bruksizmem, dochodzi podczas snu, w związku z tym wiele osób nie jest nawet świadomych istnienia problemu do momentu pojawienia się dodatkowych objawów, takich jak starcie zębów lub dolegliwości bólowe.

  • Ból zęba w ciąży – czy można leczyć zęby w ciąży i jakie usługi stomatologiczne są refundowane?

    Dobry stan jamy ustnej kobiety ciężarnej jest bardzo istotny. Na szczęście stopniowo zmienia się świadomość pacjentek i coraz więcej z nich oczekując dziecka udaje się do lekarza dentysty. Jakie dodatkowe prawa mają kobiety ciężarne, jeśli chodzi o leczenie stomatologiczne w ramach funduszu zdrowia?

  • Czy problemy zdrowotne z zębami są dziedziczne?

    Wielu z nas żyje w przekonaniu, że to jaka będzie kondycja naszego uzębienia zależy w znacznym stopniu od genów, które dostaliśmy od rodziców. My, bezsilni w tej sytuacji, jeśli u rodziców występowała próchnica lub paradontoza, też jesteśmy na nie skazani. Czy tak jest w rzeczywistości? Na szczęście nie, nasze działania, nawyki i codzienna higiena mają znacznie istotniejszy wpływ.

  • Lakowanie zębów u dzieci – czy jest konieczne?

    Lakowanie zębów, czyli zabezpieczanie ich bruzd przed powstaniem próchnicy, jest bardzo często wykonywanym zabiegiem. Lekarze polecają go szczególnie w przypadku pierwszych i drugich zębów trzonowych, a przy obecności głębszych bruzd także w zębach przedtrzonowych. Co właściwie daje ten zabieg i czy warto go wykonać?

  • Diastema – czemu powstaje?

    Posiada ją wielu celebrytów, dla części z nich stanowi wręcz cechę rozpoznawczą. Według niektórych dodaje urody i charakteru, według innych jest wręcz szpecącym elementem uśmiechu… Diastema, czyli przerwa pomiędzy górnymi siekaczami. Jak powstaje i kiedy wymaga leczenia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij