Dysplazja stawów biodrowych i usg bioderek

Wrodzona dysplazja stawów biodrowych jest najczęstszą wadą wrodzoną narządu ruchu. Występuje ona mniej więcej u około 4% przebadanych noworodków, w tym kilka razy częściej u dziewczynek niż u chłopców, zazwyczaj dotyczy ona obu stawów biodrowych.

Na czym polega dysplazja stawów biodrowych?

Staw biodrowy jest kulistym stawem utworzonym przez głowę kości udowej oraz panewkę stawu biodrowego kości miednicznej. W przypadku dysplazji stawu biodrowego, budowa stawu biodrowego jest zaburzona, między innymi panewka stawu biodrowego jest zbyt płytka, ma też pogrubiałe dno, jak również torebka stawowa stawu biodrowego jest rozluźniona. Wszystkie te czynniki powodują, że w pozycji wyprostowanej kończyny głowa kości udowej wysuwa się poza panewkę stawu biodrowego i staw nie funkcjonuje w prawidłowy sposób. 

Co jest przyczyną rozwoju dysplazji stawu biodrowego?

Duże znacznie w rozwoju dysplazji stawu biodrowego odgrywają czynniki genetyczne (szacuje się, że jest to około 15%). Ponadto, istotną rolę w rozwoju dysplazji stawu biodrowego odgrywają też czynniki hormonlane, przede wszystkim estrogeny oraz relaskyna, które zwiotczają torebkę stawową. Duże znacznie odgrywają także czynniki mechaniczne, które oddziaływują na płód w czasie ciąży, zalicza się do nich przede wszystkim ultrafizjologiczne ułożenie kończyn płodu, które występuje w przypadku małowodzia oraz ciąży mnogiej. 

W jski sposób można podzielić dysplazję stawu biodrowego?

Dysplazję stawu biodrowego można podzielić na dysplazję czystą, dysplazję stawu biodrowego z nadwichnięciem oraz dysplazję stawu biodrowego ze zwichnięciem. 

W jaki sposób można rozpoznać dysplazję stawów biodrowych?

W okresie noworodkowym najważniejszymi objawami w badaniu fizykalnym, które mogą sugerować obecność dysplazji stawu biodrowego, jest objaw przeskakiwania Ortolaniego, objaw wyważania Barlowa oraz objaw ograniczonego odwodzenia. Objawy te mogą zanikać w tydzień po porodzie, choć zazwyczaj utrzymują się mniej więcej do 6 tygodnia życia dziecka. Inne objawy, sugerujące dysplazję stawu biodrowego, są mniej przydatne do postawienia diagnozy, zalicza się do nich asymetrię fałdów pośladkowych, zmniejszoną ruchliwość kończyny oraz nadmierną rotację wewnętrzną uda. 

Czy istnieją badania obrazowe, dzięki którym można rozpoznać lub wykluczyć ewentulną dysplazję stawów biodrowych?

Tak. Do tego celu służy badanie usg stawów biodrowych, które wykonywane jest w poradni preluksacyjnej lub ortopedycznej. Jest to badanie obowiązkowe, które powinno być wykonane u każdego nowo narodzonego dziecka. Jest to badanie zupełnie bezbolesne i w żaden sposób nie obciąża ono maluszka. Badanie to powinno zostać przeprowadzone, kiedy dziecko skończy 6 tygodni, najlepiej pomiędzy 6 a 8 tygodniem życia, przed ukończeniem 12 tygodnia życia. Badanie wykonane wcześniej, pomiędzy 2 a 3 tygodniem życia, często daje wynik niejednoznaczny, poza tym obecne w tym okresie czasu w badaniu ewentulane "nieprawidłowości" (są one pozorne), same cofną się do 6-8 tygodnia życia. Często dla pewności wykonujący badanie ultrasonografista zaleca powtórzenie badania za 4 tygodnie. Jeśli jednak lekarz pediatra badający malucha po porodzie lub w czasie wizyty patronażowej stwierdzi niepokojące objawy, które będą sugerować dysplazję stawów biodrowych, wtedy nie należy czekać na badanie usg bioderek, tylko od razu udać się z maluszkiem do ortopedy dziecięcego, który ostatecznie rozwieje wątpliwości. 

Jak wygląda postępwoanie w przypadku rozpoznanej dysplazji stawu biodrowego?

W takiej sytuacji maluszek musi znajdować się pod opieką ortopedy dziecięcego, który będzie kierował właściwym postępowaniem. W celach leczniczych w pierwszym miesiącu życia stosuje się szerokie pieluszkowanie, pózniej natomiast poduszkę Frejki, uprząż Pawlika lub też rozwórkę Koszli. Dzięki badaniom profilaktycznym, dysplazja stawów biodrowych jest wcześnie wykrywana i tym sposobem wczesne rozpoczęcie leczenia pozwala na ustąpienie niedorozwoju stawu biodrowego zazwyczaj w 100% przypadków. 

Czy można w jakiś sposób zapobiegać powstawaniu dysplazji stawu biodrowego?

Tak. Przede wszystkim, kiedy nosimy dziecko, jego nóżki powinny być ustawione w zgięciu i swobodnie na boki. Poza tym, maluch w czasie zabawy powinien być układany na brzuszku, co z kolei sprzyja prawidłowemu ułożeniu nóżek w rozstawieniu na boki. Poza tym, należy pamiętać, aby nie krępować nóżek dziecka pieluszkami (w przeszłości, według naszych babć, takie postępowanie miało spowodować, że dziecko w późniejszym okresie czasu będzie miało zgrabne nogi) ani też na siłę ich nie prostować - maluszek bowiem w początkowym okresie swojego życia układa nóżki szeroko i w zgięciu, co jest zupełną fizjologią. Zmienianie na siłę fizjologicznej pozycji nóżek dziecka może przyczynić się do powstania zaburzeń w rozwoju stawu biodrowego. Z tego samego powodu, podczas zmiany pieluszki, nie powinno się ciągnąć za nóżki dziecka do góry i na siłę ich prostować. Poza tym trzeba pamiętać też o tym, że nie ma konieczności szerokiego pieluszkowania dziecka profilaktycznie - nie ma bowiem dowodów na to, że takie postępowanie rzeczywiście może pomóc w zapobiegnięciu rozwoju dysplazji stawu biodrowego u dziecka, nie ma też dowodów na to, czy przez przypadek takie postępowanie nie zaszkodzi.
Bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń i wykonywanie u maluszka profilaktycznego badania usg bioderek. Dzięki temu szybko jest stawiane rozpoznanie i tym samym rodzicie z maluszkiem szybko mogą zgłosić się do ortopedy dziecięcego, który będzie kierował dalszym, właściwym postępowaniem. Badanie nie jest bolesne ani nieprzyjemne dla dziecka, dlatego też naprawdę warto je wykonywać. Dzięki temu szybko będziemy mogli pomóc swojemu dziecku.

Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus